พันธบัตรออมทรัพย์คืออะไร
พันธบัตรรัฐบาล คือตราสารหนี้ที่กระทรวงการคลังออกเพื่อกู้เงิน ผู้ซื้อเป็นเจ้าหนี้ของรัฐ ได้รับดอกเบี้ยเป็นงวดและได้เงินต้นคืนเมื่อครบกำหนด
พันธบัตรออมทรัพย์ เป็นพันธบัตรรัฐบาลรุ่นที่ออกขายให้ประชาชนรายย่อยโดยตรง การออกขายแต่ละรุ่นดูแลโดยสำนักงานบริหารหนี้สาธารณะ (สบน. หรือ PDMO) ซึ่งประกาศรายละเอียดของรุ่นนั้นไว้เป็นการเฉพาะ
คำศัพท์ที่ควรรู้:
- คูปอง (coupon): ดอกเบี้ยที่จ่ายเป็นงวดตามรอบที่กำหนดไว้ในแต่ละรุ่น
- อายุพันธบัตร: ระยะเวลาจนถึงวันครบกำหนดไถ่ถอน
- อัตราดอกเบี้ยแบบคงที่หรือขั้นบันได: บางรุ่นให้อัตราเท่ากันตลอดอายุ บางรุ่นให้อัตราเพิ่มขึ้นตามปีที่ถือ
อัตราดอกเบี้ย วงเงินขั้นต่ำ วงเงินสูงสุดต่อคน อายุ และช่วงเวลาจำหน่ายเปลี่ยนไปตามรุ่น ให้ตรวจจากประกาศของ สบน. ในรุ่นที่จะซื้อ และจดวันที่ที่ตรวจไว้ด้วย
พร้อมลองกับบัญชีจริงหรือบัญชีทดลองแล้วหรือยัง?
ลิงก์พาร์ทเนอร์ · การเทรดมีความเสี่ยงสูงที่จะขาดทุน
ทำไมคนมองว่าเป็นทางเลือกออมทรัพย์ดอกเบี้ยสูง
ผู้ที่ค้นหา "ออมทรัพย์ดอกเบี้ยสูง" มักเทียบพันธบัตรออมทรัพย์กับเงินฝากออมทรัพย์ธนาคาร บางรุ่นให้ผลตอบแทนสูงกว่าเงินฝากทั่วไปในช่วงเวลาเดียวกัน แต่ไม่ได้เป็นเช่นนั้นทุกรุ่น อัตราที่รัฐเสนอขึ้นอยู่กับภาวะดอกเบี้ยในตลาดตอนออกขาย
ก่อนเทียบ ให้ดูเงื่อนไขเหล่านี้ด้วย:
- เงินถูกผูกไว้นานเท่าใด และถอนก่อนครบกำหนดได้หรือไม่
- ดอกเบี้ยจ่ายถี่แค่ไหน
- ภาษีที่ถูกหักทำให้ผลตอบแทนสุทธิลดลงเท่าใด
ภาพรวมดอกเบี้ยนโยบายและดอกเบี้ยในไทยดูได้ที่ ดอกเบี้ยและเศรษฐกิจไทย
| หัวข้อ | พันธบัตรออมทรัพย์ | เงินฝากธนาคาร | สลากออมทรัพย์ |
|---|---|---|---|
| ผู้ออก | กระทรวงการคลัง | ธนาคารพาณิชย์ | ธนาคารของรัฐ |
| ผลตอบแทน | ดอกเบี้ยตามรุ่น | ดอกเบี้ยตามประกาศธนาคาร | ดอกเบี้ยหรือผลตอบแทน และรางวัลตามเงื่อนไข |
| ถอนก่อนกำหนด | ขึ้นกับเงื่อนไขรุ่น | โดยทั่วไปทำได้ | ขึ้นกับเงื่อนไขสลาก |
| คุ้มครองเงินฝาก | ไม่ใช่เงินฝาก | อยู่ในขอบเขตของกฎหมายคุ้มครองเงินฝาก | ตรวจเงื่อนไขกับผู้ออก |
รายละเอียดเพิ่มเติมดูได้ที่ เงินฝากธนาคาร สลากออมทรัพย์ และ คุ้มครองเงินฝาก
ซื้อพันธบัตรออมทรัพย์ได้อย่างไร
ช่องทางจำหน่ายกำหนดในประกาศของแต่ละรุ่น โดยทั่วไปเป็นธนาคารตัวแทนจำหน่ายที่ สบน. แต่งตั้ง ขั้นตอนทั่วไปมีดังนี้:
- อ่านประกาศรุ่นจาก สบน. ได้แก่ ช่วงเวลาขาย คุณสมบัติผู้ซื้อ วงเงิน และอัตราดอกเบี้ย
- เลือกช่องทางที่รุ่นนั้นเปิดขาย เช่น สาขาธนาคารตัวแทน หรือแอปของธนาคารตัวแทน
- เตรียมบัญชีเงินฝากสำหรับรับดอกเบี้ยและเงินต้น และเตรียมเอกสารยืนยันตัวตนตามที่ธนาคารกำหนด
- ทำรายการในช่วงจำหน่าย เก็บหลักฐานการซื้อ และตรวจว่าชื่อผู้ถือและบัญชีรับเงินถูกต้อง
พันธบัตรออมทรัพย์ผ่านแอป
รุ่นที่เปิดขายผ่านแอปจะระบุชื่อแอปและธนาคารไว้ในประกาศของ สบน. ให้ดาวน์โหลดแอปจาก App Store หรือ Google Play ภายใต้ชื่อผู้พัฒนาที่เป็นธนาคารหรือหน่วยงานรัฐจริงเท่านั้น อย่ากดลิงก์จาก SMS หรือข้อความแชต ที่อ้างว่าขายพันธบัตรรัฐบาลพร้อมผลตอบแทนพิเศษ
ถ้ามีผู้ชักชวนลงทุนในชื่อ "พันธบัตร" นอกช่องทางทางการ ให้ตรวจรายชื่อผู้ได้รับอนุญาตก่อนโอนเงิน เครื่องมือตรวจสอบของทางการ ได้แก่ SEC Check First / License Check: ค้นหาผู้ให้บริการในตลาดทุนที่ได้รับอนุญาต (รวมถึงผู้ค้าและตัวแทนสัญญาซื้อขายล่วงหน้า) และ SEC Investor Alert: รายชื่อบุคคลหรือนิติบุคคลที่มิใช่ผู้ประกอบธุรกิจภายใต้การกำกับดูแลของ ก.ล.ต. (9,022 รายการ ณ วันที่ 11.11.2026) ค้นหาได้ตามชื่อและประเภท รายละเอียดเพิ่มเติมอยู่ที่ กฎหมายและความปลอดภัย
ภาษีดอกเบี้ยพันธบัตร (คูปอง)
ดอกเบี้ยพันธบัตรของบุคคลธรรมดาเป็นเงินได้พึงประเมิน โดยทั่วไปธนาคารผู้จ่ายจะหักภาษี ณ ที่จ่ายก่อนโอนดอกเบี้ยเข้าบัญชี ตามอัตราที่กรมสรรพากรกำหนด
ประเด็นที่ควรตรวจกับกรมสรรพากร:
- อัตราภาษี ณ ที่จ่ายที่ใช้กับดอกเบี้ยพันธบัตรในปีภาษีนั้น
- ทางเลือกระหว่างให้ภาษีที่ถูกหักเป็นภาษีสุดท้าย กับการนำดอกเบี้ยไปรวมคำนวณภาษีสิ้นปี ทางเลือกใดเหมาะกว่าขึ้นอยู่กับฐานภาษีของแต่ละคน
- หนังสือรับรองการหักภาษีที่ธนาคารออกให้ ซึ่งควรเก็บไว้ใช้ยื่นแบบ
ภาพรวมเรื่องภาษีอยู่ที่ การเงินและภาษี
ความเสี่ยงที่ควรรู้
พันธบัตรรัฐบาลมีความเสี่ยงด้านเครดิตต่ำ เพราะผู้ออกคือกระทรวงการคลัง แต่ยังมีความเสี่ยงอื่น:
- สภาพคล่อง: บางรุ่นขายหรือโอนก่อนครบกำหนดไม่ได้ หรือทำได้ภายใต้เงื่อนไขจำกัด
- ค่าเสียโอกาส: ถ้าดอกเบี้ยในตลาดขึ้นหลังซื้อ อัตราของรุ่นที่ถืออยู่จะไม่ปรับตาม
- เงินเฟ้อ: ผลตอบแทนที่แท้จริงอาจต่ำกว่าที่ตัวเลขดอกเบี้ยแสดง
พันธบัตรออมทรัพย์มีลักษณะต่างจากการเทรดสินทรัพย์ที่ใช้เลเวอเรจโดยสิ้นเชิง การเทรด CFD หรือฟอเร็กซ์ทำให้ขาดทุนได้เร็ว และไม่ควรถูกมองว่าเป็นการออม การเปรียบเทียบทางเลือกออมและลงทุนอื่นดูได้ที่ กองทุน เงินฝาก และพันธบัตร และ ออม ลงทุน สินเชื่อ
คำถามที่พบบ่อย
พันธบัตรออมทรัพย์ต่างจากพันธบัตรรัฐบาลทั่วไปอย่างไร
พันธบัตรออมทรัพย์เป็นพันธบัตรรัฐบาลรุ่นที่ออกขายให้ประชาชนรายย่อยโดยตรง มีวงเงินและเงื่อนไขเฉพาะตามประกาศของ สบน.
ซื้อพันธบัตรออมทรัพย์ได้ตลอดเวลาหรือไม่
ไม่ได้ ซื้อได้เฉพาะช่วงที่รุ่นนั้นเปิดจำหน่าย ให้ตรวจกำหนดการจากประกาศของ สบน.
ซื้อผ่านแอปปลอดภัยหรือไม่
ปลอดภัยเมื่อใช้แอปของธนาคารตัวแทนที่ระบุในประกาศรุ่น และดาวน์โหลดจากร้านแอปทางการ
พันธบัตรออมทรัพย์ได้รับความคุ้มครองเงินฝากหรือไม่
พันธบัตรไม่ใช่เงินฝาก จึงไม่อยู่ในระบบคุ้มครองเงินฝาก ผู้ถือมีสถานะเป็นเจ้าหนี้ของกระทรวงการคลัง
ต้องยื่นภาษีดอกเบี้ยพันธบัตรเองหรือไม่
โดยทั่วไปดอกเบี้ยถูกหักภาษี ณ ที่จ่ายแล้ว ส่วนการเลือกนำไปรวมคำนวณภาษีสิ้นปีหรือไม่ ให้ตรวจเงื่อนไขกับกรมสรรพากรก่อนยื่นแบบ
