สินทรัพย์ดิจิทัลคืออะไร
สินทรัพย์ดิจิทัล หมายถึงหน่วยข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์ที่บันทึกบนระบบดิจิทัล ตามกฎหมายไทยแบ่งเป็นสองกลุ่มหลัก
- คริปโตเคอร์เรนซี คือหน่วยที่ใช้เป็นสื่อกลางแลกเปลี่ยน เช่น Bitcoin
- โทเคนดิจิทัล คือหน่วยที่ให้สิทธิ์บางอย่างแก่ผู้ถือ เช่น สิทธิ์ร่วมลงทุนในโครงการ หรือสิทธิ์ใช้สินค้าหรือบริการ
การถือเหรียญจริงไม่เหมือนกับการเทรด Crypto CFD ซึ่งเป็นสัญญาอ้างอิงราคา รายละเอียดอยู่ในหัวข้อด้านล่าง
ใครกำกับดูแลสินทรัพย์ดิจิทัลในไทย
คำค้น "ก.ล.ต. คริปโต" มีที่มาจากการที่สำนักงานคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ (ก.ล.ต.) เป็นผู้กำกับดูแลธุรกิจสินทรัพย์ดิจิทัล ตามพระราชกำหนดการประกอบธุรกิจสินทรัพย์ดิจิทัล ผู้ที่ให้บริการเหล่านี้แก่คนในประเทศไทยต้องได้รับอนุญาตก่อน
- ศูนย์ซื้อขายสินทรัพย์ดิจิทัล (Exchange)
- นายหน้าซื้อขายสินทรัพย์ดิจิทัล (Broker)
- ผู้ค้าสินทรัพย์ดิจิทัล (Dealer)
- ผู้เสนอขายโทเคนดิจิทัลต่อประชาชน และผู้ให้บริการระบบเสนอขาย (ICO Portal)
ส่วนธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) ดูแลระบบการเงินและการแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศ ไม่ได้เป็นผู้ออกใบอนุญาตธุรกิจคริปโต
ประเภทธุรกิจและเงื่อนไขใบอนุญาตอาจมีการแก้ไข ควรอ่านประกาศฉบับล่าสุดบนเว็บไซต์ ก.ล.ต. และดูวันที่ปรับปรุงข้อมูลบนหน้านั้นทุกครั้ง
ตลาดแลกเปลี่ยนคริปโตถูกกฎหมายดูอย่างไร
วิธีที่ตรวจได้จริงคือค้นชื่อผู้ให้บริการในระบบของ ก.ล.ต. ไม่ใช่ดูจากโฆษณาหรือคำบอกเล่า
ขั้นตอนตรวจสอบ
- ค้นชื่อบริษัทใน SEC Check First / License Check: ค้นหาผู้ให้บริการในตลาดทุนที่ได้รับอนุญาต (รวมถึงผู้ค้าและตัวแทนสัญญาซื้อขายล่วงหน้า) ระบบนี้ใช้ค้นผู้ให้บริการในตลาดทุนที่อยู่ภายใต้การกำกับของ ก.ล.ต. รวมถึงผู้ให้บริการสินทรัพย์ดิจิทัล
- เทียบชื่อนิติบุคคล ประเภทใบอนุญาต และชื่อเว็บไซต์หรือแอปให้ตรงกับที่ใช้งาน
- ค้นชื่อเดียวกันใน SEC Investor Alert: รายชื่อบุคคลหรือนิติบุคคลที่มิใช่ผู้ประกอบธุรกิจภายใต้การกำกับดูแลของ ก.ล.ต. (9,022 รายการ ณ วันที่ 11.11.2026) ค้นหาได้ตามชื่อและประเภท เพื่อดูว่าถูกระบุเป็นรายที่ไม่ได้อยู่ภายใต้การกำกับหรือไม่
- ถ้าธุรกิจนั้นอ้างว่าอยู่ภายใต้ ธปท. ให้ตรวจใน BOT License Check: ค้นหาใบอนุญาต/การจดทะเบียนของธุรกิจภายใต้การกำกับของ ธปท.
กรณี Bitkub และชื่อที่คุ้นเคย
หลายคนค้นคำว่า Bitkub เพราะเป็นชื่อที่รู้จักในไทย ไม่ว่าจะเป็นแพลตฟอร์มใด ให้ตรวจสถานะใบอนุญาตด้วยตัวเองในระบบของ ก.ล.ต. ตามขั้นตอนด้านบน เพราะสถานะอาจเปลี่ยนได้ และแอปปลอมที่ใช้ชื่อหรือโลโก้คล้ายของจริงก็มีอยู่
ใบอนุญาตต่างประเทศ
แพลตฟอร์มบางแห่งอ้างว่ามีใบอนุญาตจากประเทศอื่น ตามคำเตือนของหน่วยงานไทย ใบอนุญาตจากต่างประเทศไม่ได้ทำให้การให้บริการหรือการชักชวนของแพลตฟอร์มในประเทศไทยถูกกฎหมาย
การใช้คริปโตชำระค่าสินค้าและบริการ
ก.ล.ต. และ ธปท. มีแนวทางจำกัดการใช้สินทรัพย์ดิจิทัลเป็นเครื่องมือชำระค่าสินค้าและบริการ เพราะเห็นว่ากระทบต่อเสถียรภาพระบบการเงินและเพิ่มความเสี่ยงต่อผู้ใช้ ข้อจำกัดนี้มีผลต่อผู้ประกอบธุรกิจที่ได้รับอนุญาต เช่น ห้ามโฆษณาหรือช่วยอำนวยความสะดวกให้ใช้คริปโตจ่ายค่าสินค้า
รายละเอียดว่าอะไรทำได้หรือทำไม่ได้ เช่น สินทรัพย์ประเภทใดได้รับยกเว้น ควรอ่านจากประกาศฉบับปัจจุบันของ ก.ล.ต. และ ธปท. โดยตรง หน้านี้ไม่ได้สรุปเงื่อนไขย่อยแทนประกาศ
Crypto CFD ต่างจากการถือเหรียญอย่างไร
CFD (Contract for Difference) คือสัญญาที่จ่ายส่วนต่างของราคา ผู้เทรดไม่ได้เป็นเจ้าของเหรียญจริง และมักใช้เลเวอเรจ (Leverage) คือใช้เงินประกัน (Margin) เพียงบางส่วนเพื่อเปิดสถานะที่ใหญ่กว่าเงินในบัญชี
ในทางกฎหมาย CFD เป็นสัญญาซื้อขายล่วงหน้า (อนุพันธ์) ไม่ใช่สินทรัพย์ดิจิทัล
- ก.ล.ต. ออกใบอนุญาตธุรกิจสัญญาซื้อขายล่วงหน้าตามพระราชบัญญัติสัญญาซื้อขายล่วงหน้า พ.ศ. 2546 (2003)
- บทลงโทษตามกฎหมาย: การประกอบธุรกิจลักษณะสัญญาซื้อขายล่วงหน้าโดยไม่มีใบอนุญาตจาก ก.ล.ต.: จำคุกไม่เกิน 3 ปี หรือปรับไม่เกิน 300,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ และปรับอีกไม่เกิน 10,000 บาทต่อวัน
- ข้อยกเว้นในกฎหมาย: พระราชบัญญัติสัญญาซื้อขายล่วงหน้าไม่ใช้บังคับกับสัญญาซื้อขายล่วงหน้านอกศูนย์ซื้อขายที่การชำระเงินคำนวณจากอัตราแลกเปลี่ยนหรืออัตราดอกเบี้ย ข้อยกเว้นนี้ระบุเฉพาะอัตราแลกเปลี่ยนและอัตราดอกเบี้ย ไม่ได้ระบุถึงสินทรัพย์ดิจิทัล
ถ้าต้องการรู้สถานะของผู้ให้บริการ Crypto CFD รายใด ให้ตรวจกับ ก.ล.ต. ตามขั้นตอนด้านบน ส่วนเรื่อง Forex ผ่านแพลตฟอร์ม อ่านได้ที่ Forex ผิดกฎหมายไหม
การเทรด CFD ด้วยเลเวอเรจทำให้ขาดทุนได้เร็ว ราคาคริปโตเคลื่อนไหวแรง และบัญชีอาจถูกปิดสถานะอัตโนมัติเมื่อเงินประกันไม่พอ ดูวิธีจำกัดความเสี่ยงได้ที่ การบริหารความเสี่ยง และพื้นฐานของสัญญาประเภทนี้ที่ Crypto CFD
การโอนเงินไปลงทุนต่างประเทศ
ธปท. ตอบคำถามเรื่องการใช้ผู้ให้บริการต่างประเทศไว้ว่า คำถามที่พบบ่อยของ ธปท.: ทำได้ ภายใต้ขอบเขตที่ ธปท. กำหนด บุคคลรายย่อยลงทุนต่างประเทศผ่านโบรกเกอร์ต่างประเทศได้ โดยโอนเงินผ่านธนาคารพาณิชย์ในวงเงินไม่เกิน 5 ล้านดอลลาร์สหรัฐต่อปี สินทรัพย์ที่ลงทุนได้รวมถึงสัญญาอนุพันธ์
คำตอบนี้พูดถึงสิทธิ์ของบุคคลที่ไปลงทุนเอง ไม่ได้หมายความว่าแพลตฟอร์มต่างประเทศเข้ามาให้บริการหรือชักชวนคนในไทยได้ ควรอ่านคู่กับคำเตือนเรื่องใบอนุญาตต่างประเทศด้านบน
ภาษีที่เกี่ยวข้อง
กำไรจากสินทรัพย์ดิจิทัลอาจเป็นเงินได้ที่ต้องเสียภาษี สำหรับเงินได้จากต่างประเทศ หลักทั่วไปของกรมสรรพากรคือ หลักทั่วไป (ไม่เฉพาะ Forex): เงินได้พึงประเมินจากต่างประเทศที่เกิดขึ้นตั้งแต่ 1.1.2024 ต้องเสียภาษีเมื่อบุคคลอยู่ในประเทศไทยตั้งแต่ 180 วันขึ้นไปในปีภาษีนั้นและนำเงินได้เข้ามาในประเทศไทย
หลักนี้ไม่ได้เขียนเฉพาะสำหรับคริปโต รายละเอียดการคำนวณและการหักภาษีอยู่ที่ ภาษีคริปโต และ การเงินและภาษี หากกรณีของคุณซับซ้อน ควรสอบถามกรมสรรพากรหรือผู้เชี่ยวชาญด้านภาษี
สัญญาณเตือนการหลอกลวง
กลโกงด้านคริปโตมักมีลักษณะซ้ำกัน
- รับประกันผลตอบแทน หรือบอกว่าไม่มีความเสี่ยง
- ให้โอนเงินเข้าบัญชีบุคคล หรือให้โอนเหรียญไปยังกระเป๋าที่ไม่รู้ที่มา
- ส่งลิงก์แอปที่ไม่ได้อยู่ในสโตร์ทางการ
- อ้างใบอนุญาตต่างประเทศ หรืออ้างชื่อหน่วยงานรัฐโดยไม่มีหลักฐาน
- เร่งให้ตัดสินใจ หรือเรียกค่าธรรมเนียมเพิ่มก่อนให้ถอนเงิน
ดูตัวอย่างที่ รูปแบบการหลอกลงทุน ถ้าตกเป็นเหยื่อ อ่านวิธีแจ้งความที่ แจ้งความหลอกลงทุน หัวข้อกฎหมายอื่นอยู่ที่ กฎหมายและความปลอดภัย และ ก.ล.ต. ใบอนุญาตและคำเตือน
คำถามที่พบบ่อย
กฎหมายคริปโตในไทยมีหน่วยงานใดดูแล
ธุรกิจสินทรัพย์ดิจิทัลอยู่ภายใต้การกำกับของ ก.ล.ต. ส่วน ธปท. ดูแลระบบการชำระเงินและการแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศ
ซื้อขายคริปโตในไทยถูกกฎหมายไหม
การซื้อขายผ่านผู้ให้บริการที่ได้รับอนุญาตจาก ก.ล.ต. เป็นช่องทางที่อยู่ภายใต้การกำกับ ให้ตรวจชื่อผู้ให้บริการใน SEC Check First / License Check: ค้นหาผู้ให้บริการในตลาดทุนที่ได้รับอนุญาต (รวมถึงผู้ค้าและตัวแทนสัญญาซื้อขายล่วงหน้า) ก่อนใช้งาน
Bitkub ได้รับอนุญาตหรือไม่
หน้านี้ไม่ได้ยืนยันสถานะของบริษัทใด ให้ค้นชื่อในระบบของ ก.ล.ต. ด้วยตัวเอง และตรวจว่าเว็บไซต์หรือแอปที่ใช้เป็นของบริษัทนั้นจริง
ใบอนุญาตจากต่างประเทศใช้ได้ในไทยไหม
ไม่ได้ ตามคำเตือนของหน่วยงานไทย ใบอนุญาตจากต่างประเทศไม่ได้ทำให้การให้บริการหรือการชักชวนของแพลตฟอร์มในประเทศไทยถูกกฎหมาย
ใช้คริปโตจ่ายค่าสินค้าได้หรือไม่
ก.ล.ต. และ ธปท. มีแนวทางจำกัดเรื่องนี้ ให้ตรวจประกาศฉบับปัจจุบันของทั้งสองหน่วยงานก่อน
Crypto CFD เป็นสินทรัพย์ดิจิทัลหรือไม่
ไม่ใช่ CFD เป็นสัญญาอ้างอิงราคา ผู้เทรดไม่ได้ถือเหรียญจริง และมีความเสี่ยงขาดทุนเร็วเพราะใช้เลเวอเรจ
