กองทุนคุ้มครองนักลงทุนคืออะไร
กองทุนคุ้มครองนักลงทุน (investor compensation scheme) คือกลไกที่ผู้กำกับดูแลหรือกฎหมายของบางประเทศตั้งขึ้น เพื่อจ่ายเงินชดเชยให้ลูกค้า เมื่อบริษัทที่ได้รับอนุญาตล้มละลายหรือไม่สามารถคืนเงินและทรัพย์สินของลูกค้าได้
สิ่งที่กองทุนคุ้มครอง คือเงินของลูกค้าที่บริษัทถืออยู่แล้วคืนไม่ได้ สิ่งที่กองทุน ไม่ คุ้มครอง คือผลขาดทุนจากการเทรด หากคุณขาดทุนเพราะราคาเคลื่อนไหวผิดทาง กองทุนไม่จ่ายเงินคืน
การเทรด CFD และฟอเร็กซ์ที่ใช้เลเวอเรจ (การใช้เงินประกันเพียงส่วนหนึ่งเพื่อเปิดสถานะที่ใหญ่กว่า) ทำให้ขาดทุนได้เร็ว กองทุนชดเชยไม่ได้ลดความเสี่ยงส่วนนี้ อ่านเพิ่มที่ การบริหารความเสี่ยง
ตัวอย่างกองทุนที่รู้จักกันมาก
| กองทุน | ประเทศ | บริษัทที่อยู่ในขอบเขต | ตรวจสอบทะเบียน |
|---|---|---|---|
| FSCS (Financial Services Compensation Scheme) | สหราชอาณาจักร | บริษัทที่ได้รับอนุญาตจาก FCA | ตรวจสอบ FCA |
| ICF (Investor Compensation Fund) | ไซปรัส | บริษัทการลงทุนที่ได้รับอนุญาตจาก CySEC | ตรวจสอบ CySEC |
ผู้กำกับในประเทศอื่นบางแห่งมีกองทุนหรือกลไกคล้ายกัน บางแห่งไม่มีเลย วงเงินชดเชยสูงสุดและรายละเอียดเปลี่ยนแปลงได้ ให้ดูตัวเลขปัจจุบันจากเว็บไซต์ทางการของกองทุนนั้นโดยตรง หน้านี้ไม่ระบุวงเงินแทนแหล่งข้อมูลทางการ
เงื่อนไขการได้รับเงินชดเชย
กองทุนส่วนใหญ่มีเงื่อนไขคล้ายกัน:
- นิติบุคคลต้องอยู่ในขอบเขต บัญชีของคุณต้องเปิดกับบริษัทที่ได้รับอนุญาตจากผู้กำกับในประเทศนั้น ไม่ใช่บริษัทอื่นในกลุ่มเดียวกัน
- ประเภทลูกค้า หลายกองทุนคุ้มครองเฉพาะลูกค้ารายย่อย ลูกค้าที่จัดเป็นมืออาชีพอาจไม่ได้รับสิทธิ์
- ต้องมีการประกาศว่าบริษัทผิดนัด กองทุนจ่ายเมื่อหน่วยงานที่เกี่ยวข้องยืนยันว่าบริษัทคืนเงินลูกค้าไม่ได้
- มีวงเงินสูงสุด ส่วนที่เกินวงเงินต้องไปเรียกร้องจากกระบวนการล้มละลาย ซึ่งอาจได้คืนบางส่วนหรือไม่ได้เลย
- มีกำหนดเวลายื่นคำร้อง ต้องยื่นภายในเวลาที่กองทุนกำหนด
ทำไมลูกค้า offshore มักไม่ได้รับความคุ้มครอง
โบรกเกอร์ระดับสากลหลายรายมีบริษัทในหลายประเทศ แต่ละบริษัทถือใบอนุญาตคนละแห่ง ลูกค้าจากประเทศหนึ่งอาจถูกเปิดบัญชีกับบริษัทในเขตอำนาจ offshore (ศูนย์การเงินนอกประเทศที่มีกฎเกณฑ์ต่างไป) แทนบริษัทในสหราชอาณาจักรหรือไซปรัส
ในกรณีนี้ แม้ชื่อแบรนด์จะเหมือนกัน กองทุนอย่าง FSCS หรือ ICF ก็ไม่ครอบคลุมบัญชีของคุณ เพราะคุณไม่ได้เป็นลูกค้าของบริษัทที่อยู่ในขอบเขต
ผู้กำกับ offshore บางแห่งอาจไม่มีกองทุนชดเชย หรือมีกลไกที่ต่างออกไป ให้ตรวจสอบกับผู้กำกับนั้นโดยตรง ดู ตรวจสอบ FSA เซเชลส์ ตรวจสอบ FSC มอริเชียส ตรวจสอบ FSCA และ Offshore กับ Onshore
หากคุณใช้ Exness หรือโบรกเกอร์อื่น ให้ดูชื่อนิติบุคคลที่คุณทำสัญญาด้วยในข้อตกลงลูกค้าและในพื้นที่ส่วนตัว แล้วตรวจสอบกับผู้กำกับของนิติบุคคลนั้น
สถานการณ์ในประเทศไทย
ผู้กำกับดูแลธุรกรรมเงินตราต่างประเทศในไทยคือ ธนาคารแห่งประเทศไทย (ตามกฎหมายว่าด้วยการควบคุมการแลกเปลี่ยนเงิน; การซื้อขายเงินตราต่างประเทศทำได้เฉพาะกับผู้ได้รับอนุญาตจากกระทรวงการคลัง เช่น ธนาคารหรือบริษัทหลักทรัพย์) ส่วน ก.ล.ต. ไม่กำกับดูแล Forex
ตามข้อมูลของ ธปท.: ประเทศไทยยังไม่อนุญาตให้ประกอบธุรกิจบริการเทรด FOREX ผ่านแพลตฟอร์มหรือเว็บไซต์ การให้บริการดังกล่าว รวมถึงบริการรับหรือส่งเงินเพื่อชำระธุรกรรม FOREX เป็นการกระทำที่ผิดกฎหมาย
นอกจากนี้ ใบอนุญาตจากต่างประเทศไม่ได้ทำให้การให้บริการหรือการชักชวนของแพลตฟอร์มในประเทศไทยถูกกฎหมาย ดังนั้นลูกค้าไทยที่ใช้แพลตฟอร์มฟอเร็กซ์ต่างประเทศจึงไม่มีกองทุนชดเชยของไทยรองรับ
ช่องทางที่ถูกกฎหมายตามที่ ธปท. ระบุ: ซื้อขายเงินตราต่างประเทศผ่านบัญชีเงินฝากเงินตราต่างประเทศ (FCD) กับธนาคาร, ฟิวเจอร์สสกุลเงินใน TFEX, สัญญาซื้อขายล่วงหน้า (forward) กับธนาคาร (สำหรับผู้นำเข้า/ส่งออก)
สำหรับสัญญาซื้อขายล่วงหน้า ก.ล.ต. ออกใบอนุญาตธุรกิจสัญญาซื้อขายล่วงหน้าตามพระราชบัญญัติสัญญาซื้อขายล่วงหน้า พ.ศ. 2546 (2003) ตรวจสอบผู้ให้บริการได้ที่ SEC Check First / License Check: ค้นหาผู้ให้บริการในตลาดทุนที่ได้รับอนุญาต (รวมถึงผู้ค้าและตัวแทนสัญญาซื้อขายล่วงหน้า) ดูภาพรวมเพิ่มเติมที่ กฎระเบียบและความปลอดภัย
การคุ้มครองอื่นที่ไม่ใช่กองทุนชดเชย
- การแยกเงินลูกค้า เงินลูกค้าเก็บแยกจากเงินของบริษัท ช่วยลดความเสี่ยงหากบริษัทล้ม แต่ไม่ใช่การรับประกัน ดู การแยกเงินลูกค้า
- การคุ้มครองยอดติดลบ ขึ้นอยู่กับผู้กำกับและเงื่อนไขของแต่ละบริษัท
- ช่องทางร้องเรียน ดู ร้องเรียนโบรกเกอร์ และ การกำกับดูแลคุ้มครองอะไร
วิธีตรวจว่าบัญชีของคุณได้รับความคุ้มครองหรือไม่
- หาชื่อนิติบุคคลที่คุณทำสัญญาด้วยในข้อตกลงลูกค้า
- ค้นหาชื่อนั้นในทะเบียนของผู้กำกับที่บริษัทอ้าง
- ตรวจว่าผู้กำกับนั้นมีกองทุนชดเชยหรือไม่ และบริษัทเป็นสมาชิกหรือไม่
- ตรวจประเภทลูกค้าของคุณ และวงเงินปัจจุบันจากเว็บไซต์ทางการของกองทุน
ใช้ เช็คลิสต์เลือกโบรกเกอร์ และ ตรวจสอบโบรกเกอร์ ประกอบ
คำถามที่พบบ่อย
กองทุนคุ้มครองนักลงทุนชดเชยผลขาดทุนจากการเทรดไหม
ไม่ชดเชย กองทุนจ่ายเฉพาะกรณีบริษัทล้มละลายหรือคืนเงินลูกค้าไม่ได้
ถ้าโบรกเกอร์ล้มละลาย ฉันจะได้เงินชดเชยโบรกเกอร์เท่าไร
ขึ้นอยู่กับกองทุน ประเภทลูกค้า และวงเงินสูงสุดในขณะนั้น ให้ดูตัวเลขปัจจุบันบนเว็บไซต์ทางการของกองทุน
แบรนด์มีใบอนุญาต FCA หมายความว่าฉันได้รับ FSCS ใช่ไหม
ไม่จำเป็น คุณต้องเป็นลูกค้าของบริษัทในกลุ่มที่ได้รับอนุญาตจาก FCA โดยตรง
ไทยมีกองทุนชดเชยสำหรับเทรดฟอเร็กซ์ผ่านแพลตฟอร์มไหม
ไม่มี เพราะไทยไม่ออกใบอนุญาตให้บริการเทรด FOREX ผ่านแพลตฟอร์ม
มีคนเสนอช่วยเรียกเงินชดเชยคืนโดยเก็บค่าธรรมเนียมล่วงหน้า ควรทำอย่างไร
ระวัง เป็นรูปแบบที่มิจฉาชีพใช้บ่อย อ่าน หลอกกู้เงินคืน และ แจ้งความโดนหลอกลงทุน
