Martingale คืออะไร
Martingale หรือที่เทรดเดอร์ไทยเรียกว่า "มาติงเกล" หรือ "สูตรเบิ้ลไม้" คือวิธีกำหนดขนาดสถานะ (position sizing) แบบหนึ่ง เมื่อไม้ก่อนหน้าขาดทุน ไม้ถัดไปจะใหญ่ขึ้นเป็นเท่าตัว เมื่อชนะในที่สุด กำไรของไม้ใหญ่ไม้นั้นจะกลบขาดทุนสะสมทั้งหมด แล้วเหลือกำไรเท่ากับขนาดไม้เริ่มต้น จากนั้นจึงกลับไปเริ่มรอบใหม่ด้วยไม้เล็กเหมือนเดิม
วิธีนี้มาจากการพนันในกาสิโน ไม่ได้มาจากการวิเคราะห์ตลาด Martingale ไม่ได้บอกว่าควรเข้าเทรดตรงไหน มันกำหนดแค่ "ขนาด" ของไม้ ดังนั้นถ้าวิธีเข้าเทรดเดิมมีผลคาดหวัง (expectancy) ติดลบ การเบิ้ลไม้ก็ไม่ได้ทำให้ผลคาดหวังเป็นบวก สิ่งที่เปลี่ยนไปคือรูปแบบของผลลัพธ์ คือกำไรเล็ก ๆ บ่อยครั้ง สลับกับขาดทุนก้อนใหญ่นาน ๆ ครั้ง
การเทรด CFD และฟอเร็กซ์ที่ใช้เลเวอเรจขาดทุนได้เร็วอยู่แล้ว การเพิ่มขนาดไม้หลังขาดทุนยิ่งเร่งความเร็วนั้น
พร้อมลองกับบัญชีจริงหรือบัญชีทดลองแล้วหรือยัง?
ลิงก์พาร์ทเนอร์ · การเทรดมีความเสี่ยงสูงที่จะขาดทุน
กติกาที่พบบ่อยของระบบ Martingale
ระบบ Martingale ในฟอเร็กซ์มักมีตัวตั้งค่าเหล่านี้
- ไม้เริ่มต้น (base lot): ขนาดล็อตของไม้แรกในแต่ละรอบ
- ตัวคูณ (multiplier): อัตราที่ขยายไม้ถัดไป สูตรคลาสสิกคือเบิ้ลเป็นเท่าตัว บางระบบใช้ตัวคูณต่ำกว่าเพื่อให้รอบยาวขึ้น
- ระยะห่าง (step): จำนวน pip ที่ราคาต้องวิ่งสวนก่อนจะเปิดไม้ใหม่ pip คือหน่วยการเปลี่ยนแปลงราคาที่เล็กที่สุดที่นิยมใช้วัดในคู่สกุลเงิน
- เป้ากำไรรวม (basket take profit): ปิดทุกไม้พร้อมกันเมื่อกำไรรวมถึงเป้า
- จำนวนไม้สูงสุด: เพดานว่าจะเบิ้ลได้กี่ครั้ง บางระบบไม่มีเพดาน ซึ่งเสี่ยงที่สุด
รูปแบบที่เห็นบ่อยมีดังนี้
- แบบปิดแล้วเบิ้ล: ปิดไม้ที่ขาดทุนก่อน แล้วเปิดไม้ใหม่ที่ใหญ่ขึ้น
- แบบถัวเฉลี่ยค้างไว้: ไม่ปิดไม้ที่ขาดทุน แต่เปิดไม้ทิศเดิมเพิ่มเมื่อราคาวิ่งสวน ทำให้จุดคุ้มทุนเฉลี่ยขยับเข้ามาใกล้ราคา วิธีนี้ใกล้เคียงกับ Grid Trading และ Averaging Down
- แบบสลับทิศ: ขาดทุนแล้วเบิ้ลไม้แต่เปิดฝั่งตรงข้าม
คณิตศาสตร์ของการล้างพอร์ต
ไม้ใหม่ใหญ่กว่าขาดทุนสะสมเสมอ
เมื่อเบิ้ลเป็นเท่าตัว ขนาดไม้ถัดไปจะเท่ากับผลรวมของทุกไม้ก่อนหน้าบวกไม้เริ่มต้น แปลว่าความเสี่ยงของไม้ล่าสุดใหญ่กว่าขาดทุนทั้งหมดที่เสียไปแล้วเสมอ ขณะที่สิ่งที่ได้คืนเมื่อชนะคือกำไรเท่าไม้เริ่มต้นเท่านั้น ยิ่งรอบยาว เงินที่เสี่ยงก็ยิ่งโตแบบทวีคูณ (exponential) แต่รางวัลยังเท่าเดิม
ตัวอย่างสมมติ (ไม่ใช่ผลงานจริง)
สมมติเทรดเดอร์คนหนึ่งเริ่มด้วยไม้ขนาด L และเบิ้ลทุกครั้งที่แพ้
- แพ้ไม้เริ่มต้น เสียเท่ากับ L
- ไม้ถัดไปขนาดเป็นเท่าตัวของ L แพ้อีก ขาดทุนสะสมเพิ่มขึ้น
- ทุกครั้งที่แพ้ติดกัน ไม้ถัดไปใหญ่ขึ้นเป็นเท่าตัวของไม้ก่อนหน้า
- เมื่อชนะในที่สุด กำไรสุทธิของทั้งรอบเท่ากับ L ไม่ว่าจะแพ้มาติดกันกี่ไม้
ปัญหาคือแพ้ติดกันไม่กี่ไม้ ขนาดไม้ก็โตจนเกินเงินทุนหรือเกินมาร์จิ้นที่มีแล้ว
การแพ้ติดกันไม่ใช่เรื่องหายาก
ในระยะยาว การแพ้ติดกันยาว ๆ เกิดขึ้นได้แน่นอน คำถามมีแค่ว่าจะเกิดเมื่อไร ระบบที่เทรดบ่อยจะเจอช่วงนั้นเร็วขึ้น ในตลาดจริงยังมีอีกเรื่องหนึ่ง คือผลแพ้ชนะของแต่ละไม้ไม่ได้เป็นอิสระต่อกันเหมือนการโยนเหรียญ ช่วงที่ราคาวิ่งเป็น เทรนด์ ยาวทางเดียว ระบบที่สู้เทรนด์จะแพ้ซ้ำ ๆ ในจังหวะเดียวกัน
เงินทุนจำกัดคือเพดานจริง
Martingale "ใช้ได้" เฉพาะในทฤษฎีที่เงินทุนไม่จำกัด ไม่มีเพดานขนาดไม้ และไม่มีต้นทุน ในโลกจริงมีข้อจำกัดเหล่านี้
- มาร์จิ้น (margin): เงินหลักประกันที่ต้องวางเพื่อเปิดสถานะ ไม้ที่ใหญ่ขึ้นกินมาร์จิ้นมากขึ้นจนเปิดไม้ใหม่ไม่ได้
- Stop-out: ระดับที่ระบบของโบรกเกอร์ปิดสถานะให้อัตโนมัติเมื่อมาร์จิ้นไม่พอ มักเกิดตรงจุดที่ขาดทุนสะสมสูงสุดพอดี
- ขนาดล็อตสูงสุด: แพลตฟอร์มจำกัดขนาดคำสั่ง ทำให้เบิ้ลต่อไม่ได้
- ต้นทุน: สเปรด ค่าคอมมิชชัน และค่าสวอป (ค่าถือสถานะข้ามคืน) คิดตามขนาดสถานะ ไม้ใหญ่ที่ค้างหลายวันจึงมีต้นทุนสูงขึ้น ดูคำอธิบายศัพท์ได้ที่ ศัพท์เทรดและการเงิน
- Gap และสลิปเพจ: ราคาอาจกระโดดข้ามจุดที่ตั้งใจไว้ ช่วงข่าวแรงหรือช่วงเปิดตลาดต้นสัปดาห์ทำให้ขาดทุนเกินที่คำนวณไว้
ทดลองดูการกระจายของผลลัพธ์ด้วยตัวจำลอง
สุ่มจำลอง 500 รอบด้วยกฎเดียวกัน นี่เป็นแบบจำลองทางคณิตศาสตร์ ไม่ใช่การคาดการณ์: ตลาดจริงมีต้นทุน slippage และช่วงแพ้หรือชนะติดกันที่แบบจำลองนี้ไม่ได้นำมาคิด
ตัวจำลองนี้เป็น Monte Carlo ของกลยุทธ์ที่เสี่ยงคงที่ต่อไม้ คือสุ่มลำดับแพ้ชนะซ้ำหลายรอบ แล้วแสดงช่วงของผลลัพธ์และ drawdown (ระยะที่เงินทุนลดลงจากจุดสูงสุด) ผลที่ได้เป็นแบบจำลอง ไม่ใช่การพยากรณ์
ตัวจำลองไม่ได้เบิ้ลไม้ให้ แต่ช่วยดูสิ่งที่ Martingale ต้องเผชิญได้
- ดูว่าในหลายเส้นทางที่จำลอง การแพ้ติดกันยาวเกิดบ่อยแค่ไหน
- แต่ละช่วงแพ้ติดกันนั้น ถ้าใช้ Martingale ไม้ล่าสุดจะใหญ่ขึ้นเป็นเท่าตัวทุกครั้ง ลองเทียบว่าเงินทุนของคุณรับได้ถึงไม้ไหน
- เทียบ drawdown ของการเสี่ยงคงที่กับภาพของ Martingale ที่ขาดทุนเร่งขึ้นเรื่อย ๆ
ดูเครื่องมืออื่นได้ที่ เครื่องคำนวณและจำลอง
ทำไมกราฟของผู้ขาย EA Martingale ดูเรียบจนกว่าจะพัง
EA (Expert Advisor) คือโปรแกรมเทรดอัตโนมัติบน MT4 หรือ MT5 ระบบ Martingale ที่ขายกันมักโชว์กราฟเงินทุนที่ขึ้นเรียบเกือบเป็นเส้นตรง มีเหตุผลเชิงกลไกที่ทำให้เป็นแบบนั้น
- กำไรเล็กบ่อยมาก: แทบทุกรอบจบด้วยกำไรเท่าไม้เริ่มต้น กราฟจึงขึ้นทีละนิดอย่างสม่ำเสมอ
- Balance ไม่ใช่ Equity: กราฟ balance นับเฉพาะไม้ที่ปิดแล้ว ส่วน equity รวมขาดทุนลอยตัวของไม้ที่ยังค้างอยู่ ระบบถัวเฉลี่ยมักมีขาดทุนลอยตัวก้อนใหญ่ซ่อนอยู่ใต้กราฟ balance ที่ดูสวย
- เลือกช่วงเวลาทดสอบ: Backtest ที่เลือกช่วงตลาดแกว่งในกรอบ จะไม่เจอเทรนด์ยาวที่ทำให้ระบบพัง
- Survivorship bias: บัญชีที่พังแล้วไม่ถูกนำมาโชว์ ที่เห็นจึงมีแต่บัญชีที่ยังไม่ถึงคราวพัง
- รอบเดียวลบทุกอย่าง: เมื่อช่วงแพ้ติดกันยาวมาถึง ไม้ martingale พอร์ตแตกได้ในรอบเดียว และอาจลบกำไรสะสมทั้งหมดพร้อมกับเงินต้น
เวลาดูผลงาน EA ใด ๆ ให้ขอดูกราฟ equity และ drawdown สูงสุด ดูว่าระบบเพิ่มขนาดไม้หลังขาดทุนหรือไม่ และดูว่าทดสอบผ่านช่วงตลาดที่วิ่งทางเดียวยาว ๆ แล้วหรือยัง อ่านเพิ่มเรื่องระบบอัตโนมัติได้ที่ เทรดด้วยอัลกอริทึม
จิตวิทยาเบื้องหลังสูตรเบิ้ลไม้
Martingale ดึงดูดเพราะให้ความรู้สึกว่า "สุดท้ายต้องชนะ" ซึ่งเป็นความเชื่อผิดแบบ gambler's fallacy คือคิดว่าแพ้มาหลายครั้งแล้ว ครั้งหน้าน่าจะชนะ ตลาดไม่ได้จำว่าคุณแพ้มากี่ไม้ อีกเรื่องคือความไม่อยากยอมรับขาดทุน การเบิ้ลไม้จึงกลายเป็นวิธีเลื่อนการยอมรับออกไป อ่านต่อได้ที่ จิตวิทยาการเทรด
ทางเลือกในการกำหนดขนาดไม้
หากต้องการเข้าใจการคุมขนาดไม้ ลองศึกษาแนวทางที่จำกัดความเสี่ยงต่อไม้ไว้ล่วงหน้าใน การบริหารความเสี่ยง หรือดูแนวคิดตรงข้ามที่เพิ่มขนาดเมื่อกำไรใน Anti-Martingale และ Pyramiding ทุกแนวทางยังขาดทุนได้ และควรทดสอบบนบัญชีทดลองก่อนตามแนวทางใน Forward Test และบัญชีเดโม รวมถึงเขียนกติกาไว้ใน แผนการเทรด
คำถามที่พบบ่อย
Martingale ในฟอเร็กซ์ทำให้ชนะแน่นอนหรือไม่
ไม่ Martingale เปลี่ยนแค่ขนาดไม้ ไม่ได้เปลี่ยนผลคาดหวังของวิธีเข้าเทรด เมื่อเงินทุนและมาร์จิ้นมีจำกัด ช่วงแพ้ติดกันยาวพอจะทำให้ขาดทุนก้อนใหญ่หรือพอร์ตแตกได้
สูตรเบิ้ลไม้ต่างจาก Grid อย่างไร
Grid เปิดไม้ตามระยะราคาที่กำหนด ส่วน Martingale คือการขยายขนาดไม้หลังขาดทุน หลายระบบรวมทั้งสองแบบเข้าด้วยกัน ซึ่งทำให้ขาดทุนลอยตัวสะสมเร็วขึ้น
ใช้ตัวคูณต่ำลงหรือจำกัดจำนวนไม้จะปลอดภัยไหม
ความเสี่ยงลดลงบ้าง แต่ไม่หายไป การจำกัดจำนวนไม้แปลว่ายอมรับขาดทุนก้อนใหญ่เมื่อถึงเพดาน ส่วนตัวคูณต่ำทำให้รอบยาวขึ้นและค้างสถานะนานขึ้น
ทำไมไม้ martingale พอร์ตแตกพร้อมกันทีเดียว
เพราะไม้ใหญ่ที่สุดเปิดตอนขาดทุนสะสมสูงสุด เมื่อราคาวิ่งสวนต่อ มาร์จิ้นจะไม่พอและเกิด stop-out ระบบจึงปิดทุกไม้ในจุดที่แย่ที่สุด
กราฟ EA เรียบสวยเชื่อได้ไหม
ไม่ควรเชื่อจากกราฟ balance อย่างเดียว ให้ดูกราฟ equity, drawdown สูงสุด, วิธีปรับขนาดไม้ และช่วงเวลาที่ใช้ทดสอบ ผลในอดีตไม่ได้รับประกันผลในอนาคต
