Counterparty risk คืออะไร
Counterparty risk หรือความเสี่ยงคู่สัญญา คือความเสี่ยงที่อีกฝ่ายในสัญญาไม่ทำตามข้อผูกพัน ในการเทรด CFD และ Forex คู่สัญญาของคุณมักเป็นโบรกเกอร์เอง ไม่ใช่ตลาดกลาง
ความเสี่ยงนี้แยกจากความเสี่ยงราคา คุณอาจวิเคราะห์ตลาดถูกและมีกำไรในบัญชี แต่ถ้าโบรกเกอร์ไม่มีเงินจ่ายหรือปิดกิจการ กำไรและเงินต้นก็อาจถอนออกมาไม่ได้ ส่วนความเสี่ยงจากราคาและเลเวอเรจดูได้ที่ การบริหารความเสี่ยง
พร้อมลองกับบัญชีจริงหรือบัญชีทดลองแล้วหรือยัง?
ลิงก์พาร์ทเนอร์ · การเทรดมีความเสี่ยงสูงที่จะขาดทุน
เมื่อโบรกเกอร์ล้มละลาย เกิดอะไรขึ้น
ผลที่ตามมาขึ้นกับกฎหมายของประเทศที่นิติบุคคลนั้นจดทะเบียน และขึ้นกับว่าบริษัทแยกเงินลูกค้าไว้จริงหรือไม่ โดยทั่วไปมักเกิดเรื่องเหล่านี้:
- บัญชีถูกระงับ ฝากเพิ่ม ถอน หรือเปิดสถานะใหม่ไม่ได้
- สถานะที่เปิดอยู่อาจถูกปิดตามราคาที่ผู้ชำระบัญชีกำหนด
- ผู้ชำระบัญชีหรือผู้บริหารแผนตรวจยอดเงินของลูกค้าแต่ละราย
- ถ้าเงินลูกค้ามีครบ จะได้คืนตามกระบวนการ ซึ่งมักใช้เวลานาน
- ถ้าเงินขาด ลูกค้าอาจได้คืนเพียงบางส่วน หรือต้องยื่นเป็นเจ้าหนี้รอส่วนแบ่งจากทรัพย์สินที่เหลือ
การแยกบัญชีเงินลูกค้า (Segregation)
Segregation คือการเก็บเงินลูกค้าในบัญชีธนาคารที่แยกจากเงินดำเนินงานของบริษัท เป้าหมายคือไม่ให้เจ้าหนี้ของบริษัทนำเงินลูกค้าไปใช้ชำระหนี้
ข้อจำกัดที่ควรรู้มีดังนี้:
- การแยกบัญชีไม่ใช่การรับประกัน ถ้าบริษัทนำเงินลูกค้าไปใช้โดยมิชอบหรือบันทึกบัญชีผิด เงินอาจขาด
- ความเข้มงวดต่างกันตามผู้กำกับ บางแห่งกำหนดให้กระทบยอดทุกวันและมีผู้สอบบัญชีตรวจ บางแห่งแทบไม่ตรวจ
- ธนาคารที่รับฝากก็มีความเสี่ยง ถ้าธนาคารที่เก็บเงินลูกค้ามีปัญหา เงินนั้นก็ได้รับผลกระทบด้วย
- กำไรที่ยังไม่ปิดสถานะไม่ใช่เงินสด ยอด Equity ในแพลตฟอร์มเป็นตัวเลขทางบัญชีของโบรกเกอร์ ไม่ใช่เงินที่อยู่ในบัญชีธนาคารของคุณ
กองทุนชดเชยตามเขตอำนาจ
บางประเทศมีกองทุนชดเชยนักลงทุน (Investor Compensation Scheme) ที่จ่ายคืนให้ลูกค้าเมื่อบริษัทที่ได้รับอนุญาตไม่สามารถคืนเงินได้ สิ่งที่ควรตรวจมีดังนี้:
| ประเด็น | สิ่งที่ต้องดู |
|---|---|
| ใครได้รับความคุ้มครอง | มักคุ้มครองเฉพาะลูกค้าของนิติบุคคลที่ได้รับอนุญาตในประเทศนั้น |
| วงเงิน | ทุกกองทุนมีเพดาน ส่วนที่เกินเพดานไม่ได้รับคืน |
| เงื่อนไข | บางกองทุนคุ้มครองเฉพาะลูกค้ารายย่อยหรือเฉพาะบางประเภทบริการ |
| นิติบุคคลที่คุณใช้จริง | แบรนด์เดียวกันอาจมีหลายบริษัทในหลายประเทศ ความคุ้มครองขึ้นกับบริษัทที่ระบุในสัญญาของคุณ |
กลุ่มโบรกเกอร์ที่มีหลายใบอนุญาตมักให้ลูกค้าต่างชาติเปิดบัญชีกับบริษัทในเขตอำนาจนอกประเทศ (offshore) ซึ่งมักไม่มีกองทุนชดเชย หรือมีกฎการแยกบัญชีที่หลวมกว่า ให้อ่านชื่อนิติบุคคลในเอกสารเปิดบัญชีและตรวจทะเบียนของผู้กำกับในประเทศนั้นด้วยตัวเอง
ความจริงสำหรับคนไทยกับโบรกเกอร์ต่างประเทศ
ในไทย ผู้กำกับดูแลเรื่อง Forex คือ ธนาคารแห่งประเทศไทย (ตามกฎหมายว่าด้วยการควบคุมการแลกเปลี่ยนเงิน; การซื้อขายเงินตราต่างประเทศทำได้เฉพาะกับผู้ได้รับอนุญาตจากกระทรวงการคลัง เช่น ธนาคารหรือบริษัทหลักทรัพย์) ส่วน ก.ล.ต. ไม่กำกับดูแล Forex
ข้อเท็จจริงจาก ธปท. คือ ประเทศไทยยังไม่อนุญาตให้ประกอบธุรกิจบริการเทรด FOREX ผ่านแพลตฟอร์มหรือเว็บไซต์ การให้บริการดังกล่าว รวมถึงบริการรับหรือส่งเงินเพื่อชำระธุรกรรม FOREX เป็นการกระทำที่ผิดกฎหมาย และ ใบอนุญาตจากต่างประเทศไม่ได้ทำให้การให้บริการหรือการชักชวนของแพลตฟอร์มในประเทศไทยถูกกฎหมาย
สำหรับการลงทุนเองของบุคคลรายย่อย ธปท. ตอบไว้ว่า คำถามที่พบบ่อยของ ธปท.: ทำได้ ภายใต้ขอบเขตที่ ธปท. กำหนด บุคคลรายย่อยลงทุนต่างประเทศผ่านโบรกเกอร์ต่างประเทศได้ โดยโอนเงินผ่านธนาคารพาณิชย์ในวงเงินไม่เกิน 5 ล้านดอลลาร์สหรัฐต่อปี สินทรัพย์ที่ลงทุนได้รวมถึงสัญญาอนุพันธ์ คำตอบนี้ไม่ได้หมายความว่าแพลตฟอร์มต่างประเทศชักชวนคนไทยได้
ผลในทางปฏิบัติคือ ถ้าใช้โบรกเกอร์ต่างประเทศแล้วเกิดข้อพิพาทหรือบริษัทล้ม หน่วยงานไทยไม่ได้กำกับบริษัทนั้น คุณต้องพึ่งกฎหมายและผู้กำกับของประเทศที่บริษัทจดทะเบียน ซึ่งอาจยุ่งยากและมีค่าใช้จ่ายสูง
ช่องทางที่ถูกกฎหมายตามที่ ธปท. ระบุ: ซื้อขายเงินตราต่างประเทศผ่านบัญชีเงินฝากเงินตราต่างประเทศ (FCD) กับธนาคาร, ฟิวเจอร์สสกุลเงินใน TFEX, สัญญาซื้อขายล่วงหน้า (forward) กับธนาคาร (สำหรับผู้นำเข้า/ส่งออก) อ่านภาพรวมเพิ่มเติมได้ที่ กฎหมายและความปลอดภัย
ตรวจสอบโบรกเกอร์น่าเชื่อถือแค่ไหนด้วยตัวเอง
ไม่มีรายการตรวจใดยืนยันได้ว่าเงินฝากปลอดภัยไหมอย่างสมบูรณ์ แต่ขั้นตอนเหล่านี้ช่วยลดความเสี่ยงได้:
- ค้นชื่อบริษัทใน SEC Check First / License Check: ค้นหาผู้ให้บริการในตลาดทุนที่ได้รับอนุญาต (รวมถึงผู้ค้าและตัวแทนสัญญาซื้อขายล่วงหน้า)
- ค้นชื่อใน SEC Investor Alert: รายชื่อบุคคลหรือนิติบุคคลที่มิใช่ผู้ประกอบธุรกิจภายใต้การกำกับดูแลของ ก.ล.ต. (9,022 รายการ ณ วันที่ 11.11.2026) ค้นหาได้ตามชื่อและประเภท
- ตรวจผู้ประกอบธุรกิจที่อยู่ภายใต้ ธปท. ผ่าน BOT License Check: ค้นหาใบอนุญาต/การจดทะเบียนของธุรกิจภายใต้การกำกับของ ธปท.
- อ่านชื่อนิติบุคคล ประเทศที่จดทะเบียน และข้อกำหนดเรื่องเงินลูกค้าในสัญญา
- อย่าเก็บเงินในบัญชีเทรดมากกว่าที่ต้องใช้เป็นมาร์จิน และทดสอบการถอนเงินตั้งแต่ยอดยังน้อย
- ระวังข้อเสนอที่รับประกันผลตอบแทน หรือเร่งให้โอนเงินเพิ่ม
แม้โบรกเกอร์จะมั่นคง การเทรด CFD และ Forex ด้วยเลเวอเรจก็ทำให้ขาดทุนได้เร็วมาก ดูเพิ่มที่ Effective Leverage และ หลีกเลี่ยง Margin Call
คำถามที่พบบ่อย
Counterparty risk ต่างจากความเสี่ยงตลาดอย่างไร
ความเสี่ยงตลาดมาจากราคาที่เคลื่อนไหว ส่วน counterparty risk มาจากการที่คู่สัญญาอาจไม่จ่ายเงินตามที่ตกลงไว้ แม้ราคาจะเป็นไปตามที่คุณคาด
ถ้าโบรกเกอร์แยกบัญชีเงินลูกค้า เงินจะปลอดภัยเสมอไหม
ไม่เสมอไป การแยกบัญชีช่วยลดความเสี่ยง แต่ถ้ามีการใช้เงินโดยมิชอบหรือธนาคารผู้รับฝากมีปัญหา เงินก็อาจขาดได้
ใบอนุญาตจากต่างประเทศใช้ในไทยได้ไหม
ไม่ได้ ตามที่ ธปท. ระบุ ใบอนุญาตจากต่างประเทศไม่ได้ทำให้การให้บริการหรือการชักชวนของแพลตฟอร์มในประเทศไทยถูกกฎหมาย
ก.ล.ต. ดูแล Forex ไหม
ไม่ได้ดูแล ธปท. เป็นผู้ดูแลตามกฎหมายควบคุมการแลกเปลี่ยนเงิน ส่วน ก.ล.ต. ออกใบอนุญาตธุรกิจสัญญาซื้อขายล่วงหน้าตามพระราชบัญญัติสัญญาซื้อขายล่วงหน้า พ.ศ. 2546 (2003) โดย พระราชบัญญัติสัญญาซื้อขายล่วงหน้าไม่ใช้บังคับกับสัญญาซื้อขายล่วงหน้านอกศูนย์ซื้อขายที่การชำระเงินคำนวณจากอัตราแลกเปลี่ยนหรืออัตราดอกเบี้ย
กำไรจากโบรกเกอร์ต่างประเทศต้องเสียภาษีไหม
ให้ดูหลักทั่วไปเรื่องเงินได้จากต่างประเทศ: หลักทั่วไป (ไม่เฉพาะ Forex): เงินได้พึงประเมินจากต่างประเทศที่เกิดขึ้นตั้งแต่ 1.1.2024 ต้องเสียภาษีเมื่อบุคคลอยู่ในประเทศไทยตั้งแต่ 180 วันขึ้นไปในปีภาษีนั้นและนำเงินได้เข้ามาในประเทศไทย รายละเอียดอยู่ที่ การเงินและภาษี
จะอ่านเรื่องความปลอดภัยเพิ่มได้ที่ไหน
ดูที่ กฎระเบียบและความปลอดภัย และ ฝากและถอนเงิน
