แท่งเทียนคืออะไร
แท่งเทียน (candlestick) คือวิธีแสดงการเคลื่อนไหวของราคาในช่วงเวลาหนึ่งบนกราฟ แต่ละแท่งสรุปราคาสำคัญของช่วงนั้นไว้ในรูปเดียว ได้แก่
- ราคาเปิด (Open) ราคาแรกที่ซื้อขายกันเมื่อช่วงเวลาเริ่ม
- ราคาสูงสุด (High) ราคาสูงที่สุดที่เกิดขึ้นในช่วงนั้น
- ราคาต่ำสุด (Low) ราคาต่ำที่สุดที่เกิดขึ้นในช่วงนั้น
- ราคาปิด (Close) ราคาสุดท้ายเมื่อช่วงเวลาจบ
นักเทรดเรียกชุดข้อมูลนี้ว่า OHLC ช่วงเวลาของแท่งขึ้นอยู่กับกรอบเวลา (timeframe) ที่เลือก เช่น รายนาที รายชั่วโมง หรือรายวัน แท่งรายวันหนึ่งแท่งสรุปการซื้อขายทั้งวัน ส่วนแท่งรายชั่วโมงสรุปเพียงชั่วโมงเดียว
แท่งเทียนไม่ได้บอกลำดับเหตุการณ์ภายในแท่ง เช่น ราคาขึ้นไปจุดสูงสุดก่อนหรือลงไปจุดต่ำสุดก่อน ถ้าต้องการรายละเอียดนั้นต้องดูกรอบเวลาที่เล็กลง
พร้อมลองกับบัญชีจริงหรือบัญชีทดลองแล้วหรือยัง?
ลิงก์พาร์ทเนอร์ · การเทรดมีความเสี่ยงสูงที่จะขาดทุน
ส่วนประกอบของแท่งเทียน
ตัวแท่ง (Body)
ตัวแท่งคือส่วนหนาระหว่างราคาเปิดกับราคาปิด
- ตัวแท่งยาว แสดงว่าราคาปิดห่างจากราคาเปิดมาก ฝั่งหนึ่งคุมราคาได้ชัดในช่วงนั้น
- ตัวแท่งสั้น แสดงว่าราคาปิดใกล้ราคาเปิด แรงซื้อและแรงขายใกล้เคียงกัน
- ไม่มีตัวแท่งหรือเกือบไม่มี เรียกว่า Doji ราคาปิดแทบเท่าราคาเปิด
ไส้เทียน (Shadow หรือ Wick)
ไส้เทียนคือเส้นบางที่ยื่นออกจากตัวแท่ง
- ไส้บน ยื่นจากตัวแท่งขึ้นไปถึงราคาสูงสุด
- ไส้ล่าง ยื่นจากตัวแท่งลงไปถึงราคาต่ำสุด
ไส้ยาวแสดงว่าราคาเคยไปถึงระดับนั้นแต่ถูกดันกลับก่อนปิดแท่ง ไส้บนยาวคือราคาขึ้นไปแล้วถูกขายกลับลงมา ไส้ล่างยาวคือราคาลงไปแล้วถูกซื้อกลับขึ้นมา นักเทรดเรียกลักษณะนี้ว่าการปฏิเสธราคา (price rejection)
สีของแท่ง
- แท่งขาขึ้น ราคาปิดสูงกว่าราคาเปิด มักแสดงเป็นสีเขียวหรือสีขาว ราคาเปิดอยู่ด้านล่างของตัวแท่ง ราคาปิดอยู่ด้านบน
- แท่งขาลง ราคาปิดต่ำกว่าราคาเปิด มักแสดงเป็นสีแดงหรือสีดำ ราคาเปิดอยู่ด้านบน ราคาปิดอยู่ด้านล่าง
สีเป็นการตั้งค่าของแพลตฟอร์ม ใน MetaTrader 5 และโปรแกรมกราฟอื่นเปลี่ยนสีได้ จึงควรตรวจการตั้งค่าก่อนอ่านกราฟของคนอื่น
ตัวอย่างกราฟแท่งเทียน (ภาพวาด ไม่ใช่ราคาจริง)
ภาพด้านล่างวาดขึ้นเพื่ออธิบายเท่านั้น ไม่ได้มาจากตลาดจริง
- แท่ง A แท่งขาลง ตัวแท่งปานกลาง ไส้ล่างยาว ราคาลงไปลึกแต่ถูกซื้อกลับขึ้นมาบางส่วนก่อนปิด
- แท่ง B แท่งขาขึ้น ตัวแท่งยาว ไส้ทั้งบนและล่างพอมี ฝั่งซื้อคุมราคาได้ในช่วงนี้
- แท่ง C Doji ราคาปิดแทบเท่าราคาเปิด ตลาดลังเล
- แท่ง D แท่งขาลง ไส้บนยาว ราคาขึ้นไปแล้วถูกขายกลับ
การอ่านทีละแท่งให้ข้อมูลเพียงส่วนหนึ่ง ความหมายจะชัดขึ้นเมื่อดูว่าแท่งเหล่านี้เกิดที่ตำแหน่งใดของแนวโน้ม
ประวัติแท่งเทียนจากตลาดข้าวญี่ปุ่น
กราฟแท่งเทียนมีต้นกำเนิดในตลาดซื้อขายข้าวของญี่ปุ่นยุคก่อน พ่อค้าข้าวบันทึกราคาเพื่อดูอารมณ์ของผู้ซื้อและผู้ขาย ชื่อที่มักถูกอ้างถึงคือ ฮมมะ มุเนฮิสะ (Homma Munehisa) พ่อค้าข้าวที่ศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างราคากับพฤติกรรมของคนในตลาด
ต่อมานักวิเคราะห์ชาวตะวันตก เช่น สตีฟ ไนสัน (Steve Nison) ได้นำวิธีนี้มาเผยแพร่ในตลาดตะวันตก ชื่อรูปแบบหลายแบบยังคงมาจากภาษาญี่ปุ่น เช่น Doji และ Marubozu
ทำไมรูปแบบแท่งเทียนต้องมีบริบท
รูปแบบแท่งเทียน (candlestick pattern) คือรูปร่างของแท่งเดี่ยวหรือหลายแท่งที่มีชื่อเรียก รูปแบบเดียวกันอาจมีความหมายต่างกันตามตำแหน่งที่เกิด
- ตำแหน่งในแนวโน้ม แท่งรูปร่างเดียวกันที่เกิดหลังราคาลงมานาน กับที่เกิดหลังราคาขึ้นมานาน ถูกตีความต่างกัน ตัวอย่างคือ Hammer กับ Hanging Man ที่หน้าตาเหมือนกัน
- แนวรับแนวต้าน รูปแบบที่เกิดใกล้ระดับราคาที่ตลาดเคยกลับตัวมีน้ำหนักต่างจากที่เกิดกลางช่วงราคา
- กรอบเวลา รูปแบบในกรอบเวลาเล็กเกิดบ่อยและมีสัญญาณรบกวนมากกว่ากรอบเวลาใหญ่
- ปริมาณการซื้อขายและข่าว ข่าวเศรษฐกิจทำให้เกิดแท่งยาวหรือไส้ยาวที่ไม่ได้สะท้อนแนวโน้มต่อเนื่อง ดูเพิ่มที่ การวิเคราะห์ปัจจัยพื้นฐาน
ภาพรวมของการใช้เครื่องมือร่วมกันอยู่ในหน้า การวิเคราะห์ทางเทคนิค และ รูปแบบกราฟ
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย
- ตีความแท่งที่ยังไม่ปิด แท่งปัจจุบันเปลี่ยนรูปได้จนกว่าช่วงเวลาจะจบ ไส้ยาวอาจหายไปก่อนปิดแท่ง
- อ่านรูปแบบโดยไม่ดูแนวโน้ม รูปแบบกลับตัวที่เกิดกลางแนวโน้มแรงมักไม่มีผลอะไร
- เห็นรูปแบบในทุกที่ ถ้าตั้งใจหา จะเจอรูปแบบได้เกือบทุกกราฟ แต่ส่วนใหญ่ไม่มีความหมาย
- ลืมว่าโบรกเกอร์ต่างกันให้แท่งต่างกัน เวลาปิดแท่งรายวันและข้อมูลราคาขึ้นกับเซิร์ฟเวอร์ รูปแบบบนกราฟหนึ่งอาจไม่ปรากฏบนอีกกราฟ
- ใช้รูปแบบแทนการบริหารความเสี่ยง รูปแบบล้มเหลวได้เสมอ ไม่มีรูปแบบใดรับประกันทิศทางราคา
การเทรด CFD และฟอเร็กซ์ที่ใช้เลเวอเรจทำให้ขาดทุนได้รวดเร็ว และอาจเสียเงินมากกว่าที่คาด ก่อนใช้แท่งเทียนประกอบการตัดสินใจ ควรอ่าน การบริหารความเสี่ยง และฝึกอ่านกราฟในบัญชีทดลองก่อน
ตารางรวมรูปแบบแท่งเทียน
ตารางนี้อธิบายลักษณะ ไม่ใช่สัญญาณซื้อหรือขาย รายละเอียดแต่ละแบบอยู่ในหน้าที่ลิงก์ไว้ และภาพรวมอยู่ที่ รูปแบบแท่งเทียน
| รูปแบบ | กลุ่ม | ลักษณะที่สังเกต |
|---|---|---|
| Doji | ความลังเล | ราคาปิดแทบเท่าราคาเปิด |
| Dragonfly Doji | ความลังเล | Doji ไส้ล่างยาว ไม่มีไส้บน |
| Gravestone Doji | ความลังเล | Doji ไส้บนยาว ไม่มีไส้ล่าง |
| Long-legged Doji | ความลังเล | Doji ไส้ยาวทั้งบนและล่าง |
| Spinning Top | ความลังเล | ตัวแท่งเล็ก ไส้ทั้งสองด้าน |
| Hammer | ปฏิเสธราคา | ตัวแท่งเล็กด้านบน ไส้ล่างยาว หลังราคาลง |
| Inverted Hammer | ปฏิเสธราคา | ตัวแท่งเล็กด้านล่าง ไส้บนยาว หลังราคาลง |
| Hanging Man | ปฏิเสธราคา | รูปร่างแบบ Hammer แต่เกิดหลังราคาขึ้น |
| Shooting Star | ปฏิเสธราคา | ไส้บนยาว เกิดหลังราคาขึ้น |
| Pin Bar | ปฏิเสธราคา | ไส้ด้านหนึ่งยาวเด่นกว่าตัวแท่งมาก |
| Marubozu | แรงต่อเนื่อง | ตัวแท่งยาว แทบไม่มีไส้ |
| Belt Hold | แรงต่อเนื่อง | เปิดที่ปลายด้านหนึ่งแล้ววิ่งไปทางเดียว |
| Bullish Engulfing | กลืนแท่ง | แท่งขาขึ้นครอบตัวแท่งขาลงก่อนหน้า |
| Bearish Engulfing | กลืนแท่ง | แท่งขาลงครอบตัวแท่งขาขึ้นก่อนหน้า |
| Outside Bar | กลืนแท่ง | ช่วงราคาครอบแท่งก่อนหน้าทั้งหมด |
| Three Outside Up/Down | กลืนแท่ง | Engulfing ตามด้วยแท่งยืนยัน |
| Bullish Harami | แท่งใน | แท่งเล็กอยู่ในตัวแท่งขาลงก่อนหน้า |
| Bearish Harami | แท่งใน | แท่งเล็กอยู่ในตัวแท่งขาขึ้นก่อนหน้า |
| Harami Cross | แท่งใน | Harami ที่แท่งหลังเป็น Doji |
| Inside Bar | แท่งใน | ช่วงราคาอยู่ในแท่งก่อนหน้าทั้งหมด |
| Three Inside Up/Down | แท่งใน | Harami ตามด้วยแท่งยืนยัน |
| Piercing Line | ทะลุครึ่งแท่ง | แท่งขาขึ้นปิดเข้าไปในตัวแท่งขาลงก่อนหน้า |
| Dark Cloud Cover | ทะลุครึ่งแท่ง | แท่งขาลงปิดเข้าไปในตัวแท่งขาขึ้นก่อนหน้า |
| Morning Star | ดาว | แท่งขาลง แท่งเล็ก แล้วแท่งขาขึ้น |
| Evening Star | ดาว | แท่งขาขึ้น แท่งเล็ก แล้วแท่งขาลง |
| Doji Star เช้าและเย็น | ดาว | แท่งกลางของรูปแบบดาวเป็น Doji |
| Abandoned Baby | ดาว | Doji แยกจากแท่งข้างเคียงด้วยช่องว่างราคา |
| Three White Soldiers | แรงต่อเนื่อง | แท่งขาขึ้นต่อกันหลายแท่ง ปิดสูงขึ้นเรื่อย ๆ |
| Three Black Crows | แรงต่อเนื่อง | แท่งขาลงต่อกันหลายแท่ง ปิดต่ำลงเรื่อย ๆ |
| Rising/Falling Three Methods | พักตัว | แท่งเล็กพักตัวอยู่ระหว่างแท่งยาวทิศเดียวกัน |
| Tweezer Top และ Bottom | จุดสูงต่ำซ้ำ | แท่งติดกันมีจุดสูงสุดหรือต่ำสุดใกล้กัน |
| Kicker Pattern | ช่องว่างราคา | แท่งกลับทิศพร้อมช่องว่างราคาชัดเจน |
คำถามที่พบบ่อย
แท่งเทียนคืออะไรในภาษาง่าย ๆ
คือรูปที่สรุปราคาเปิด ราคาสูงสุด ราคาต่ำสุด และราคาปิดของช่วงเวลาหนึ่งไว้ในแท่งเดียว
อ่านกราฟแท่งเทียนเริ่มจากอะไร
เริ่มจากดูสีเพื่อรู้ว่าราคาปิดสูงหรือต่ำกว่าราคาเปิด จากนั้นดูความยาวตัวแท่งและไส้เทียน แล้วดูตำแหน่งของแท่งในแนวโน้ม
ไส้เทียนยาวหมายความว่าอะไร
ราคาเคยไปถึงระดับนั้นแต่ถูกดันกลับก่อนปิดแท่ง ความหมายขึ้นกับตำแหน่งที่เกิดและกรอบเวลา
รูปแบบแท่งเทียนบอกได้ไหมว่าราคาจะไปทางไหน
ไม่ได้ รูปแบบแสดงแรงซื้อขายที่ผ่านมา ไม่ใช่คำทำนาย และล้มเหลวได้บ่อย
ควรใช้กรอบเวลาใดอ่านแท่งเทียน
ไม่มีกรอบเวลาที่ถูกเสมอ กรอบเวลาใหญ่มีสัญญาณรบกวนน้อยกว่า กรอบเวลาเล็กเกิดรูปแบบบ่อยแต่ผิดพลาดง่ายกว่า
ฝึกอ่านแท่งเทียนได้ที่ไหน
ฝึกได้จากกราฟย้อนหลังบนแพลตฟอร์ม MetaTrader หรือบัญชีทดลอง ดูพื้นฐานเพิ่มที่ พื้นฐานการเทรด และศัพท์ที่ ศัพท์เทรดและการเงิน
