ทำไมต้องตรวจทอง
ทองที่ดูเหมือนกันอาจมีความบริสุทธิ์ต่างกัน และบางชิ้นอาจเป็นทองปลอม ความบริสุทธิ์ (purity) คือสัดส่วนของเนื้อทองคำในโลหะทั้งชิ้น ส่วนที่เหลือเป็นโลหะผสม เช่น เงินหรือทองแดง ความบริสุทธิ์มีผลโดยตรงต่อราคาที่ร้านรับซื้อ
ทองปลอมที่พบบ่อยมีหลายแบบ
- ทองชุบหรือทองเคลือบ คือโลหะราคาถูกที่เคลือบทองไว้เพียงผิวบาง ๆ
- ทองไส้ปลอม คือมีโลหะหนักชนิดอื่นซ่อนอยู่ข้างใน ภายนอกเป็นทองจริง
- ทองที่ผสมเกินกว่าที่ระบุ คือเป็นทองจริง แต่เนื้อทองน้อยกว่าที่ตราประทับหรือผู้ขายบอก
ระบบหน่วยและระดับความบริสุทธิ์ดูได้ที่หน้า ความบริสุทธิ์ทองคำ และ ทรอยออนซ์ กรัม บาททอง
พร้อมลองกับบัญชีจริงหรือบัญชีทดลองแล้วหรือยัง?
ลิงก์พาร์ทเนอร์ · การเทรดมีความเสี่ยงสูงที่จะขาดทุน
วิธีตรวจทองแท้ที่ใช้กันทั่วไป
ตราประทับ (hallmark)
ตราประทับคือเครื่องหมายที่ตอกไว้บนตัวทอง มักบอกความบริสุทธิ์ ชื่อหรือสัญลักษณ์ของผู้ผลิตหรือร้าน และบางครั้งมีหมายเลขประจำชิ้น สำหรับทองแท่ง ให้เทียบหมายเลขบนแท่งกับเอกสารที่ได้รับ
ข้อจำกัดคือตราประทับปลอมแปลงได้ ตราประทับจึงเป็นเพียงจุดเริ่มต้น ไม่ใช่หลักฐานยืนยันว่าทองแท้
เครื่อง XRF
XRF (X-ray fluorescence) คือเครื่องที่ยิงรังสีเอกซ์ไปที่ผิวโลหะ แล้ววัดว่ามีธาตุอะไรอยู่บ้างและในสัดส่วนเท่าใด ร้านทองและห้องแล็บหลายแห่งใช้เครื่องนี้ เพราะตรวจได้เร็วและไม่ทำลายชิ้นงาน
ข้อจำกัดคือ XRF วัดได้เฉพาะชั้นผิวใกล้ ๆ จึงอาจอ่านทองชุบหนาหรือทองไส้ปลอมว่าเป็นทองดี ผลที่ได้ยังขึ้นกับการปรับเทียบเครื่องและความสะอาดของผิวด้วย
การฝนหินและน้ำกรด
วิธีนี้ใช้ฝนทองกับหินสีเข้มให้เกิดรอย แล้วหยดน้ำกรดที่มีความเข้มต่างกันลงบนรอยนั้น ผู้ตรวจดูว่ารอยละลายหรือเปลี่ยนสีอย่างไร แล้วนำไปเทียบกับรอยของทองตัวอย่างที่รู้ความบริสุทธิ์แน่นอน
ข้อจำกัดคือชิ้นงานจะสึกเล็กน้อย การอ่านผลต้องอาศัยประสบการณ์ และน้ำกรดเป็นอันตรายต่อผิวหนังและดวงตา ไม่ควรทดลองเองที่บ้าน
การหลอมทดสอบ (fire assay)
ห้องแล็บตัดตัวอย่างจากชิ้นทองไปหลอม แล้วแยกเนื้อทองออกมาชั่ง วิธีนี้ให้ผลละเอียดที่สุด แต่ทำลายตัวอย่างและใช้เวลา จึงมักใช้กับทองแท่งหรือกรณีที่มีข้อสงสัยจริงจัง
ใบรับรองผลวิเคราะห์ (assay certificate)
ใบรับรองคือเอกสารจากผู้ผลิตหรือห้องแล็บที่ระบุน้ำหนัก ความบริสุทธิ์ และหมายเลขของชิ้นทอง ตรวจว่าชื่อผู้ออกเอกสารมีอยู่จริง และหมายเลขบนใบตรงกับหมายเลขบนตัวทอง ใบรับรองที่ไม่มีหมายเลขหรือไม่ระบุผู้ออกเอกสารมีน้ำหนักน้อย
เปรียบเทียบวิธีตรวจ
| วิธี | ทำลายชิ้นงาน | จุดเด่น | ข้อจำกัด |
|---|---|---|---|
| ตราประทับ | ไม่ | ดูได้ทันที | ปลอมแปลงได้ |
| XRF | ไม่ | เร็ว บอกสัดส่วนธาตุ | วัดเฉพาะผิว |
| ฝนหินและน้ำกรด | สึกเล็กน้อย | ใช้อุปกรณ์ไม่มาก | ต้องอาศัยความชำนาญ |
| หลอมทดสอบ | ใช่ | ละเอียดที่สุด | ใช้เวลาและเสียตัวอย่าง |
| ใบรับรอง | ไม่ | มีหลักฐานเป็นเอกสาร | ต้องตรวจว่าผู้ออกเชื่อถือได้ |
เช็คทองแท้เบื้องต้นที่บ้าน
วิธีเหล่านี้ช่วยคัดกรองได้ แต่ยืนยันว่าทองแท้ไม่ได้
- แม่เหล็ก ทองไม่ติดแม่เหล็ก ถ้าชิ้นงานติดแม่เหล็กแรง แสดงว่ามีโลหะอื่นปนอยู่มาก แต่ทองปลอมบางแบบก็ไม่ติดแม่เหล็กเช่นกัน
- ความหนาแน่น ชั่งน้ำหนักแล้ววัดปริมาตรด้วยการแทนที่น้ำ ทองมีความหนาแน่นสูง แต่โลหะหนักบางชนิดมีค่าใกล้เคียงกัน
- ดูรอยสึก ถ้าตามขอบหรือมุมเห็นสีโลหะอื่นโผล่ออกมา อาจเป็นทองชุบ
การกัดทองหรือขูดทองเองทำให้ชิ้นงานเสียหายและไม่ได้ผลที่เชื่อถือได้
ซื้อทองอย่างไรให้ตรวจสอบย้อนหลังได้
- ซื้อจากร้านที่ออกใบเสร็จ ซึ่งระบุน้ำหนัก ความบริสุทธิ์ และชื่อร้าน
- เก็บใบเสร็จและใบรับรองไว้คู่กับตัวทอง วิธีเก็บดูได้ที่ เก็บทองคำให้ปลอดภัย
- ถ้าซื้อจากบุคคลหรือร้านที่ไม่รู้จัก ให้นำไปตรวจกับร้านหรือห้องแล็บอื่นก่อนชำระเงิน
- ระวังข้อเสนอที่ราคาต่ำกว่าราคาตลาดมาก
หน้านี้ไม่แสดงราคาทองแบบเรียลไทม์ ให้ตรวจราคาจากร้านที่คุณซื้อขายหรือจากประกาศราคาอย่างเป็นทางการ ถ้าต้องการคำนวณมูลค่าจากน้ำหนัก ให้ใช้เครื่องคำนวณ โดยกรอกราคาที่คุณตรวจมาเอง
ทองแท่ง ทองรูปพรรณ และเหรียญทองตรวจได้ต่างกัน ดูรายละเอียดที่ ทองแท่ง เหรียญ รูปพรรณ ส่วนทองในรูปแบบ ETF หรือ CFD ไม่มีตัวทองให้ตรวจ ความเสี่ยงจึงอยู่ที่ผู้ให้บริการและกลไกของสัญญาแทน โดยเฉพาะ CFD ทองที่ใช้เลเวอเรจสามารถทำให้ขาดทุนได้เร็ว อ่านเพิ่มที่ ทองจริง vs ETF vs CFD
คำถามที่พบบ่อย
ทองที่แม่เหล็กไม่ดูดเป็นทองแท้แน่หรือไม่
ไม่แน่ โลหะที่ใช้ทำทองปลอมหลายชนิดไม่ติดแม่เหล็ก วิธีนี้ใช้ได้แค่คัดกรองเบื้องต้น
ผลตรวจ XRF เชื่อได้แค่ไหน
เชื่อได้สำหรับเนื้อโลหะที่ผิวชิ้นงาน แต่ถ้าสงสัยว่าเป็นทองชุบหนาหรือทองไส้ปลอม ควรใช้วิธีที่ตรวจลงไปถึงเนื้อใน เช่น การหลอมทดสอบ
ตรวจความบริสุทธิ์ทองด้วยน้ำกรดเองได้ไหม
ไม่ควรทำเอง น้ำกรดเป็นอันตราย และการอ่านผลต้องเทียบกับทองตัวอย่างโดยผู้มีประสบการณ์
ทำใบรับรองหายต้องทำอย่างไร
ติดต่อร้านหรือผู้ผลิตที่ออกเอกสาร หรือนำทองไปตรวจใหม่กับห้องแล็บ แล้วเก็บผลตรวจไว้แทน
ตราประทับครบแปลว่าไม่ใช่ทองปลอมใช่ไหม
ไม่ใช่ ตราประทับปลอมแปลงได้ ควรตรวจด้วยวิธีอื่นร่วมด้วย และตรวจว่าเอกสารตรงกับตัวทอง
