แผนการเทรดคืออะไร
แผนการเทรด (trading plan) คือเอกสารที่คุณเขียนไว้ล่วงหน้า ระบุว่าจะเทรดตลาดไหน ใช้ไทม์เฟรมอะไร เข้าและออกจากสถานะเมื่อไร เสี่ยงต่อครั้งเท่าไร และจะทบทวนผลเมื่อไร
แผนช่วยให้คุณตัดสินใจล่วงหน้า ไม่ใช่ตัดสินใจระหว่างที่ราคากำลังวิ่ง เพราะตอนนั้นอารมณ์มักชนะเหตุผล แผนไม่ได้รับประกันกำไร แต่ทำให้คุณวัดผลได้ว่าวิธีที่ใช้อยู่ทำงานอย่างไร และรู้ว่าผิดพลาดตรงไหน
ก่อนเริ่ม ควรรู้ไว้ว่าการเทรด CFD และฟอเร็กซ์ที่ใช้เลเวอเรจ (leverage คือการเปิดสถานะใหญ่กว่าเงินที่วางไว้) ทำให้ขาดทุนได้เร็ว และอาจเสียเงินทุนส่วนใหญ่หรือทั้งหมด แผนที่ดีลดความผิดพลาดจากอารมณ์ได้ แต่ไม่ได้ทำให้ความเสี่ยงนี้หายไป
พร้อมลองกับบัญชีจริงหรือบัญชีทดลองแล้วหรือยัง?
ลิงก์พาร์ทเนอร์ · การเทรดมีความเสี่ยงสูงที่จะขาดทุน
ส่วนที่แผนการเทรดต้องมี
ตลาดที่เทรด
เขียนชื่อตราสารที่คุณจะเทรดให้ชัด เช่น คู่สกุลเงินหลักบางคู่ ทองคำ XAUUSD หรือดัชนี US100 จำนวนตราสารที่น้อยทำให้คุณรู้จักพฤติกรรมราคา ช่วงเวลาที่สภาพคล่องดี และต้นทุนของแต่ละตัวได้ลึกกว่า
สำหรับแต่ละตราสาร ให้บันทึกข้อมูลต่อไปนี้:
- ช่วงเวลาที่ซื้อขายคึกคัก และช่วงที่สเปรด (spread คือส่วนต่างราคาซื้อกับราคาขาย) มักกว้างขึ้น
- ข่าวเศรษฐกิจที่มักทำให้ราคากระชาก ดูเพิ่มที่ เทรดข่าว
- ความสัมพันธ์กับตราสารอื่น เพื่อไม่เปิดหลายสถานะที่จริงแล้วเป็นความเสี่ยงเดียวกัน ดูที่ Pairs และ Correlation
ถ้ายังไม่คุ้นกับตราสารแต่ละกลุ่ม อ่าน คู่สกุลเงิน ก่อน
ไทม์เฟรมและเวลาเทรด
ไทม์เฟรม (timeframe) คือช่วงเวลาที่แท่งเทียนแต่ละแท่งแสดง กำหนดให้ชัดว่าใช้ไทม์เฟรมใหญ่ดูทิศทาง และใช้ไทม์เฟรมเล็กหาจุดเข้า (ดู วิเคราะห์หลายไทม์เฟรม)
เขียนช่วงเวลาที่คุณนั่งหน้าจอได้จริงด้วย แผนที่ต้องเฝ้าจอทั้งวัน ในขณะที่คุณทำงานประจำ จะถูกละเมิดตั้งแต่สัปดาห์แรก สไตล์การเทรดควรเข้ากับเวลาที่มี เช่น Day Trading ต้องใช้เวลาระหว่างวันมากกว่า Swing Trading
กฎการเข้า (setup)
Setup คือชุดเงื่อนไขที่ต้องครบก่อนเปิดสถานะ เขียนเป็นข้อที่ตรวจได้ว่า "ใช่" หรือ "ไม่ใช่" ไม่ใช่ความรู้สึก
กฎที่ตรวจได้ เช่น:
- ราคาปิดเหนือเส้นค่าเฉลี่ยที่กำหนดบนไทม์เฟรมใหญ่
- ราคาย่อกลับมาที่แนวรับที่ระบุไว้ก่อนแล้ว
- เกิดแท่งเทียนรูปแบบที่กำหนดบนไทม์เฟรมเล็ก
- ไม่มีข่าวสำคัญที่ประกาศในช่วงเวลาใกล้กัน
กฎที่ตรวจไม่ได้ เช่น "ราคาดูแข็งแรง" หรือ "น่าจะขึ้นต่อ" ควรตัดออก ตัวอย่างวิธีตั้งเงื่อนไขมีใน กลยุทธ์การเทรด และ การวิเคราะห์ทางเทคนิค
กฎการออก
แผนต้องตอบได้ก่อนเข้าว่าจะออกเมื่อไร ทั้งตอนผิดและตอนถูก:
- Stop loss คือคำสั่งปิดสถานะเมื่อราคาไปทางที่ไม่ต้องการถึงจุดที่กำหนด ควรวางที่จุดที่ทำให้เหตุผลของการเข้าใช้ไม่ได้แล้ว ไม่ใช่วางตามจำนวนเงินที่อยากเสีย
- Take profit หรือเงื่อนไขปิดทำกำไร เช่น ถึงแนวต้านถัดไป หรือใช้ trailing stop (stop ที่เลื่อนตามราคา)
- การออกตามเวลา เช่น ปิดก่อนสิ้นสัปดาห์ หรือปิดถ้าราคาไม่ไปไหนนานเกินที่กำหนด
- การออกเพราะข่าว เช่น ปิดหรือไม่เปิดสถานะใหม่ก่อนประกาศตัวเลขสำคัญ
ถ้าถือสถานะข้ามคืน ให้รวมค่าสวอป (swap คือค่าธรรมเนียมหรือเงินรับจากการถือสถานะข้ามวัน) เข้าไปในต้นทุนด้วย
กฎความเสี่ยง
ส่วนนี้สำคัญที่สุด เพราะเป็นส่วนที่กำหนดว่าคุณจะอยู่รอดได้นานแค่ไหนเมื่อเจอช่วงขาดทุนติดกัน
- ความเสี่ยงต่อครั้ง กำหนดเป็นสัดส่วนคงที่ของเงินทุน แล้วคำนวณขนาดล็อตจากระยะ stop loss ไม่ใช่เลือกล็อตก่อนแล้วค่อยหาที่วาง stop ใช้เครื่องมือใน เครื่องคำนวณและจำลอง ช่วยคำนวณ
- ขีดจำกัดขาดทุนรายวันและรายสัปดาห์ ถึงขีดแล้วหยุดเทรดจนถึงรอบถัดไป
- จำนวนสถานะที่เปิดพร้อมกันสูงสุด และความเสี่ยงรวมเมื่อสถานะเหล่านั้นเคลื่อนไหวไปทางเดียวกัน
- เลเวอเรจและมาร์จิ้น มาร์จิ้น (margin) คือเงินที่ถูกกันไว้เป็นหลักประกันของสถานะ ถ้ามาร์จิ้นคงเหลือต่ำเกินไป ระบบจะปิดสถานะให้อัตโนมัติ (stop out) ซึ่งอาจเกิดที่ราคาที่แย่กว่าที่คุณคาด
- สิ่งที่ห้ามทำ เช่น ห้ามเลื่อน stop loss ให้ไกลขึ้น ห้ามเฉลี่ยขาดทุน ห้ามเพิ่มล็อตเพื่อเอาคืน
อ่านรายละเอียดเพิ่มที่ การบริหารความเสี่ยง และเหตุผลที่การเพิ่มล็อตตามขาดทุนอันตรายที่ กลยุทธ์ Martingale และ เฉลี่ยขาดทุน Averaging Down
บันทึกการเทรดและรอบทบทวน
แผนที่ไม่มีบันทึก (trading journal) วัดผลไม่ได้ ทุกครั้งที่เทรด ให้บันทึกวันเวลา ตราสาร ทิศทาง เหตุผลที่เข้าตามกฎข้อไหน จุด stop loss และ take profit ผลลัพธ์ และตัวคุณทำตามแผนครบหรือไม่
กำหนดรอบทบทวนให้แน่นอน เช่น ทุกสิ้นสัปดาห์ดูว่าทำตามกฎครบไหม และทุกสิ้นเดือนดูภาพรวมของผล อย่าแก้กฎหลังจากขาดทุนครั้งเดียว เพราะผลจากการเทรดไม่กี่ครั้งเป็นเรื่องบังเอิญได้มาก ให้แก้เมื่อมีข้อมูลมากพอ และบันทึกว่าแก้อะไร เพราะอะไร
วิธีทำ trading plan ทีละขั้น
- เขียนเป้าหมายและข้อจำกัดของตัวเอง: เงินทุนที่เสียได้โดยไม่กระทบชีวิต เวลาที่มี และระดับความเสี่ยงที่รับได้
- เลือกตราสารและไทม์เฟรมให้น้อย
- เขียนกฎเข้าและกฎออกเป็นข้อที่ตรวจได้
- กำหนดกฎความเสี่ยงก่อนคิดเรื่องผลตอบแทน
- ทดสอบย้อนหลังด้วย Backtest แล้วทดสอบต่อแบบเวลาจริงด้วยเงินจำลองที่ Forward Test และบัญชีเดโม
- เริ่มใช้จริงด้วยขนาดเล็ก บันทึกทุกครั้ง และทบทวนตามรอบ
ตัวอย่างสมมติ
ตัวอย่างนี้เป็นสมมติเพื่ออธิบายโครงสร้างเท่านั้น ไม่ใช่คำแนะนำและไม่ได้บอกผลลัพธ์ใด ๆ
ผู้เทรดคนหนึ่งทำงานประจำและเทรดได้ช่วงเย็น เขาเลือกคู่สกุลเงินหลักคู่เดียว ใช้กราฟรายวันดูทิศทาง และกราฟรายชั่วโมงหาจุดเข้า กฎเข้าคือราคาต้องอยู่เหนือเส้นค่าเฉลี่ยบนกราฟรายวัน และย่อลงมาที่แนวรับที่เขาขีดไว้ตั้งแต่สุดสัปดาห์ เขาวาง stop loss ใต้แนวรับนั้น คำนวณล็อตจากระยะ stop ให้เสี่ยงเท่าสัดส่วนที่กำหนดไว้ และไม่เปิดสถานะใหม่ในวันที่มีประกาศตัวเลขการจ้างงานสหรัฐฯ (ดู เทรดช่วง NFP) ทุกวันอาทิตย์เขาเปิดบันทึกดูว่าทำตามกฎครบทุกครั้งหรือไม่
แม่แบบแผนการเทรด
คัดลอกตารางนี้ไปกรอกเอง
| หัวข้อ | สิ่งที่ต้องเขียน | ของคุณ |
|---|---|---|
| ตลาด | ชื่อตราสาร ช่วงเวลาที่เทรด ข่าวที่ต้องระวัง | |
| ไทม์เฟรม | ไทม์เฟรมดูทิศทาง ไทม์เฟรมหาจุดเข้า | |
| เวลาเทรด | ช่วงที่นั่งหน้าจอได้จริง | |
| กฎเข้า | เงื่อนไขที่ตรวจได้ทุกข้อ | |
| กฎออกเมื่อผิด | ตำแหน่ง stop loss และเหตุผล | |
| กฎออกเมื่อถูก | take profit, trailing stop หรือเงื่อนไขอื่น | |
| ความเสี่ยงต่อครั้ง | สัดส่วนของเงินทุน วิธีคำนวณล็อต | |
| ขีดจำกัดขาดทุน | รายวัน รายสัปดาห์ และสิ่งที่ทำเมื่อถึงขีด | |
| สถานะพร้อมกัน | จำนวนสูงสุดและความเสี่ยงรวม | |
| สิ่งที่ห้ามทำ | เช่น เลื่อน stop, เฉลี่ยขาดทุน | |
| บันทึก | ข้อมูลที่จดทุกครั้ง | |
| รอบทบทวน | วันที่ทบทวนและสิ่งที่ตรวจ |
แผนการเทรดพังได้อย่างไร
แผนไม่ได้ป้องกันการขาดทุน และมักพังด้วยสาเหตุซ้ำ ๆ เหล่านี้:
- ไม่ทำตามแผน เช่น เข้าเทรดนอก setup เพราะกลัวตกรถ หรือเลื่อน stop loss เพราะหวังว่าราคาจะกลับ ดู จิตวิทยาการเทรด
- เทรดเพื่อเอาคืน หลังขาดทุน แล้วเพิ่มล็อต ทำให้ช่วงขาดทุนติดกันกินเงินทุนเร็วกว่าที่คำนวณไว้
- กฎคลุมเครือ จนทุกการเข้าเทรด "ตรงแผน" ได้เสมอ ทำให้วัดผลไม่ได้
- ปรับแผนให้เข้ากับอดีต (overfitting) คือแก้กฎจนผล backtest ดูดี แต่ใช้กับข้อมูลใหม่ไม่ได้
- มองข้ามต้นทุน สเปรด ค่าคอมมิชชัน สวอป และ slippage (ราคาที่ได้จริงต่างจากราคาที่สั่ง) ทำให้ผลจริงแย่กว่าผลทดสอบ
- ความเสี่ยงซ่อน เปิดหลายสถานะที่เคลื่อนไหวไปทางเดียวกัน ความเสี่ยงรวมจึงสูงกว่าที่ตั้งใจ
- ราคากระโดดข้าม stop ตอนข่าวออกหรือตอนตลาดเปิดหลังวันหยุด ทำให้ขาดทุนมากกว่าที่วางแผนไว้
- เลเวอเรจสูงเกินไป ทำให้เจอ stop out ก่อนที่ราคาจะถึง stop loss ที่ตั้งไว้
ก่อนเทรดกับผู้ให้บริการใด ควรอ่านเรื่องกฎหมายไทยที่เกี่ยวกับการเทรดฟอเร็กซ์ที่ กฎหมายและความปลอดภัย ด้วย
คำถามที่พบบ่อย
แผนการเทรดต่างจากกลยุทธ์การเทรดอย่างไร
กลยุทธ์คือวิธีหาจุดเข้าและออก แผนการเทรดกว้างกว่า รวมกลยุทธ์ กฎความเสี่ยง เวลาเทรด บันทึก และรอบทบทวนไว้ด้วยกัน
มือใหม่ควรเขียนแผนเทรดก่อนหรือเทรดก่อน
ควรเขียนก่อน แล้วทดสอบกับเงินจำลอง แผนแรกไม่จำเป็นต้องสมบูรณ์ แต่ต้องมีกฎความเสี่ยงที่ชัดตั้งแต่วันแรก
ควรแก้แผนบ่อยแค่ไหน
แก้ตามรอบทบทวนที่กำหนด และเมื่อมีข้อมูลจากการเทรดมากพอ ไม่ควรแก้ทันทีหลังขาดทุนครั้งเดียว
ถ้ามีแผนแล้วจะไม่ขาดทุนใช่ไหม
ไม่ใช่ การเทรดที่ใช้เลเวอเรจขาดทุนได้เร็วแม้มีแผน แผนช่วยจำกัดขนาดความเสียหายและทำให้รู้ว่าผิดพลาดตรงไหนเท่านั้น
ต้องใช้เครื่องมืออะไรในการเขียนแผน
เอกสารธรรมดาหรือสเปรดชีตก็พอ ใช้แม่แบบในหน้านี้ และใช้ เครื่องคำนวณและจำลอง ช่วยคำนวณขนาดล็อต ศัพท์ที่ไม่คุ้นดูได้ที่ ศัพท์เทรดและการเงิน
