OPEC และ OPEC+ คืออะไร
OPEC คือองค์การประเทศผู้ส่งออกน้ำมัน เป็นกลุ่มประเทศผู้ผลิตน้ำมันที่ประสานนโยบายการผลิตร่วมกัน
OPEC+ คือกลุ่มที่ใหญ่กว่า ประกอบด้วยสมาชิก OPEC และประเทศผู้ผลิตนอก OPEC ที่เข้าร่วมข้อตกลงด้านการผลิต เช่น รัสเซีย ตลาดจึงให้ความสนใจ OPEC+ มากกว่า OPEC อย่างเดียว เพราะกลุ่มนี้ครอบคลุมสัดส่วนการผลิตน้ำมันโลกมากกว่า
รายชื่อสมาชิกและผู้เข้าร่วมข้อตกลงเปลี่ยนได้ ให้ตรวจรายชื่อล่าสุดบนเว็บไซต์ทางการของ OPEC
- ราคาสินค้าส่งออกหลักของประเทศปรับขึ้น เช่น น้ำมัน โลหะ หรือสินค้าเกษตร
- ประเทศนั้นมีรายได้เป็นเงินตราต่างประเทศจากการส่งออกมากขึ้น
- ดุลการค้าและแนวโน้มการเติบโตดีขึ้น
- สกุลเงินของประเทศผู้ส่งออกมักปรับขึ้นตามราคาสินค้า ส่วนประเทศผู้นำเข้าต้องเผชิญต้นทุนที่สูงขึ้น
พร้อมลองกับบัญชีจริงหรือบัญชีทดลองแล้วหรือยัง?
ลิงก์พาร์ทเนอร์ · การเทรดมีความเสี่ยงสูงที่จะขาดทุน
โควตาการผลิตทำงานอย่างไร
โควตา (production target) คือระดับการผลิตที่แต่ละประเทศตกลงว่าจะไม่ผลิตเกิน กลไกหลักมีดังนี้
- ระดับอ้างอิง (baseline) คือฐานที่ใช้คำนวณว่าแต่ละประเทศต้องลดหรือเพิ่มการผลิตจากจุดใด การเจรจาเรื่อง baseline มักเป็นประเด็นที่ตกลงกันยาก
- การปรับลดแบบกลุ่ม คือการตัดสินใจร่วมกันของทั้งกลุ่มในที่ประชุมรัฐมนตรี
- การปรับลดโดยสมัครใจ (voluntary cuts) คือการที่บางประเทศประกาศลดการผลิตเพิ่มเติมนอกเหนือจากข้อตกลงกลุ่ม และอาจทยอยคืนกำลังผลิตตามแผนที่ประกาศไว้
- การลดชดเชย (compensation cuts) คือแผนที่ประเทศซึ่งผลิตเกินโควตาในอดีตต้องลดการผลิตเพิ่มเพื่อชดเชยส่วนที่เกิน
กำลังการผลิตน้ำมันและกำลังการผลิตส่วนเกิน
กำลังการผลิตน้ำมัน คือปริมาณที่ประเทศหนึ่งผลิตได้จริงหากต้องการ ส่วน กำลังการผลิตส่วนเกิน (spare capacity) คือส่วนต่างระหว่างกำลังการผลิตกับปริมาณที่ผลิตอยู่
ตลาดใช้ spare capacity ประเมินว่ากลุ่มมีความสามารถเพิ่มอุปทานได้เร็วเพียงใดเมื่ออุปทานจากแหล่งอื่นสะดุด หาก spare capacity อยู่ในระดับต่ำ ราคามักอ่อนไหวต่อข่าวด้านอุปทานมากขึ้น ดูปัจจัยอื่นที่เกี่ยวข้องได้ที่ ปัจจัยขยับราคาน้ำมัน
การวัดการปฏิบัติตาม (compliance)
การปฏิบัติตาม คือการเทียบว่าแต่ละประเทศผลิตจริงตรงกับโควตาหรือไม่ OPEC ใช้ข้อมูลการผลิตจาก แหล่งข้อมูลรอง (secondary sources) ซึ่งเผยแพร่ในรายงานตลาดน้ำมันรายเดือนของ OPEC (Monthly Oil Market Report) ควบคู่กับตัวเลขที่ประเทศสมาชิกรายงานเอง
ประเด็นที่นักเทรดที่มีประสบการณ์มักติดตาม:
- ส่วนต่างระหว่างการผลิตจริงกับโควตา ถ้าหลายประเทศผลิตเกิน ผลของข้อตกลงต่ออุปทานจริงจะน้อยกว่าที่ประกาศ
- ความแตกต่างระหว่างตัวเลขจากแหล่งข้อมูลรองกับตัวเลขที่ประเทศรายงานเอง
- แผนการลดชดเชยที่ประกาศแล้วกับการลดที่เกิดขึ้นจริง
ตัวเลขการผลิตและโควตาควรนำมาจากเอกสารทางการของ OPEC เท่านั้น ไม่ควรใช้ตัวเลขจากข่าวลือหรือโพสต์ที่ไม่ระบุแหล่ง
ประเภทการประชุมและปฏิทิน
การประชุมหลักที่ควรรู้จัก:
| การประชุม | หน้าที่ |
|---|---|
| ประชุมรัฐมนตรี OPEC และนอก OPEC (ONOMM) | ตัดสินใจนโยบายการผลิตของทั้งกลุ่ม |
| คณะกรรมการติดตามระดับรัฐมนตรีร่วม (JMMC) | ทบทวนสภาวะตลาดและการปฏิบัติตาม เสนอแนะต่อที่ประชุมใหญ่ |
| การประชุมของกลุ่มประเทศที่ปรับลดโดยสมัครใจ | ทบทวนแผนการผลิตของประเทศที่ร่วมปรับลดโดยสมัครใจ |
วันประชุมให้ตรวจจากประกาศข่าว (press release) บนเว็บไซต์ทางการของ OPEC การประชุมอาจถูกเลื่อน เปลี่ยนรูปแบบเป็นออนไลน์ หรือจัดในวันที่ตลาดปิด จึงควรตรวจซ้ำใกล้วันประชุม ปฏิทินเศรษฐกิจทั่วไปมักลงวันประชุมไว้ด้วย อ่านวิธีใช้ได้ที่ วิธีอ่านปฏิทินเศรษฐกิจ
ตลาดมักตอบสนองอย่างไร
ผลต่อราคาขึ้นอยู่กับว่าผลการประชุมต่างจากที่ตลาดคาดไว้แค่ไหน ไม่ใช่ขึ้นอยู่กับทิศทางของการตัดสินใจอย่างเดียว หลักการเดียวกับข่าวเศรษฐกิจอื่น ดูได้ที่ ข่าวเกินคาดและตลาด
รูปแบบที่มักเกิดขึ้น:
- ก่อนประชุม ราคาน้ำมันมักเคลื่อนตามรายงานข่าวและข้อมูลรั่วไหลจากผู้แทนประเทศสมาชิก ทำให้ผลการประชุมบางส่วนสะท้อนในราคาไปแล้ว
- ระหว่างประชุม อาจมีการเลื่อนแถลงหรือการเจรจายืดเยื้อ ราคาจึงผันผวนเป็นช่วง ๆ
- หลังประกาศ ตลาดอ่านรายละเอียด เช่น ระยะเวลาของข้อตกลง ใครรับภาระลด และแผนคืนกำลังผลิต ไม่ได้ดูแค่ตัวเลขหลัก
- การประชุมในวันที่ตลาดปิด อาจทำให้ราคาเปิดกระโดด (gap) และคำสั่ง stop อาจถูกจับคู่ที่ราคาแย่กว่าที่ตั้งไว้
- สเปรด (ส่วนต่างราคาเสนอซื้อกับเสนอขาย) มักกว้างขึ้นช่วงข่าวสำคัญ
ผลกระทบมักไม่ได้หยุดอยู่ที่น้ำมันดิบ แต่ส่งต่อไปยัง สกุลเงินสินค้าโภคภัณฑ์ เช่น ดอลลาร์แคนาดา ไปยังหุ้นกลุ่มพลังงาน และไปยังความคาดหวังเรื่องเงินเฟ้อ อ่านต่อได้ที่ น้ำมัน เงินเฟ้อ ค่าเงิน ข้อมูลอุปทานรายสัปดาห์ เช่น สต็อกน้ำมัน EIA และ ความเสี่ยงภูมิรัฐศาสตร์ อาจทำให้ผลการประชุมถูกกลบได้
ความเสี่ยงที่ต้องรู้
CFD น้ำมันและฟอเร็กซ์ที่ใช้เลเวอเรจทำให้ขาดทุนได้เร็ว โดยเฉพาะช่วงที่ราคากระโดดหรือสเปรดกว้าง หน้านี้ไม่ได้คาดการณ์ราคาและไม่ได้แนะนำให้ซื้อหรือขาย ก่อนถือสถานะผ่านช่วงประชุม ให้ศึกษา การบริหารความเสี่ยง และดูภาพรวมสินค้ากลุ่ม พลังงาน
คำถามที่พบบ่อย
OPEC กับ OPEC+ ต่างกันอย่างไร
OPEC คือองค์การของประเทศสมาชิก ส่วน OPEC+ รวมประเทศผู้ผลิตนอก OPEC ที่เข้าร่วมข้อตกลงการผลิตด้วย
ดูวันประชุม OPEC ได้จากที่ใด
ตรวจจากประกาศข่าวบนเว็บไซต์ทางการของ OPEC และตรวจซ้ำใกล้วันประชุม เพราะกำหนดการอาจเปลี่ยนได้
ถ้า OPEC+ ประกาศลดการผลิต ราคาน้ำมันจะขึ้นเสมอหรือไม่
ไม่เสมอไป ถ้าตลาดคาดไว้แล้วหรือการลดน้อยกว่าที่คาด ราคาอาจไม่ขึ้นหรือลงก็ได้
ตัวเลขการปฏิบัติตามโควตามาจากไหน
จากรายงานตลาดน้ำมันรายเดือนของ OPEC ซึ่งใช้ข้อมูลจากแหล่งข้อมูลรองควบคู่กับตัวเลขที่ประเทศรายงานเอง
กำลังการผลิตส่วนเกินสำคัญอย่างไร
เป็นตัวบอกว่ากลุ่มเพิ่มอุปทานได้เร็วเพียงใดเมื่อเกิดการขาดแคลน ถ้าอยู่ในระดับต่ำ ราคามักไวต่อข่าวด้านอุปทานมากขึ้น
