ราคาน้ำมันกับเงินเฟ้อ: การส่งผ่าน (pass-through)
การส่งผ่าน (pass-through) คือการที่ต้นทุนส่วนหนึ่งถูกส่งต่อไปเป็นราคาสินค้าและบริการ เมื่อราคาน้ำมันดิบเปลี่ยน ผลต่อเงินเฟ้อ จะเกิดผ่านหลายช่องทาง
- ผลทางตรง: ราคาน้ำมันเชื้อเพลิงและพลังงานในตะกร้าดัชนี CPI ขยับตามได้เร็ว ผลนี้เห็นชัดในเงินเฟ้อทั่วไป (headline)
- ผลทางอ้อม: ค่าขนส่ง ค่าไฟฟ้า และต้นทุนการผลิตสูงขึ้น ซึ่งมักเห็นใน PPI ก่อน แล้วค่อยส่งต่อถึงราคาขายปลีก
- ผลรอบสอง (second-round): หากคนคาดว่าราคาจะสูงต่อไป ค่าจ้างและการตั้งราคาอาจปรับขึ้นตาม จนเงินเฟ้อพื้นฐาน (core ซึ่งตัดหมวดพลังงานและอาหารสด) สูงขึ้นด้วย
ขนาดของการส่งผ่านขึ้นอยู่กับสัดส่วนพลังงานในตะกร้าเงินเฟ้อ ภาษีน้ำมัน มาตรการอุดหนุนหรือกองทุนพยุงราคาของรัฐ และค่าเงินท้องถิ่นเทียบดอลลาร์ เพราะน้ำมันดิบส่วนใหญ่ซื้อขายเป็นดอลลาร์สหรัฐ
- ราคาสินค้าส่งออกหลักของประเทศปรับขึ้น เช่น น้ำมัน โลหะ หรือสินค้าเกษตร
- ประเทศนั้นมีรายได้เป็นเงินตราต่างประเทศจากการส่งออกมากขึ้น
- ดุลการค้าและแนวโน้มการเติบโตดีขึ้น
- สกุลเงินของประเทศผู้ส่งออกมักปรับขึ้นตามราคาสินค้า ส่วนประเทศผู้นำเข้าต้องเผชิญต้นทุนที่สูงขึ้น
พร้อมลองกับบัญชีจริงหรือบัญชีทดลองแล้วหรือยัง?
ลิงก์พาร์ทเนอร์ · การเทรดมีความเสี่ยงสูงที่จะขาดทุน
ธนาคารกลางมองราคาน้ำมันอย่างไร
ราคาน้ำมันที่พุ่งเพราะอุปทานขาด เช่น การลดกำลังผลิตหรือเหตุภูมิรัฐศาสตร์ ทำให้ธนาคารกลางเจอปัญหาที่ตัดสินใจยาก เงินเฟ้อสูงขึ้น แต่การบริโภคและการเติบโตอาจชะลอลง
ธนาคารกลางหลายแห่งจึงให้น้ำหนักกับเงินเฟ้อพื้นฐานและการคาดการณ์เงินเฟ้อมากกว่าผลทางตรงที่อาจเกิดเพียงชั่วคราว หากเห็นสัญญาณผลรอบสอง ท่าทีมักเปลี่ยนเป็น Hawkish ได้ง่ายขึ้น ดูภาพรวมเพิ่มเติมได้ที่ ธนาคารกลางกับค่าเงิน และ อัตราดอกเบี้ยที่แท้จริง
น้ำมันกับค่าเงิน: ผู้ส่งออกกับผู้นำเข้า
ช่องทางหลักคือ อัตราการค้า (terms of trade) หมายถึงราคาสินค้าส่งออกเทียบกับราคาสินค้านำเข้า และ ดุลการค้าและบัญชีเดินสะพัด
| ประเด็น | ประเทศส่งออกน้ำมันสุทธิ | ประเทศนำเข้าน้ำมันสุทธิ |
|---|---|---|
| เมื่อน้ำมันแพงขึ้น | รายได้ส่งออกเพิ่ม อัตราการค้าดีขึ้น | ค่าใช้จ่ายนำเข้าเพิ่ม ดุลการค้าแย่ลง |
| แรงต่อค่าเงิน | มักมีแรงหนุน | มักมีแรงกดดัน |
| ตัวอย่างที่ตลาดมักพูดถึง | CAD, NOK | JPY, INR |
| ผลต่อเงินเฟ้อ | สูงขึ้น แต่รายได้ประเทศช่วยรองรับ | สูงขึ้นพร้อมแรงกดดันต่อการเติบโต |
สกุลเงินกลุ่มนี้อธิบายเพิ่มเติมที่ สกุลเงินสินค้าโภคภัณฑ์ ส่วนตัวอย่างธนาคารกลางที่ได้รับผลชัด ดูที่ ธนาคารกลางแคนาดา BoC และ ธนาคารกลางญี่ปุ่น BoJ ประเทศไทยเป็นผู้นำเข้าพลังงาน ผลต่อราคาในประเทศขึ้นกับนโยบายรัฐด้วย ดูที่ ดอกเบี้ยและเศรษฐกิจไทย
ความสัมพันธ์ระหว่างน้ำมันกับดอลลาร์สหรัฐไม่คงที่ เพราะสหรัฐฯ เป็นทั้งผู้ผลิตและผู้บริโภครายใหญ่ ควรดูร่วมกับ ดัชนีดอลลาร์ DXY
ตลาดมักตอบสนองอย่างไร
- สาเหตุสำคัญกว่าทิศทาง: น้ำมันขึ้นเพราะอุปสงค์โลกดี มักมาพร้อมบรรยากาศ Risk-On ส่วนน้ำมันขึ้นเพราะอุปทานขาด มักทำให้ตลาดระวังตัวมากขึ้น
- ช่วงประกาศข้อมูล: สเปรดอาจกว้างขึ้นและราคาอาจกระโดดในช่วงการประชุม OPEC+ รายงาน สต็อกน้ำมัน EIA และวันประกาศ CPI หรือ PCE
- ผลต่อดอกเบี้ย: ตลาดมักปรับการคาดการณ์ดอกเบี้ยหลังตัวเลขเงินเฟ้อออก แล้วส่งผลต่อบอนด์ยีลด์และค่าเงินต่อเนื่อง
- ความสัมพันธ์เปลี่ยนได้: ความสัมพันธ์ระหว่างน้ำมันกับค่าเงินที่เคยเห็นในอดีตอาจอ่อนลงหรือกลับทิศได้ ไม่ควรใช้เป็นกฎตายตัว
วันประกาศและตัวเลขจากแหล่งทางการ
หน้านี้ไม่ระบุวันหรือตัวเลขเอง เพราะกำหนดการเปลี่ยนได้ ให้ตรวจวันประกาศจากปฏิทินทางการของหน่วยงานที่เผยแพร่ ได้แก่ เว็บไซต์ OPEC ตารางเผยแพร่ของ EIA และปฏิทินของหน่วยงานสถิติหรือธนาคารกลางแต่ละประเทศ ตัวเลขข้อมูลควรดูจากแหล่งต้นทางเหล่านี้โดยตรง วิธีอ่านค่าคาดการณ์เทียบกับค่าจริงอยู่ที่ วิธีอ่านปฏิทินเศรษฐกิจ ส่วนปัจจัยอื่นของราคาน้ำมันดูที่ ปัจจัยขยับราคาน้ำมัน
ความเสี่ยง
การเทรด CFD และฟอเร็กซ์ที่ใช้เลเวอเรจอาจขาดทุนได้รวดเร็ว โดยเฉพาะช่วงข่าวพลังงานและเงินเฟ้อที่ราคาเคลื่อนไหวแรง ความเข้าใจกลไกไม่ได้ช่วยให้รู้ล่วงหน้าว่าราคาจะไปทางใด อ่านเพิ่มเติมที่ การบริหารความเสี่ยง
คำถามที่พบบ่อย
ราคาน้ำมันส่งผลต่อเงินเฟ้อเร็วแค่ไหน
ผลทางตรงผ่านราคาเชื้อเพลิงมักเห็นได้เร็วในเงินเฟ้อทั่วไป ส่วนผลทางอ้อมและผลรอบสองใช้เวลานานกว่า และขึ้นกับนโยบายราคาพลังงานของแต่ละประเทศ
oil inflation ต่างจากเงินเฟ้อพื้นฐานอย่างไร
เงินเฟ้อจากน้ำมันอยู่ในเงินเฟ้อทั่วไป ส่วนเงินเฟ้อพื้นฐานตัดหมวดพลังงานออก ธนาคารกลางจึงดูทั้งสองตัวเพื่อแยกผลชั่วคราวออกจากแนวโน้ม
น้ำมันแพงทำให้ค่าเงินผู้ส่งออกแข็งเสมอหรือไม่
ไม่เสมอ ดอกเบี้ย บรรยากาศความเสี่ยง และปัจจัยในประเทศอาจมีน้ำหนักมากกว่าราคาน้ำมันได้
ควรดูวันประชุม OPEC+ หรือรายงาน EIA จากที่ใด
ดูจากเว็บไซต์ทางการของ OPEC และ EIA โดยตรง เพราะกำหนดการอาจเปลี่ยนแปลง
