Cup and Handle คืออะไร
Cup and Handle หรือ ถ้วยและหู (บางคนเรียกว่า กราฟหูถ้วย) เป็นรูปแบบกราฟ (chart pattern) ที่ราคาสร้างฐานโค้งมนคล้ายถ้วย แล้วย่อตัวลงเล็กน้อยใกล้ขอบถ้วยคล้ายหูจับ ก่อนจะทดสอบแนวต้านบริเวณขอบถ้วยอีกครั้ง
นักวิเคราะห์ทางเทคนิคจัดรูปแบบนี้เป็นรูปแบบต่อเนื่องของแนวโน้มขาขึ้น (continuation pattern) แต่รูปแบบเป็นเพียงวิธีอธิบายพฤติกรรมราคาในอดีต ไม่ได้บอกว่าราคาจะไปทางใดต่อ
ถ้าเพิ่งเริ่มเรียน ควรอ่าน การวิเคราะห์ทางเทคนิค และ รูปแบบกราฟ ก่อน
พร้อมลองกับบัญชีจริงหรือบัญชีทดลองแล้วหรือยัง?
ลิงก์พาร์ทเนอร์ · การเทรดมีความเสี่ยงสูงที่จะขาดทุน
โครงสร้างของรูปแบบ cup and handle
รูปแบบประกอบด้วยส่วนหลักดังนี้
- ขอบถ้วยด้านซ้าย (left rim): จุดสูงก่อนราคาเริ่มลง
- ก้นถ้วย (cup): ราคาลงแล้วค่อย ๆ โค้งกลับขึ้น ก้นควรมีลักษณะโค้งมน ไม่ใช่ปลายแหลมแบบตัว V
- ขอบถ้วยด้านขวา (right rim): ราคากลับขึ้นมาใกล้ระดับขอบซ้าย
- หู (handle): การย่อตัวสั้น ๆ ที่ตื้นกว่าถ้วย มักเคลื่อนลงเล็กน้อยหรือออกข้าง
- เส้นขอบถ้วย (rim line): เส้นที่ลากเชื่อมขอบซ้ายกับขอบขวา ทำหน้าที่เป็นแนวต้านที่นักวิเคราะห์ใช้เป็นจุดอ้างอิงของการทะลุ (breakout)
ตัวอย่างกราฟแบบวาด
ภาพด้านล่างเป็นภาพวาดประกอบ ไม่ใช่ราคาจริง
เกณฑ์ระบุรูปแบบ
ใช้รายการนี้ตรวจสอบก่อนเรียกสิ่งที่เห็นว่าเป็นถ้วยและหู
| เกณฑ์ | สิ่งที่ควรเห็น | สัญญาณว่ารูปแบบอ่อน |
|---|---|---|
| แนวโน้มก่อนหน้า | มีแนวโน้มขาขึ้นมาก่อนเกิดถ้วย | เกิดกลางตลาดออกข้างไร้ทิศทาง |
| รูปทรงก้นถ้วย | โค้งมน ใช้เวลาสร้าง | ก้นแหลมเป็นตัว V |
| ความลึกของถ้วย | ปานกลาง ไม่ลึกจนลบแนวโน้มเดิมเกือบทั้งหมด | ลึกมากจนดูเหมือนแนวโน้มกลับตัว |
| ขอบทั้งฝั่งซ้ายและขวา | อยู่ระดับใกล้เคียงกัน | ขอบขวาต่ำกว่าขอบซ้ายมาก |
| ตำแหน่งหู | อยู่ส่วนบนของถ้วย ใกล้เส้นขอบ | หูลงลึกเข้าไปในตัวถ้วย |
| ระยะเวลาของหู | สั้นกว่าถ้วยชัดเจน | หูยาวจนกลายเป็นฐานใหม่ |
| ปริมาณซื้อขาย (volume) | มักลดลงช่วงหู และเพิ่มขึ้นตอนทะลุ | ทะลุโดย volume เบาบาง |
ในตลาดฟอเร็กซ์และ CFD ข้อมูล volume บนแพลตฟอร์มมักเป็น tick volume คือจำนวนการเปลี่ยนแปลงราคา ไม่ใช่ปริมาณซื้อขายจริงทั้งตลาด จึงควรใช้เป็นข้อมูลประกอบเท่านั้น
รูปแบบที่คล้ายกันคือ Rounding Bottom ซึ่งมีฐานโค้งแต่ไม่มีหู ส่วนหูของถ้วยมีลักษณะคล้าย Bull Flag ขนาดเล็ก
การวัดระยะแบบดั้งเดิม (measured move)
ตำราวิเคราะห์ทางเทคนิคใช้วิธีวัดระยะดังนี้
- วัดความลึกของถ้วย จากเส้นขอบถ้วยลงไปถึงจุดต่ำสุดของก้นถ้วย
- นำระยะนั้นไปบวกต่อจากจุดที่ราคาทะลุเส้นขอบถ้วยขึ้นไป
- ระดับที่ได้คือ "ระยะเป้าหมายตามธรรมเนียม"
วิธีนี้เป็นเพียงข้อตกลงที่นักวิเคราะห์ใช้กันเพื่อกำหนดกรอบอ้างอิง ไม่ใช่การพยากรณ์ ราคาอาจไม่ไปถึงระดับนั้น อาจไปไกลกว่า หรืออาจกลับตัวทันทีหลังทะลุ หลายคนใช้ระดับนี้เพียงเพื่อเทียบกับระยะความเสี่ยง เช่น ระยะจากจุดทะลุถึงจุดต่ำสุดของหู
จุดที่รูปแบบใช้ไม่ได้ (invalidation)
รูปแบบควรถือว่าเสียไปเมื่อเกิดเหตุการณ์ต่อไปนี้
- ราคาหลุดจุดต่ำสุดของหู หลังจากเคยทะลุขึ้น หรือก่อนทะลุ
- หูลงลึกเกินส่วนบนของถ้วย โครงสร้างจะเปลี่ยนเป็นการแกว่งตัวแบบอื่น
- ราคาหลุดก้นถ้วย ซึ่งลบโครงสร้างทั้งหมด
- หูยืดเยื้อนานจนเกินสัดส่วนของถ้วย แรงซื้อที่อธิบายด้วยรูปแบบอาจหายไปแล้ว
การกำหนดจุดนี้ไว้ล่วงหน้าเป็นส่วนหนึ่งของ การบริหารความเสี่ยง ไม่ใช่การรับประกันว่าขาดทุนจะหยุดตรงนั้น เพราะราคาอาจกระโดดผ่าน (gap) ได้ ดูเพิ่มที่ ประเภทของ Gap
การทะลุหลอกและรูปแบบที่ล้มเหลว
สาเหตุที่พบบ่อย
- ทะลุหลอก (false breakout): ราคาขึ้นเหนือเส้นขอบถ้วยชั่วครู่ แล้วปิดแท่งกลับเข้ามาใต้เส้น หลายคนรอให้แท่งเทียนปิดเหนือเส้นก่อนถือว่าทะลุ แต่ก็ยังล้มเหลวได้
- เลือกจุดเองหลังเห็นกราฟ: การมองย้อนหลังทำให้เห็นถ้วยในทุกที่ ควรวาดตามเกณฑ์ ไม่ใช่ตามสิ่งที่อยากเห็น
- กรอบเวลาไม่สอดคล้อง: ถ้วยในกรอบเวลาเล็กอาจเป็นเพียงคลื่นย่อยในแนวโน้มขาลงของกรอบเวลาใหญ่
- ข่าวและข้อมูลเศรษฐกิจ: การประกาศตัวเลขสำคัญทำให้ราคาเคลื่อนแรงจนโครงสร้างทางเทคนิคไม่มีความหมาย ดู การวิเคราะห์ปัจจัยพื้นฐาน
- สับสนกับรูปแบบอื่น: ก้นแหลมอาจเป็น Double Bottom หรือการเด้งชั่วคราว
การเทรด CFD และฟอเร็กซ์ด้วยเลเวอเรจทำให้ขาดทุนได้เร็ว แม้รูปแบบจะดูครบตามเกณฑ์ก็ตาม การฝึกวาดและจดบันทึกบนบัญชีทดลองช่วยให้เห็นว่ารูปแบบล้มเหลวบ่อยแค่ไหนในตลาดที่สนใจ
คำถามที่พบบ่อย
Cup and Handle เป็นรูปแบบขาขึ้นหรือขาลง
ตามตำราเป็นรูปแบบต่อเนื่องของแนวโน้มขาขึ้น ส่วนแบบกลับหัว (inverted cup and handle) นักวิเคราะห์ใช้อธิบายในทิศขาลง ทั้งสองแบบไม่ได้บอกทิศทางราคาในอนาคต
ถ้วยและหูต่างจาก Rounding Bottom อย่างไร
Rounding Bottom มีเพียงฐานโค้ง ส่วนถ้วยและหูมีการย่อตัวสั้น ๆ ใกล้ขอบขวาเพิ่มเข้ามา
ต้องรอให้หูเกิดก่อนหรือไม่
ตามนิยาม รูปแบบยังไม่ครบจนกว่าจะเห็นหูและการทะลุเส้นขอบถ้วย ถ้าไม่มีหู ก็ยังเรียกว่าถ้วยและหูไม่ได้
ระยะเป้าหมายจากการวัดความลึกถ้วยเชื่อถือได้แค่ไหน
เป็นเพียงข้อตกลงในการวิเคราะห์ ไม่ใช่การพยากรณ์ ราคาจริงอาจไปถึงหรือไม่ถึงก็ได้
ใช้รูปแบบนี้กับกรอบเวลาใดได้บ้าง
วาดได้ทุกกรอบเวลา แต่กรอบเวลาเล็กมีสัญญาณรบกวนมากกว่า ควรตรวจสอบบริบทในกรอบเวลาใหญ่ร่วมด้วย
ศัพท์อย่าง breakout หรือ measured move หาความหมายได้ที่ไหน
ดูได้ที่ ศัพท์เทรดและการเงิน
