เลเวอเรจ (leverage) คือการเปิดสถานะที่มีมูลค่าสูงกว่าเงินที่วางเป็นหลักประกัน เทรดเดอร์จำนวนมากดูแค่ค่าเลเวอเรจที่ตั้งไว้ในบัญชี แต่ค่านั้นไม่ได้บอกว่าพอร์ตเสี่ยงแค่ไหน ตัวเลขที่บอกความเสี่ยงคือ effective leverage
การเทรด CFD และฟอเร็กซ์ด้วยเลเวอเรจทำให้ขาดทุนได้เร็ว และขาดทุนได้มากกว่าที่คาด โดยเฉพาะเมื่อราคากระโดดข้ามจุด Stop Loss
เลเวอเรจบัญชี กับ effective leverage ต่างกันอย่างไร
เลเวอเรจบัญชี (account leverage) คือค่าที่โบรกเกอร์กำหนดหรือให้เลือกตั้ง ใช้คำนวณว่าต้องวางมาร์จิ้น (margin เงินหลักประกัน) เท่าไรเพื่อเปิดสถานะหนึ่ง เลเวอเรจบัญชีสูงขึ้น มาร์จิ้นที่ต้องใช้ก็น้อยลง
Effective leverage คือมูลค่าสถานะทั้งหมดที่เปิดอยู่ (exposure) หารด้วย equity (เงินทุนในบัญชีรวมกำไรขาดทุนที่ยังไม่ปิด) ค่านี้บอกว่าราคาขยับแต่ละเปอร์เซ็นต์ equity จะขยับตามมากแค่ไหน
| หัวข้อ | เลเวอเรจบัญชี | Effective leverage |
|---|---|---|
| ใครกำหนด | โบรกเกอร์หรือการตั้งค่าบัญชี | ขนาดสถานะที่คุณเปิดเอง |
| ใช้ทำอะไร | คำนวณมาร์จิ้นที่ต้องวาง | วัดว่า equity ไวต่อราคาแค่ไหน |
| เปลี่ยนเมื่อไร | เมื่อเปลี่ยนการตั้งค่าหรือเงื่อนไขบัญชี | ทุกครั้งที่เปิด ปิด หรือ equity เปลี่ยน |
| บอกความเสี่ยงโดยตรงหรือไม่ | ไม่ | ใช่ |
ตัวอย่างเชิงหลักการ: บัญชีสองบัญชีมี equity เท่ากันและเปิดสถานะขนาดเท่ากัน แม้ตั้งเลเวอเรจบัญชีต่างกัน กำไรขาดทุนต่อ pip ก็เท่ากัน ความต่างอยู่ที่มาร์จิ้นที่ถูกกันไว้ และระยะห่างจากจุด stop out
วิธีคำนวณ effective leverage
สูตร:
Effective leverage = มูลค่า exposure รวม ÷ equity
- Exposure ของแต่ละสถานะ = จำนวนล็อต × ขนาดสัญญา (contract size) × ราคาปัจจุบัน แปลงเป็นสกุลเงินของบัญชี
- Exposure รวม = รวม exposure ของทุกสถานะ ถ้าคู่สกุลเงินหรือสินทรัพย์เคลื่อนไหวไปทางเดียวกัน ความเสี่ยงจริงจะสูงกว่าที่เห็นจากสถานะเดี่ยว ดูเพิ่มที่ ความเสี่ยง Correlation
- Equity = ยอดเงิน (balance) บวกหรือลบกำไรขาดทุนที่ยังไม่ปิด
ใช้เครื่องคำนวณด้านล่างเพื่อดูมาร์จิ้นที่ต้องวางที่เลเวอเรจบัญชีที่ตั้งไว้ จากนั้นนำมูลค่าสถานะไปหารด้วย equity ของคุณ
กรอกช่องที่ว่างอยู่เพื่อดูผลลัพธ์
ขนาดสัญญาและการแปลงสกุลเงินต่างกันไปตามสินทรัพย์ เช่น คู่สกุลเงิน XAUUSD หรือดัชนีอย่าง US100 ให้ตรวจสเปกสัญญาในแพลตฟอร์ม MetaTrader 5 หรือ MT4 ของบัญชีที่ใช้จริง
ทำไม effective leverage เป็นตัวกำหนดความเสี่ยง
เปอร์เซ็นต์ที่ equity เปลี่ยน ≈ เปอร์เซ็นต์ที่ราคาเปลี่ยน × effective leverage
เลเวอเรจบัญชีไม่อยู่ในสูตรนี้ แต่มีผลทางอ้อมสองทาง:
- ทำให้เปิดสถานะใหญ่ได้ง่ายขึ้น มาร์จิ้นที่ใช้น้อยลงทำให้ free margin เหลือมาก หลายคนจึงเปิดสถานะเพิ่มโดยไม่รู้ตัวว่า effective leverage สูงขึ้นแล้ว
- กำหนดระยะถึงจุด margin call และ stop out มาร์จิ้นที่ใช้ส่งผลต่อ margin level ซึ่งเป็นตัวที่ระบบใช้ตัดสินว่าจะปิดสถานะเมื่อใด
สรุปคือ effective leverage บอกว่าเสียเงินเร็วแค่ไหน ส่วนเลเวอเรจบัญชีกับมาร์จิ้นบอกว่าระบบจะปิดสถานะให้เมื่อไร
Margin level, margin call และ stop out
- Margin level = equity ÷ มาร์จิ้นที่ใช้ แสดงเป็นเปอร์เซ็นต์
- Margin call คือระดับที่ระบบแจ้งเตือนว่า equity เหลือน้อยเมื่อเทียบกับมาร์จิ้นที่ใช้
- Stop out คือระดับที่ระบบเริ่มปิดสถานะให้อัตโนมัติ โดยมักเริ่มจากสถานะที่ขาดทุนมากที่สุด
ระดับ margin call และ stop out ต่างกันไปตามโบรกเกอร์และประเภทบัญชี ให้ตรวจเงื่อนไขปัจจุบันในพื้นที่ส่วนตัวหรือเว็บไซต์ทางการของโบรกเกอร์ แล้วนำมาใส่ในเครื่องคำนวณนี้เพื่อดูราคาที่จะถึงแต่ละระดับ
กรอกช่องที่ว่างอยู่เพื่อดูผลลัพธ์
Margin level = Equity / Margin ที่ใช้ × 100% Equity จะลดลงตามขาดทุนลอยตัว ราคาที่ระดับ L หาได้จากสมการ Balance + กำไร/ขาดทุน = L × Margin โดย Margin คิดที่ราคาเปิดสถานะ หากราคา gap สถานะอาจถูกปิดที่ราคาแย่กว่านี้
อ่านวิธีป้องกันเพิ่มเติมที่ หลีกเลี่ยง Margin Call
Stress test: ทดสอบผลของราคากระโดด (gap)
Gap คือช่วงที่ราคาเปิดห่างจากราคาปิดครั้งก่อน โดยไม่มีการซื้อขายในช่วงนั้น มักเกิดหลังวันหยุดสุดสัปดาห์หรือช่วงข่าวสำคัญ เมื่อเกิด gap คำสั่ง Stop Loss อาจถูกปิดที่ราคาแย่กว่าที่ตั้งไว้ ความเสียหายจริงจึงขึ้นกับ effective leverage ไม่ใช่ระยะ Stop Loss
วิธีทดสอบ:
- ใส่สถานะที่เปิดอยู่ทั้งหมดในเครื่องคำนวณ margin call
- สมมติราคาขยับสวนทางทันทีเป็นระยะที่เคยเกิดกับสินทรัพย์นั้นในอดีต โดยดูจากกราฟของคุณเอง
- ดูว่า equity เหลือเท่าไร และราคาที่สมมติผ่านจุด stop out หรือไม่
- ถ้าผลที่ได้รับไม่ได้ ให้ลดขนาดสถานะจนผลทดสอบอยู่ในระดับที่คุณยอมรับได้
การทดสอบนี้ไม่ได้ทำนายว่า gap จะเกิดหรือไม่ และไม่ได้ป้องกันการขาดทุน แค่ช่วยให้เห็นว่าพอร์ตเปราะแค่ไหน อ่านต่อที่ ความเสี่ยง Gap และ เทรดช่วงข่าว
Leverage เท่าไหร่ดี
ไม่มีค่าเลเวอเรจที่เหมาะกับทุกคน คำถามที่ตอบได้ชัดกว่าคือ "effective leverage ของฉันตอนนี้ทำให้ equity เสี่ยงเท่าไรเมื่อราคาขยับ"
แนวทางคิด:
- เริ่มจากกำหนด ความเสี่ยงต่อไม้ ที่ยอมรับได้เป็นเปอร์เซ็นต์ของ equity
- วาง Stop Loss ตามโครงสร้างราคา ไม่ใช่ตามเงินที่อยากเสีย ดู วางจุด Stop Loss
- คำนวณขนาดล็อตจากสองค่านี้ ด้วย คำนวณขนาดล็อต หรือ ขนาดไม้ด้วย ATR
- ตรวจ effective leverage รวมของทุกสถานะ แล้วทำ stress test ข้างบน
ถ้าคุมขนาดสถานะด้วยวิธีนี้ เลเวอเรจบัญชีจะมีผลหลักแค่มาร์จิ้นที่ถูกกันไว้ ไม่ได้เพิ่มหรือลดความเสี่ยงของแต่ละไม้ แต่วิธีนี้ไม่ได้รับประกันกำไรหรือป้องกันการขาดทุน
พร้อมลองกับบัญชีจริงหรือบัญชีทดลองแล้วหรือยัง?
ลิงก์พาร์ทเนอร์ · การเทรดมีความเสี่ยงสูงที่จะขาดทุน
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย
- ดูแค่เลเวอเรจบัญชี แล้วคิดว่าค่าต่ำแปลว่าปลอดภัย ทั้งที่ขนาดสถานะใหญ่เกิน equity มาก
- ใช้ free margin เป็นตัวบอกว่าเปิดเพิ่มได้ free margin บอกแค่ว่าระบบยอมให้เปิด ไม่ได้บอกว่าความเสี่ยงยอมรับได้
- ลืมว่า equity ลดลงแล้ว effective leverage จะสูงขึ้นเอง เมื่อขาดทุนโดยไม่ลดสถานะ พอร์ตจะไวต่อราคามากขึ้นเรื่อยๆ
- นับสถานะที่สัมพันธ์กันเป็นคนละความเสี่ยง ทั้งที่อาจขาดทุนพร้อมกัน
- ไม่คิดถึง gap และเชื่อว่า Stop Loss จะปิดที่ราคาที่ตั้งไว้เสมอ
ดูภาพรวมได้ที่ การบริหารความเสี่ยง, Drawdown สูงสุด และ เครื่องคำนวณและจำลอง ถ้าเจอศัพท์ที่ไม่คุ้น ดูที่ ศัพท์เทรดและการเงิน
คำถามที่พบบ่อย
Effective leverage คืออะไร
คือมูลค่าสถานะทั้งหมดที่เปิดอยู่หารด้วย equity ใช้บอกว่าราคาขยับแล้ว equity จะขยับตามมากแค่ไหน
ตั้งเลเวอเรจบัญชีสูง เสี่ยงกว่าตั้งต่ำหรือไม่
ถ้าขนาดสถานะเท่ากัน กำไรขาดทุนต่อ pip เท่ากัน ความต่างอยู่ที่มาร์จิ้นที่ใช้และระยะถึง stop out ความเสี่ยงเพิ่มขึ้นเมื่อมาร์จิ้นที่ว่างทำให้คุณเปิดสถานะใหญ่ขึ้น
Leverage เท่าไหร่ดีสำหรับมือใหม่
ไม่มีค่าเดียวที่ถูกต้อง ให้กำหนดความเสี่ยงต่อไม้และขนาดล็อตก่อน แล้วตรวจ effective leverage รวมกับผล stress test ทุกครั้ง
Stop Loss ป้องกันความเสี่ยงเลเวอเรจได้ทั้งหมดหรือไม่
ไม่ได้ เมื่อราคากระโดดหรือสภาพคล่องต่ำ คำสั่งอาจถูกปิดที่ราคาแย่กว่าที่ตั้งไว้ ความเสียหายจึงขึ้นกับ effective leverage
ระดับ margin call และ stop out ดูได้ที่ไหน
ตรวจเงื่อนไขปัจจุบันของบัญชีในพื้นที่ส่วนตัวหรือเว็บไซต์ทางการของโบรกเกอร์ แล้วใช้เครื่องคำนวณ margin call บนหน้านี้หาราคาที่จะถึงแต่ละระดับ
