OTC คืออะไร
OTC ย่อมาจาก Over-the-Counter หรือ "ตลาดนอกตลาด" คือการซื้อขายที่คู่สัญญาตกลงกันเองโดยตรง หรือทำผ่านดีลเลอร์ ไม่มีศูนย์กลางที่รวมคำสั่งซื้อขายของทุกคนไว้ในที่เดียว
ตัวอย่างที่คุ้นเคยคือตลาด Forex (การซื้อขายสกุลเงิน) และ CFD (สัญญาที่จ่ายส่วนต่างราคาของสินทรัพย์อ้างอิง) อ่านพื้นฐานเพิ่มได้ที่ Forex คืออะไร และ CFD คืออะไร
พร้อมลองกับบัญชีจริงหรือบัญชีทดลองแล้วหรือยัง?
ลิงก์พาร์ทเนอร์ · การเทรดมีความเสี่ยงสูงที่จะขาดทุน
ตลาดหลักทรัพย์ (Exchange) คืออะไร
Exchange คือตลาดที่มีศูนย์กลาง ผู้ซื้อและผู้ขายทุกรายส่งคำสั่งเข้าไปในสมุดคำสั่ง (order book) เดียวกัน ระบบจับคู่คำสั่งตามราคาและลำดับเวลา สินค้าที่ซื้อขายเป็นสัญญามาตรฐาน เช่น หุ้นใน SET หรือฟิวเจอร์สใน TFEX
หลังจับคู่แล้ว สำนักหักบัญชี (clearing house) จะเข้ามาเป็นคู่สัญญากลาง ผู้ซื้อจึงไม่ต้องรับความเสี่ยงว่าผู้ขายรายใดรายหนึ่งจะผิดนัด ดูรายละเอียดตลาดหุ้นไทยได้ที่ พื้นฐานตลาดหุ้นไทย
OTC กับ Exchange ต่างกันตรงไหน
| หัวข้อ | ตลาด OTC | Exchange |
|---|---|---|
| การเกิดราคา | ดีลเลอร์หรือผู้ให้สภาพคล่องเสนอราคาเอง | เกิดจากการจับคู่คำสั่งใน order book กลาง |
| ความโปร่งใส | แต่ละผู้ให้บริการเห็นราคาและปริมาณเฉพาะของตน | ราคาซื้อขายและปริมาณเผยแพร่ต่อสาธารณะ |
| คู่สัญญา | ดีลเลอร์หรือโบรกเกอร์ที่คุณทำสัญญาด้วย | สำนักหักบัญชีเป็นคู่สัญญากลาง |
| รูปแบบสัญญา | ปรับได้ตามที่ผู้ให้บริการกำหนด | สัญญามาตรฐานเดียวกันสำหรับทุกคน |
| เวลาซื้อขาย | Forex ซื้อขายต่อเนื่องตลอดวันทำการของสัปดาห์ | ตามเวลาทำการของตลาดนั้น |
การเกิดราคา (Price discovery)
ใน Exchange ราคาล่าสุดคือราคาที่มีการซื้อขายจริงระหว่างผู้เข้าร่วมตลาด ใน OTC ราคาที่คุณเห็นคือราคาเสนอซื้อ (Bid) และเสนอขาย (Ask) ของผู้ให้บริการรายนั้น ซึ่งอ้างอิงจากผู้ให้สภาพคล่องหลายราย จึงอาจต่างกันเล็กน้อยระหว่างโบรกเกอร์ อ่านต่อที่ ราคา Bid และ Ask และ Spread คืออะไร
ความโปร่งใส
ตลาด Forex ไม่มีเทปราคากลางที่รวมทุกธุรกรรม ไม่มีตัวเลขปริมาณการซื้อขายรวมแบบเรียลไทม์ "volume" ที่เห็นบนแพลตฟอร์ม OTC ส่วนใหญ่คือจำนวนครั้งที่ราคาเปลี่ยน (tick volume) ของผู้ให้บริการรายนั้น ไม่ใช่ปริมาณของทั้งตลาด
คู่สัญญา (Counterparty)
นี่คือความต่างที่สำคัญที่สุด เมื่อเปิดออเดอร์ CFD คุณทำสัญญากับโบรกเกอร์ ไม่ใช่กับผู้ซื้อขายรายอื่น โบรกเกอร์อาจรับความเสี่ยงไว้เอง (Market Maker) หรือส่งต่อไปยังผู้ให้สภาพคล่อง (STP/ECN) ดู Market Maker, STP, ECN และ โบรกเกอร์ Forex คืออะไร
ความเสี่ยงคู่สัญญา (counterparty risk) คือความเสี่ยงที่ผู้ให้บริการไม่สามารถชำระตามสัญญาได้ ในตลาด OTC ความเสี่ยงนี้ขึ้นกับฐานะการเงินและการกำกับดูแลของผู้ให้บริการแต่ละราย
สำหรับผู้มีประสบการณ์: นิยามที่ละเอียดขึ้น
- OTC derivative: สัญญาอนุพันธ์ที่ตกลงกันนอกศูนย์ซื้อขาย เงื่อนไขกำหนดโดยคู่สัญญา ไม่มีสำนักหักบัญชีกลางเป็นค่าเริ่มต้น
- Quote-driven market: ตลาดที่ราคามาจากการเสนอราคาของดีลเลอร์ ตรงข้ามกับ order-driven market ของ Exchange
- Execution: ใน OTC อาจเกิด Slippage หรือ Requote ตามนโยบายของผู้ให้บริการ
- ต้นทุนแฝง: นอกจากสเปรดยังมี ค่าคอมมิชชั่นต่อ Lot และ Swap ดูภาพรวมที่ ต้นทุนการเทรดรวม
สถานะทางกฎหมายในประเทศไทย
ในไทย ผู้กำกับดูแลการซื้อขายเงินตราต่างประเทศคือ ธนาคารแห่งประเทศไทย (ตามกฎหมายว่าด้วยการควบคุมการแลกเปลี่ยนเงิน; การซื้อขายเงินตราต่างประเทศทำได้เฉพาะกับผู้ได้รับอนุญาตจากกระทรวงการคลัง เช่น ธนาคารหรือบริษัทหลักทรัพย์) ส่วน ก.ล.ต. ไม่กำกับดูแล Forex
กฎหมายสัญญาซื้อขายล่วงหน้ากำหนดว่า พระราชบัญญัติสัญญาซื้อขายล่วงหน้าไม่ใช้บังคับกับสัญญาซื้อขายล่วงหน้านอกศูนย์ซื้อขายที่การชำระเงินคำนวณจากอัตราแลกเปลี่ยนหรืออัตราดอกเบี้ย ขณะที่ฝั่งตลาดมีศูนย์กลาง ก.ล.ต. ออกใบอนุญาตธุรกิจสัญญาซื้อขายล่วงหน้าตามพระราชบัญญัติสัญญาซื้อขายล่วงหน้า พ.ศ. 2546 (2003)
ธปท. ระบุว่า ประเทศไทยยังไม่อนุญาตให้ประกอบธุรกิจบริการเทรด FOREX ผ่านแพลตฟอร์มหรือเว็บไซต์ การให้บริการดังกล่าว รวมถึงบริการรับหรือส่งเงินเพื่อชำระธุรกรรม FOREX เป็นการกระทำที่ผิดกฎหมาย และ ใบอนุญาตจากต่างประเทศไม่ได้ทำให้การให้บริการหรือการชักชวนของแพลตฟอร์มในประเทศไทยถูกกฎหมาย
ช่องทางที่ถูกกฎหมายตามที่ ธปท. ระบุ: ซื้อขายเงินตราต่างประเทศผ่านบัญชีเงินฝากเงินตราต่างประเทศ (FCD) กับธนาคาร, ฟิวเจอร์สสกุลเงินใน TFEX, สัญญาซื้อขายล่วงหน้า (forward) กับธนาคาร (สำหรับผู้นำเข้า/ส่งออก) ตรวจสอบรายชื่อผู้ให้บริการได้ที่ SEC Check First / License Check: ค้นหาผู้ให้บริการในตลาดทุนที่ได้รับอนุญาต (รวมถึงผู้ค้าและตัวแทนสัญญาซื้อขายล่วงหน้า) และ SEC Investor Alert: รายชื่อบุคคลหรือนิติบุคคลที่มิใช่ผู้ประกอบธุรกิจภายใต้การกำกับดูแลของ ก.ล.ต. (9,022 รายการ ณ วันที่ 11.11.2026) ค้นหาได้ตามชื่อและประเภท อ่านเพิ่มที่ กฎหมายและความปลอดภัย
ความเสี่ยงที่ควรรู้
การเทรด Forex และ CFD แบบใช้ Leverage ทำให้ขาดทุนได้เร็วและอาจเสียเงินทุนทั้งหมด ในตลาด OTC คุณยังต้องรับความเสี่ยงคู่สัญญาเพิ่มอีกชั้นหนึ่ง อ่าน การบริหารความเสี่ยง และ ทำไมคนส่วนใหญ่ขาดทุน ก่อนตัดสินใจ
คำถามที่พบบ่อย
OTC คืออะไรแบบสั้นที่สุด
คือการซื้อขายที่ตกลงกันโดยตรงระหว่างคู่สัญญาหรือผ่านดีลเลอร์ ไม่ผ่านศูนย์ซื้อขายกลาง
Forex เป็นตลาด OTC ใช่ไหม
ใช่ ตลาด Forex สำหรับรายย่อยและ CFD ซื้อขายนอกตลาด ส่วนฟิวเจอร์สสกุลเงินใน TFEX เป็นการซื้อขายบน Exchange
otc กับ exchange ต่างกันที่จุดไหนมากที่สุด
ที่คู่สัญญา ใน Exchange สำนักหักบัญชีเป็นคู่สัญญากลาง ใน OTC คู่สัญญาคือผู้ให้บริการที่คุณทำสัญญาด้วย
ทำไมราคาเดียวกันต่างกันระหว่างโบรกเกอร์
เพราะตลาด OTC ไม่มีราคากลางเดียว แต่ละรายเสนอราคาจากแหล่งสภาพคล่องของตน
ตลาดใดปลอดภัยกว่า
ไม่มีตลาดใดไร้ความเสี่ยง Exchange ลดความเสี่ยงคู่สัญญาด้วยสำนักหักบัญชี แต่ราคาก็ยังขึ้นลงจนขาดทุนได้
