เลเวอเรจคืออะไร และทำไมผู้กำกับจึงจำกัด
เลเวอเรจ (leverage) คืออัตราส่วนที่ให้คุณเปิดสถานะได้ใหญ่กว่าเงินในบัญชี ส่วนมาร์จิ้น (margin) คือเงินที่ถูกกันไว้เป็นหลักประกันของสถานะนั้น ยิ่งเลเวอเรจสูง มาร์จิ้นที่ต้องใช้ต่อสถานะยิ่งน้อย แต่ราคาที่ขยับเพียงเล็กน้อยก็ทำให้กำไรหรือขาดทุนเทียบกับเงินทุนเปลี่ยนไปมาก
ผู้กำกับดูแลหลายแห่งเห็นว่าลูกค้ารายย่อยจำนวนมากขาดทุนจาก CFD เพราะใช้เลเวอเรจสูงเกินกว่าที่บัญชีรับได้ จึงกำหนดเพดานไว้ การเทรด CFD และฟอเร็กซ์ที่ใช้เลเวอเรจทำให้เสียเงินได้เร็ว และเพดานที่ต่ำลงก็ไม่ได้ทำให้การเทรดปลอดภัย เพียงแต่ลดขนาดความเสียหายที่เกิดได้ในครั้งเดียว
ถ้าต้องการดูว่าเลเวอเรจเปลี่ยนมาร์จิ้นที่ต้องใช้อย่างไร ให้ลองในเครื่องคำนวณและจำลอง ส่วนคำศัพท์ที่เกี่ยวข้องดูได้ที่ศัพท์เทรดและการเงิน
กฎ ESMA สำหรับลูกค้ารายย่อยในสหภาพยุโรป
ESMA (หน่วยงานกำกับตลาดหลักทรัพย์ของสหภาพยุโรป) ได้วางมาตรการจำกัด CFD สำหรับลูกค้ารายย่อย ผู้กำกับของแต่ละประเทศสมาชิกนำไปบังคับใช้ เช่น CySEC ของไซปรัส (ดูวิธีตรวจสอบ CySEC)
แกนหลักของมาตรการมีดังนี้
- เพดานแบ่งตามประเภทสินทรัพย์ คู่สกุลเงินหลักได้เพดานสูงที่สุด ถัดลงมาคือคู่สกุลเงินอื่น ทองคำ และดัชนีหุ้นหลัก จากนั้นเป็นสินค้าโภคภัณฑ์อื่นและดัชนีรอง หุ้นรายตัวต่ำกว่านั้น และคริปโตต่ำที่สุด
- การปิดสถานะเมื่อมาร์จิ้นลดถึงระดับที่กำหนด (margin close-out) ระบบต้องเริ่มปิดสถานะเมื่อเงินในบัญชีเทียบกับมาร์จิ้นที่ใช้ลดลงถึงเกณฑ์ที่กำหนดต่อบัญชี
- การคุ้มครองยอดติดลบ (negative balance protection) ลูกค้ารายย่อยจะไม่เสียเงินเกินกว่าเงินในบัญชี CFD
- ห้ามให้สิ่งจูงใจเพื่อให้เปิดบัญชีหรือเทรดเพิ่ม และต้องแสดงคำเตือนความเสี่ยงแบบมาตรฐาน
อัตราที่ใช้จริงในแต่ละประเภทสินทรัพย์ให้ตรวจจากประกาศของ ESMA หรือผู้กำกับในประเทศนั้น เพราะเกณฑ์อาจถูกปรับ
กฎ FCA ในสหราชอาณาจักร
FCA (หน่วยงานกำกับการเงินของสหราชอาณาจักร) ใช้กฎสำหรับ CFD ของลูกค้ารายย่อยที่มีโครงสร้างใกล้เคียง ESMA คือเพดานเลเวอเรจตามประเภทสินทรัพย์ การปิดสถานะต่อบัญชี การคุ้มครองยอดติดลบ และคำเตือนความเสี่ยงมาตรฐาน FCA ยังห้ามขาย binary options ให้ลูกค้ารายย่อยด้วย (ดูความเสี่ยง Binary Options)
ก่อนเชื่อคำกล่าวอ้างว่าบริษัทใดอยู่ภายใต้ FCA ให้ตรวจชื่อนิติบุคคลและเลขทะเบียนตามขั้นตอนในตรวจสอบ FCA
ระบบของผู้กำกับอื่น
ผู้กำกับแต่ละแห่งมีแนวทางต่างกัน
| ประเภทระบบ | ลักษณะทั่วไป |
|---|---|
| ระบบที่มีเพดานชัดเจนสำหรับรายย่อย | เช่น ออสเตรเลีย ญี่ปุ่น และสหรัฐฯ กำหนดเพดานสำหรับรายย่อยไว้ในกฎ |
| ระบบที่ให้บริษัทกำหนดเองภายใต้กรอบทั่วไป | ผู้กำกับบางแห่งไม่ได้กำหนดเพดานต่อสินทรัพย์แบบ ESMA แต่กำกับด้านทุน การเปิดเผยข้อมูล และการปฏิบัติต่อลูกค้า |
| ศูนย์การเงินนอกประเทศ (offshore) | โบรกเกอร์ที่จดทะเบียนในเขตเหล่านี้มักเสนอเลเวอเรจสูงกว่าในยุโรป และการคุ้มครองลูกค้ามักแคบกว่า |
ทะเบียนที่คุณใช้ตรวจได้: FSCA แอฟริกาใต้ FSA เซเชลส์ FSC มอริเชียส CMA เคนยา และทะเบียนผู้กำกับอื่นๆ ความต่างระหว่างสองแบบอธิบายไว้ที่ Offshore กับ Onshore
leverage ตามใบอนุญาต: ดูที่นิติบุคคล ไม่ใช่ที่ชื่อแบรนด์
โบรกเกอร์ใหญ่หลายแห่งมีบริษัทในเครือหลายแห่ง แต่ละแห่งถือใบอนุญาตคนละประเทศ เพดานเลเวอเรจ การคุ้มครองยอดติดลบ และกองทุนชดเชยขึ้นอยู่กับว่าบัญชีของคุณเปิดกับนิติบุคคลใด ไม่ใช่ชื่อแบรนด์บนเว็บไซต์ ให้ดูชื่อนิติบุคคลในสัญญาลูกค้า แล้วนำชื่อนั้นไปค้นในทะเบียนของผู้กำกับ วิธีทำอยู่ในตรวจสอบโบรกเกอร์
สำหรับ Exness เลเวอเรจและเงื่อนไขของบัญชีให้ตรวจในพื้นที่ส่วนตัวหรือเว็บไซต์ทางการ เพราะขึ้นกับนิติบุคคลและประเภทบัญชี
ทำไมลูกค้ามืออาชีพจึงได้เพดานต่างออกไป
ภายใต้กฎยุโรปและสหราชอาณาจักร ลูกค้าที่จัดเป็นลูกค้ามืออาชีพ (professional client) ไม่อยู่ภายใต้เพดานของรายย่อย เหตุผลคือผู้กำกับถือว่าลูกค้ากลุ่มนี้มีความรู้ ประสบการณ์ และทุนเพียงพอที่จะประเมินความเสี่ยงเอง
การขอเป็นลูกค้ามืออาชีพโดยทั่วไปต้องผ่านเกณฑ์ เช่น ความถี่ในการเทรดที่ผ่านมา ขนาดพอร์ตการลงทุน และประสบการณ์ทำงานในภาคการเงิน บริษัทต้องประเมินและบันทึกผล สิ่งที่ต้องรู้คือคุณจะสูญเสียการคุ้มครองบางส่วนที่รายย่อยได้ เช่น เพดานเลเวอเรจ และในบางกรณีอาจไม่ได้รับการคุ้มครองยอดติดลบหรือสิทธิ์ร้องเรียนบางช่องทาง เลเวอเรจที่สูงขึ้นทำให้ขาดทุนได้เร็วขึ้นด้วย ดูวิธีคุมขนาดสถานะที่การบริหารความเสี่ยง
สถานะในประเทศไทย
เพดานของ ESMA หรือ FCA ไม่ได้ใช้กับประเทศไทย ในไทยผู้กำกับธุรกรรมเงินตราต่างประเทศคือ ธนาคารแห่งประเทศไทย (ตามกฎหมายว่าด้วยการควบคุมการแลกเปลี่ยนเงิน; การซื้อขายเงินตราต่างประเทศทำได้เฉพาะกับผู้ได้รับอนุญาตจากกระทรวงการคลัง เช่น ธนาคารหรือบริษัทหลักทรัพย์) ส่วน ก.ล.ต. ไม่กำกับดูแล Forex
ธปท. ระบุว่า ประเทศไทยยังไม่อนุญาตให้ประกอบธุรกิจบริการเทรด FOREX ผ่านแพลตฟอร์มหรือเว็บไซต์ การให้บริการดังกล่าว รวมถึงบริการรับหรือส่งเงินเพื่อชำระธุรกรรม FOREX เป็นการกระทำที่ผิดกฎหมาย และ ใบอนุญาตจากต่างประเทศไม่ได้ทำให้การให้บริการหรือการชักชวนของแพลตฟอร์มในประเทศไทยถูกกฎหมาย กฎหมายสัญญาซื้อขายล่วงหน้าก็ระบุว่า พระราชบัญญัติสัญญาซื้อขายล่วงหน้าไม่ใช้บังคับกับสัญญาซื้อขายล่วงหน้านอกศูนย์ซื้อขายที่การชำระเงินคำนวณจากอัตราแลกเปลี่ยนหรืออัตราดอกเบี้ย
ช่องทางที่ถูกกฎหมายตามที่ ธปท. ระบุ: ซื้อขายเงินตราต่างประเทศผ่านบัญชีเงินฝากเงินตราต่างประเทศ (FCD) กับธนาคาร, ฟิวเจอร์สสกุลเงินใน TFEX, สัญญาซื้อขายล่วงหน้า (forward) กับธนาคาร (สำหรับผู้นำเข้า/ส่งออก) รายละเอียดเพิ่มเติมดูที่กฎหมายและความปลอดภัย และการกำกับดูแลคุ้มครองอะไร
คำถามที่พบบ่อย
เลเวอเรจสูงสุดเท่าไรจึงเหมาะ
ไม่มีค่าที่เหมาะกับทุกคน สิ่งที่กำหนดความเสี่ยงจริงคือขนาดสถานะเทียบกับเงินทุนและจุดตัดขาดทุน ไม่ใช่ตัวเลขเลเวอเรจที่บัญชีอนุญาต
ถ้าโบรกเกอร์เสนอเลเวอเรจสูงกว่ากฎ ESMA แปลว่าผิดกฎหมายหรือไม่
ไม่เสมอไป อาจเป็นนิติบุคคลที่ถือใบอนุญาตในเขตอื่นซึ่งไม่ใช้กฎ ESMA ให้ตรวจชื่อนิติบุคคลในทะเบียนของผู้กำกับนั้น
ลูกค้ามืออาชีพได้อะไรและเสียอะไร
ได้เพดานเลเวอเรจที่สูงกว่า แต่เสียการคุ้มครองบางส่วนของรายย่อย ควรอ่านเอกสารที่บริษัทแจ้งเรื่องสิทธิ์ที่จะเสียไปให้ครบก่อนยินยอม
ใบอนุญาตต่างประเทศคุ้มครองผู้ที่อยู่ในไทยหรือไม่
ธปท. ระบุว่าใบอนุญาตต่างประเทศไม่ได้ทำให้การให้บริการในไทยถูกกฎหมาย การคุ้มครองจากผู้กำกับต่างประเทศขึ้นอยู่กับกฎของผู้กำกับนั้นและนิติบุคคลที่คุณเปิดบัญชีด้วย
