เงินปันผลคืออะไร และภาษีเกิดขึ้นเมื่อใด
เงินปันผล (dividend) คือส่วนแบ่งกำไรที่บริษัทจ่ายให้ผู้ถือหุ้น ผู้มีสิทธิ์รับคือผู้ที่มีชื่อในทะเบียนผู้ถือหุ้น ณ วันปิดสมุดทะเบียน (record date) ถ้าซื้อหุ้นในวันขึ้นเครื่องหมาย XD หรือหลังจากนั้น จะไม่ได้รับเงินปันผลรอบนั้น
ภาษีเกิดขึ้นตอนบริษัทจ่ายเงินปันผล ไม่ได้เกิดตอนประกาศ เรื่องรอบการชำระราซื้อขายหุ้นดูต่อได้ที่ เวลาเทรดหุ้นและ T+2
พร้อมลองกับบัญชีจริงหรือบัญชีทดลองแล้วหรือยัง?
ลิงก์พาร์ทเนอร์ · การเทรดมีความเสี่ยงสูงที่จะขาดทุน
ภาษีหัก ณ ที่จ่ายของเงินปันผล
เมื่อบริษัทจดทะเบียนในไทยจ่ายเงินปันผลให้บุคคลธรรมดา บริษัทหรือนายทะเบียนจะหักภาษี ณ ที่จ่าย (withholding tax) ไว้ก่อน เงินที่เข้าบัญชีของคุณจึงเป็นยอดหลังหักภาษีแล้ว
หลายคนเรียกภาษีนี้ว่า "หัก ณ ที่จ่าย 10%" หน้านี้ไม่ระบุอัตราเอง เพราะอัตราต้องยืนยันจากแหล่งทางการ ให้ตรวจสอบอัตราปัจจุบันกับกรมสรรพากร และดูยอดที่ถูกหักจริงในหนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่ายที่ได้รับจากบริษัทหรือโบรกเกอร์
หลังถูกหักภาษีแล้ว ผู้มีเงินได้เลือกได้สองทาง
- ไม่นำเงินปันผลไปรวมคำนวณภาษีปลายปี ภาษีที่ถูกหักไว้ถือเป็นภาษีสุดท้าย ไม่ต้องยื่นรายการนี้เพิ่ม
- นำเงินปันผลไปรวมคำนวณภาษีปลายปี แล้วขอใช้เครดิตภาษีเงินปันผล ซึ่งอาจทำให้ได้เงินภาษีคืนหรือต้องจ่ายเพิ่ม ขึ้นกับฐานภาษีของคุณ
เครดิตภาษีเงินปันผลคืออะไร
เครดิตภาษีเงินปันผล (dividend tax credit) เป็นกลไกลดการเก็บภาษีซ้ำซ้อน บริษัทเสียภาษีเงินได้นิติบุคคลจากกำไรไปแล้ว เมื่อนำกำไรนั้นมาจ่ายปันผล ผู้ถือหุ้นจึงนำภาษีส่วนที่บริษัทเสียไว้มาเป็นเครดิตได้
ประเด็นที่ควรรู้:
- เครดิตคำนวณจากอัตราภาษีเงินได้นิติบุคคลที่บริษัทเสียจากกำไรส่วนที่นำมาจ่ายปันผล ข้อมูลนี้มักระบุในหนังสือรับรองที่บริษัทหรือนายทะเบียนส่งให้
- เงินปันผลที่จ่ายจากกำไรซึ่งได้รับยกเว้นภาษีนิติบุคคล เช่น กิจการที่ได้สิทธิประโยชน์ส่งเสริมการลงทุน อาจไม่มีเครดิต ให้ดูในหนังสือรับรอง
- เมื่อขอใช้เครดิต ต้องนำเงินปันผลบวกเครดิตไปรวมเป็นเงินได้ แล้วจึงนำทั้งภาษีที่ถูกหักไว้และเครดิตไปหักออกจากภาษีที่คำนวณได้
- ตามหลักทั่วไป ถ้าเลือกรวมคำนวณ ต้องนำเงินปันผลจากบริษัทไทยที่ได้รับในปีนั้นมารวมทั้งหมด เลือกรวมเฉพาะบางบริษัทไม่ได้ ควรตรวจสอบเงื่อนไขปัจจุบันในคู่มือการยื่นแบบของกรมสรรพากร
เลือกแบบไหนดี
ไม่มีคำตอบเดียวที่ใช้ได้กับทุกคน ผลลัพธ์ขึ้นกับอัตราภาษีขั้นบันไดของคุณในปีนั้น
| ประเด็น | ไม่รวมคำนวณ | รวมคำนวณและขอเครดิต |
|---|---|---|
| ภาระการยื่น | ไม่ต้องกรอกรายการเงินปันผล | ต้องกรอกเงินปันผลและเครดิต |
| ภาษีที่ถูกหักไว้ | เป็นภาษีสุดท้าย | นำไปหักจากภาษีปลายปี |
| เหมาะกับ | ผู้มีฐานภาษีสูง | ผู้มีฐานภาษีต่ำ ซึ่งอาจได้ภาษีคืน |
| เอกสารที่ต้องเก็บ | หนังสือรับรองการหักภาษี | หนังสือรับรองที่มีข้อมูลเครดิต |
วิธีเปรียบเทียบคือคำนวณภาษีทั้งสองแบบด้วยเงินได้จริงของคุณ แล้วดูว่าแบบไหนทำให้ภาระภาษีรวมต่ำกว่า ระบบยื่นภาษีออนไลน์ของกรมสรรพากรช่วยคำนวณให้ได้ หากไม่แน่ใจ ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญด้านภาษี
กำไรจากการขายหุ้น (capital gain)
กำไรจากการขายหุ้น (ส่วนต่างราคาขายกับราคาซื้อ) แยกจากเงินปันผล ตามหลักที่ใช้กันทั่วไป บุคคลธรรมดาที่ขายหุ้นผ่านตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทยได้รับยกเว้นภาษีเงินได้สำหรับกำไรส่วนนี้ แต่กรณีขายนอกตลาด หุ้นที่ไม่ได้จดทะเบียน หรือหลักทรัพย์บางประเภท อาจใช้หลักต่างกัน
หน้านี้ไม่ได้ยืนยันเงื่อนไขการยกเว้นจากแหล่งทางการ ให้ตรวจสอบกับกรมสรรพากรก่อนวางแผน กรณี NVDR และ DR ใน SET มีโครงสร้างต่างจากหุ้นปกติ ควรตรวจสอบสิทธิ์ทางภาษีของหลักทรัพย์นั้นแยกกัน
เงินปันผลจากหุ้นต่างประเทศ
เงินปันผลจากบริษัทต่างประเทศไม่ใช่เงินปันผลหุ้นไทย และไม่มีเครดิตภาษีเงินปันผลแบบไทย หลักทั่วไปของกรมสรรพากรสำหรับเงินได้จากต่างประเทศคือ หลักทั่วไป (ไม่เฉพาะ Forex): เงินได้พึงประเมินจากต่างประเทศที่เกิดขึ้นตั้งแต่ 1.1.2024 ต้องเสียภาษีเมื่อบุคคลอยู่ในประเทศไทยตั้งแต่ 180 วันขึ้นไปในปีภาษีนั้นและนำเงินได้เข้ามาในประเทศไทย ประเทศต้นทางอาจหักภาษีไว้แล้วด้วย ให้ตรวจสอบเรื่องอนุสัญญาภาษีซ้อนกับกรมสรรพากร
เอกสารและจุดที่ควรตรวจสอบ
- หนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่ายจากบริษัท นายทะเบียน หรือโบรกเกอร์
- ข้อมูลอัตราภาษีนิติบุคคลที่ใช้คำนวณเครดิต (ถ้ามี)
- อัตราภาษีหัก ณ ที่จ่ายและเงื่อนไขปัจจุบันจากกรมสรรพากร
- ยอดเงินปันผลรวมของทั้งปี หากตั้งใจขอใช้เครดิต
ภาษีไม่ใช่ความเสี่ยงเดียว ราคาหุ้นขึ้นลงได้และบริษัทอาจงดจ่ายปันผล เงินปันผลในอดีตไม่ได้รับประกันเงินปันผลในอนาคต อ่านเรื่องการเงินและภาษีอื่นได้ที่ การเงินและภาษี และพื้นฐานตลาดที่ พื้นฐานตลาดหุ้นไทย
คำถามที่พบบ่อย
เงินปันผลหุ้นไทยต้องยื่นภาษีทุกครั้งไหม
ไม่จำเป็น ถ้าเลือกให้ภาษีหัก ณ ที่จ่ายเป็นภาษีสุดท้าย ไม่ต้องนำเงินปันผลไปรวมคำนวณ แต่ถ้าต้องการใช้เครดิตภาษีเงินปันผล ต้องยื่นรวมคำนวณ
อัตราหัก ณ ที่จ่ายของเงินปันผลเท่าไร
ให้ดูยอดที่ถูกหักในหนังสือรับรองการหักภาษี และตรวจสอบอัตราปัจจุบันกับกรมสรรพากร หน้านี้ไม่ระบุอัตราเอง
ทุกบริษัทให้เครดิตภาษีเงินปันผลหรือไม่
ไม่ใช่ทุกบริษัท เงินปันผลจากกำไรที่ได้รับยกเว้นภาษีนิติบุคคลอาจไม่มีเครดิต ให้ดูในหนังสือรับรองที่ได้รับ
เลือกขอเครดิตเฉพาะบางบริษัทได้ไหม
ตามหลักทั่วไปทำไม่ได้ ถ้าเลือกรวมคำนวณต้องรวมเงินปันผลจากบริษัทไทยทั้งปี ควรตรวจสอบเงื่อนไขปัจจุบันกับกรมสรรพากร
ขายหุ้นได้กำไรต้องเสียภาษีไหม
สำหรับบุคคลธรรมดาที่ขายผ่านตลาดหลักทรัพย์ หลักทั่วไปคือได้รับยกเว้น แต่มีข้อยกเว้นตามประเภทหลักทรัพย์และช่องทางการขาย ควรยืนยันกับกรมสรรพากร
เริ่มลงทุนหุ้นเพื่อรับปันผลต้องทำอะไรก่อน
ต้องเปิดบัญชีซื้อขายหุ้นกับบริษัทหลักทรัพย์ อ่านขั้นตอนได้ที่ เปิดบัญชีหุ้น และความหมายของศัพท์ต่าง ๆ ที่ ศัพท์เทรดและการเงิน
