Leverage คืออะไร แบบเข้าใจง่าย
Leverage หรือเลเวอเรจ คืออัตราส่วนระหว่างขนาดสถานะที่คุณเปิดได้กับเงินที่ต้องวางเป็นหลักประกัน เงินหลักประกันนี้เรียกว่า มาร์จิ้น (Margin)
ตัวอย่างเช่น ถ้าเปิดสถานะ Forex หรือ CFD โดยไม่ใช้เลเวอเรจ คุณต้องมีเงินเท่ากับมูลค่าสถานะทั้งหมด เมื่อใช้เลเวอเรจ คุณวางเงินเพียงส่วนหนึ่ง ส่วนที่เหลือคือมูลค่าที่ "ยืม" มาเพื่อเปิดสถานะ
เลเวอเรจจะเขียนเป็นอัตราส่วน ตัวเลขด้านขวายิ่งสูง มาร์จิ้นที่ต้องใช้ต่อสถานะยิ่งน้อย สิ่งที่ไม่เปลี่ยนคือกำไรหรือขาดทุนต่อการขยับของราคา ตัวนี้ขึ้นกับขนาดสถานะ (Lot) เท่านั้น ไม่ได้ขึ้นกับเลเวอเรจ
เลเวอเรจขยายกำไรและขาดทุนอย่างไร
เลเวอเรจไม่ได้ทำให้ราคาขยับมากขึ้น แต่ทำให้คุณเปิดสถานะใหญ่ได้ด้วยเงินน้อยลง เมื่อสถานะใหญ่เมื่อเทียบกับเงินในบัญชี การขยับของราคาเพียงเล็กน้อยจะกลายเป็นสัดส่วนกำไรหรือขาดทุนที่ใหญ่ของเงินทุน
- ราคาวิ่งไปทางเดียวกับสถานะ: กำไรเมื่อเทียบกับเงินทุนจะสูง
- ราคาวิ่งสวนทาง: ขาดทุนเมื่อเทียบกับเงินทุนก็สูงในอัตราเดียวกัน และอาจถึงจุดที่ระบบปิดสถานะให้อัตโนมัติ
การเทรด CFD และ Forex ที่ใช้เลเวอเรจทำให้เสียเงินได้เร็วมาก ผลขาดทุนอาจกินเงินในบัญชีส่วนใหญ่หรือทั้งหมดในเวลาไม่นาน โดยเฉพาะเมื่อราคากระโดดข้ามระดับ ดูเพิ่มเติมที่ Price Gap และ Weekend Gap และ ทำไมคนส่วนใหญ่ขาดทุน
ตัวอย่าง: เลเวอเรจต่ำ กลาง และสูง
ตัวเลขในตัวอย่างนี้ให้คำนวณเองด้วยเครื่องคำนวณมาร์จิ้นด้านล่าง เพื่อให้ได้ค่าที่ตรงกับราคาปัจจุบันและสกุลเงินบัญชีของคุณ
กรอกช่องที่ว่างอยู่เพื่อดูผลลัพธ์
วิธีทดลอง:
- เลือกตราสาร เช่น EURUSD หรือ XAUUSD
- ใส่ขนาด Lot เท่าเดิมทุกครั้ง
- ใส่ราคาปัจจุบันและสกุลเงินบัญชี
- เปลี่ยนเฉพาะช่องเลเวอเรจ: ครั้งแรกใส่ค่าต่ำ ครั้งที่สองใส่ค่ากลาง ครั้งที่สามใส่ค่าสูงตามที่บัญชีของคุณอนุญาต
สิ่งที่จะเห็น:
| ตั้งค่า | มาร์จิ้นที่ต้องใช้ | กำไร/ขาดทุนต่อ Pip | ความเสี่ยงจริง |
|---|---|---|---|
| เลเวอเรจต่ำ | สูง | เท่าเดิม | ขึ้นกับขนาด Lot เทียบกับเงินทุน |
| เลเวอเรจกลาง | ลดลงตามสัดส่วน | เท่าเดิม | ขึ้นกับขนาด Lot เทียบกับเงินทุน |
| เลเวอเรจสูง | ต่ำมาก | เท่าเดิม | ขึ้นกับขนาด Lot เทียบกับเงินทุน |
ข้อสรุปจากตาราง: เลเวอเรจสูงช่วยลดมาร์จิ้นที่ล็อกไว้ และเพิ่ม Free Margin ให้เหลือมากขึ้น แต่ถ้าใช้ Free Margin ที่เหลือไปเปิดสถานะเพิ่ม ความเสี่ยงจะพุ่งขึ้นทันที ดูวิธีคิดมูลค่า Pip ได้ที่ Pip คืออะไร และ คำนวณกำไรขาดทุน
พร้อมลองกับบัญชีจริงหรือบัญชีทดลองแล้วหรือยัง?
ลิงก์พาร์ทเนอร์ · การเทรดมีความเสี่ยงสูงที่จะขาดทุน
นิยามที่แม่นยำสำหรับผู้มีประสบการณ์
เลเวอเรจของบัญชี (Account leverage) คือค่าที่โบรกเกอร์กำหนดเพื่อคำนวณมาร์จิ้น สูตรทั่วไปสำหรับ Forex คือ มาร์จิ้น = (ขนาดสัญญา × จำนวน Lot × ราคา) ÷ เลเวอเรจ แล้วแปลงเป็นสกุลเงินบัญชี สำหรับ CFD บางตัว เช่น ดัชนีหรือคริปโต โบรกเกอร์อาจใช้อัตรามาร์จิ้นคงที่หรือเลเวอเรจที่ต่างจากค่าบัญชี
เลเวอเรจจริง (Effective leverage) คือ มูลค่าสถานะที่เปิดอยู่ทั้งหมด ÷ Equity ค่านี้บอกความเสี่ยงที่แท้จริง เพราะวัดว่าสถานะใหญ่แค่ไหนเมื่อเทียบกับเงินที่มีอยู่จริง ไม่ใช่เพดานที่บัญชีอนุญาต
Margin Level คือ Equity หารด้วยมาร์จิ้นที่ใช้ แสดงเป็นเปอร์เซ็นต์ เมื่อค่านี้ลดลงถึงระดับที่โบรกเกอร์กำหนด จะเกิด Margin Call และถ้าลดต่อถึงอีกระดับ จะเกิด Stop Out คือระบบเริ่มปิดสถานะให้ ระดับเหล่านี้แต่ละโบรกเกอร์และแต่ละประเภทบัญชีกำหนดต่างกัน
กรอกช่องที่ว่างอยู่เพื่อดูผลลัพธ์
Margin level = Equity / Margin ที่ใช้ × 100% Equity จะลดลงตามขาดทุนลอยตัว ราคาที่ระดับ L หาได้จากสมการ Balance + กำไร/ขาดทุน = L × Margin โดย Margin คิดที่ราคาเปิดสถานะ หากราคา gap สถานะอาจถูกปิดที่ราคาแย่กว่านี้
ใส่ Balance สถานะที่เปิด และเลเวอเรจ แล้วเครื่องคำนวณจะแสดง Margin Level และราคาที่จะเกิด Margin Call และ Stop Out ลองเปรียบเทียบ: ขนาดสถานะเท่ากัน แต่เลเวอเรจบัญชีต่างกัน ราคาที่เกิด Stop Out จะต่างกันไม่มาก ถ้าคุณไม่ได้เปิดสถานะเพิ่ม สิ่งที่ดึงราคา Stop Out เข้ามาใกล้คือขนาดสถานะที่โตขึ้นเมื่อเทียบกับ Equity
ประเด็นอื่นที่ควรรู้:
- เลเวอเรจไม่ได้เปลี่ยน ค่า Swap สเปรด หรือค่าคอมมิชชั่น เพราะต้นทุนเหล่านี้คิดตามขนาดสถานะ
- บางโบรกเกอร์ปรับเลเวอเรจหรืออัตรามาร์จิ้นตามขนาด Equity ช่วงข่าว หรือช่วงใกล้วันหยุด ควรตรวจเงื่อนไขปัจจุบันในพื้นที่ส่วนตัวหรือเว็บไซต์ทางการของโบรกเกอร์
เพดานเลเวอเรจและกฎหมายในไทย
ในหลายประเทศ หน่วยงานกำกับดูแลจำกัดเลเวอเรจสูงสุดสำหรับลูกค้ารายย่อย และมักกำหนดเพดานต่างกันตามประเภทสินทรัพย์ เช่น คู่สกุลเงินหลัก ทองคำ ดัชนี หรือคริปโต เลเวอเรจสูงมากที่เห็นในโฆษณามักมาจากหน่วยงานกำกับในต่างประเทศที่ไม่ได้จำกัดเพดานแบบนี้
สำหรับประเทศไทย ธนาคารแห่งประเทศไทยระบุว่า ประเทศไทยยังไม่อนุญาตให้ประกอบธุรกิจบริการเทรด FOREX ผ่านแพลตฟอร์มหรือเว็บไซต์ การให้บริการดังกล่าว รวมถึงบริการรับหรือส่งเงินเพื่อชำระธุรกรรม FOREX เป็นการกระทำที่ผิดกฎหมาย และ ใบอนุญาตจากต่างประเทศไม่ได้ทำให้การให้บริการหรือการชักชวนของแพลตฟอร์มในประเทศไทยถูกกฎหมาย ส่วนการลงทุนผ่านโบรกเกอร์ต่างประเทศ คำถามที่พบบ่อยของ ธปท.: ทำได้ ภายใต้ขอบเขตที่ ธปท. กำหนด บุคคลรายย่อยลงทุนต่างประเทศผ่านโบรกเกอร์ต่างประเทศได้ โดยโอนเงินผ่านธนาคารพาณิชย์ในวงเงินไม่เกิน 5 ล้านดอลลาร์สหรัฐต่อปี สินทรัพย์ที่ลงทุนได้รวมถึงสัญญาอนุพันธ์
ก่อนตัดสินใจใด ๆ ควรอ่านรายละเอียดที่ กฎหมายและความปลอดภัย และ กฎระเบียบและความปลอดภัย
เลเวอเรจเท่าไหร่ดี: ทำไมเลเวอเรจจริงต่ำกว่าจึงปลอดภัยกว่า
คำถามว่า "เลเวอเรจเท่าไหร่ดี" ไม่มีคำตอบเดียวที่ใช้ได้กับทุกคน แต่หลักที่ใช้ได้ทั่วไปคือ ให้ดูเลเวอเรจจริงของบัญชี ไม่ใช่เพดานที่บัญชีอนุญาต
เหตุผลที่เลเวอเรจจริงต่ำกว่าปลอดภัยกว่า:
- ราคาต้องวิ่งสวนทางไกลกว่าจึงจะถึง Margin Call หรือ Stop Out
- มีพื้นที่รองรับ Slippage และ Gap มากขึ้น
- ขาดทุนต่อครั้งเป็นสัดส่วนเล็กของเงินทุน ทำให้ผลขาดทุนติดต่อกันไม่ทำลายบัญชีทันที
- ลดแรงกดดันทางอารมณ์ ดูเพิ่มที่ จิตวิทยาการเทรด
วิธีควบคุมในทางปฏิบัติ:
- กำหนดขาดทุนสูงสุดต่อการเทรดเป็นสัดส่วนของเงินทุนก่อนเปิดสถานะ
- ตั้ง Stop Loss แล้วคำนวณขนาด Lot ย้อนกลับจากระยะ Stop Loss
- ตรวจเลเวอเรจจริงและ Margin Level ด้วยเครื่องคำนวณด้านบนก่อนเพิ่มสถานะ
- ฝึกบน บัญชีเดโม ก่อนใช้เงินจริง
อ่านหลักการทั้งหมดได้ที่ การบริหารความเสี่ยง และเครื่องมืออื่นที่ เครื่องคำนวณและจำลอง
คำถามที่พบบ่อย
Leverage คืออะไร สั้น ๆ
คืออัตราส่วนระหว่างขนาดสถานะกับมาร์จิ้นที่ต้องวาง ทำให้เปิดสถานะใหญ่ได้ด้วยเงินน้อยลง และขยายทั้งกำไรและขาดทุนเมื่อเทียบกับเงินทุน
เลเวอเรจสูงมาก ๆ ที่โฆษณากันบ่อย เสี่ยงกว่าเลเวอเรจต่ำไหม
ถ้าขนาด Lot เท่ากัน กำไรขาดทุนต่อ Pip เท่ากัน ต่างกันที่มาร์จิ้นที่ล็อกไว้ ความเสี่ยงเพิ่มขึ้นจริงเมื่อใช้มาร์จิ้นที่เหลือไปเปิดสถานะใหญ่ขึ้นหรือมากขึ้น
เลเวอเรจเท่าไหร่ดีสำหรับมือใหม่
ไม่มีค่าที่ถูกต้องตายตัว ให้ควบคุมเลเวอเรจจริงด้วยขนาด Lot และ Stop Loss และฝึกบนบัญชีเดโมก่อน
เปลี่ยนเลเวอเรจแล้วสเปรดหรือ Swap เปลี่ยนไหม
ไม่เปลี่ยน ต้นทุนเหล่านี้คิดตามขนาดสถานะ ดูได้ที่ ต้นทุนการเทรดรวม
เลเวอเรจกับมาร์จิ้นต่างกันอย่างไร
เลเวอเรจคืออัตราส่วน มาร์จิ้นคือจำนวนเงินหลักประกันที่คำนวณจากอัตราส่วนนั้นและขนาดสถานะ
ใช้เลเวอเรจแล้วขาดทุนเกินเงินในบัญชีได้ไหม
ขึ้นกับเงื่อนไขของโบรกเกอร์และสถานการณ์ตลาด ราคาที่กระโดดอาจทำให้ Stop Out ปิดได้ไม่ตรงระดับ ควรตรวจเงื่อนไขปัจจุบันในพื้นที่ส่วนตัวหรือเว็บไซต์ทางการของโบรกเกอร์
