BoJ คือใคร และมีพันธกิจอะไร
BoJ (Bank of Japan) คือธนาคารกลางของญี่ปุ่น ทำหน้าที่ออกธนบัตรเงินเยน ดูแลนโยบายการเงิน และดูแลเสถียรภาพของระบบการเงิน
กฎหมายของญี่ปุ่นกำหนดเป้าหมายหลักของนโยบายการเงินไว้ที่ "เสถียรภาพของราคา" ซึ่งช่วยให้เศรษฐกิจเติบโตได้อย่างยั่งยืน BoJ ประกาศเป้าหมายเงินเฟ้อเป็นตัวเลขไว้อย่างชัดเจน ผู้อ่านควรดูตัวเลขล่าสุดจากเว็บไซต์ทางการของ BoJ โดยตรง เพราะหน้านี้ไม่ได้ระบุตัวเลขไว้
สำหรับภาพรวมว่าธนาคารกลางแต่ละแห่งส่งผลต่อค่าเงินอย่างไร อ่านเพิ่มได้ที่ ธนาคารกลางกับค่าเงิน
- ธนาคารกลางขึ้นอัตราดอกเบี้ยนโยบาย หรือส่งสัญญาณว่าจะขึ้น
- เงินฝากและพันธบัตรในสกุลเงินนั้นเริ่มให้ผลตอบแทนสูงขึ้น
- นักลงทุนย้ายเงินเข้าสู่สกุลเงินนั้นเพื่อรับผลตอบแทนที่สูงกว่า
- สกุลเงินมักแข็งค่าขึ้น ส่วนการลดดอกเบี้ยมักให้ผลตรงข้าม
พร้อมลองกับบัญชีจริงหรือบัญชีทดลองแล้วหรือยัง?
ลิงก์พาร์ทเนอร์ · การเทรดมีความเสี่ยงสูงที่จะขาดทุน
ใครเป็นผู้ตัดสินใจ: คณะกรรมการนโยบาย
การตัดสินใจด้านนโยบายการเงินทำโดย Policy Board หรือคณะกรรมการนโยบาย ประกอบด้วยผู้ว่าการ รองผู้ว่าการ และกรรมการ ทุกคนมีสิทธิออกเสียง และใช้เสียงข้างมากในการตัดสิน
จุดที่นักเทรดควรสังเกตคือ BoJ เผยแพร่ผลการลงมติไว้ในแถลงการณ์ ถ้ามีกรรมการลงเสียงคัดค้าน แถลงการณ์จะระบุชื่อและเหตุผลโดยย่อ การคัดค้านมักถูกตีความว่าเป็นสัญญาณว่าคณะกรรมการเริ่มมีความเห็นแตกต่างกัน
รอบการประชุม (Monetary Policy Meeting)
BoJ จัดประชุมนโยบายการเงิน (MPM) ตามกำหนดการที่ประกาศล่วงหน้า และผลการประชุมจะประกาศในวันสุดท้ายของการประชุม มักออกมาในช่วงเวลาซื้อขายของตลาดเอเชีย
BoJ ไม่ได้ระบุเวลาประกาศที่แน่นอน แถลงการณ์จะออกเมื่อคณะกรรมการประชุมเสร็จ ช่วงก่อนประกาศจึงมักมีความไม่แน่นอนสูง
กำหนดการประชุมให้ดูจากหน้า "Monetary Policy Meetings" บนเว็บไซต์ทางการของ BoJ ซึ่งประกาศตารางล่วงหน้า หน้านี้ไม่ได้ระบุวันที่ เพราะวันที่ต้องมาจากปฏิทินทางการเท่านั้น วิธีอ่านปฏิทินเศรษฐกิจดูได้ที่ วิธีอ่านปฏิทินเศรษฐกิจ
อัตราดอกเบี้ยนโยบายและเครื่องมือ
อัตราดอกเบี้ยนโยบาย
ดอกเบี้ยญี่ปุ่นที่ BoJ ใช้เป็นเป้าหมายหลัก คืออัตราดอกเบี้ยเงินกู้ยืมระหว่างธนาคารข้ามคืนแบบไม่มีหลักประกัน (uncollateralized overnight call rate) BoJ ใช้การดำเนินงานในตลาดเงินเพื่อให้อัตรานี้อยู่ใกล้ระดับที่ประกาศ
ระดับดอกเบี้ยล่าสุดและประวัติการตัดสินใจให้ดูจากหน้า "Monetary Policy" และหน้าสถิติบนเว็บไซต์ทางการของ BoJ
เครื่องมืออื่นที่ตลาดติดตาม
- การซื้อพันธบัตรรัฐบาลญี่ปุ่น (JGB): BoJ ซื้อพันธบัตรเพื่อเพิ่มสภาพคล่องและกดผลตอบแทนระยะยาว เป็นรูปแบบหนึ่งของ QE การลดปริมาณการซื้อจึงเป็นการถอนการผ่อนคลาย ดูเพิ่มที่ QE และ QT
- ดอกเบี้ยบนบัญชีเงินฝากของธนาคารพาณิชย์ที่ BoJ: ใช้กำหนดต้นทุนเงินของระบบธนาคาร ในอดีต BoJ เคยใช้ดอกเบี้ยติดลบกับเงินฝากบางส่วน
- การควบคุมเส้นอัตราผลตอบแทน (Yield Curve Control, YCC): เครื่องมือที่ BoJ เคยใช้เพื่อคุมผลตอบแทนพันธบัตรระยะยาว
- การซื้อสินทรัพย์เสี่ยง เช่น ETF: เครื่องมือที่ BoJ เคยใช้ในช่วงผ่อนคลายนโยบายเชิงปริมาณ
- Forward Guidance: การสื่อสารแนวทางนโยบายในอนาคต ดูเพิ่มที่ Forward Guidance
สถานะปัจจุบันของแต่ละเครื่องมือเปลี่ยนแปลงได้ ควรตรวจสอบจากแถลงการณ์ล่าสุดของ BoJ
วิธีอ่านแถลงการณ์และเอกสารของ BoJ
BoJ เผยแพร่เอกสารหลายชุด แต่ละชุดให้ข้อมูลต่างกัน
| เอกสาร | ออกเมื่อ | สิ่งที่ควรอ่าน |
|---|---|---|
| Statement on Monetary Policy | วันประกาศผล | ระดับดอกเบี้ย การซื้อพันธบัตร ผลโหวต และเสียงคัดค้าน |
| แถลงข่าวของผู้ว่าการ | หลังประกาศผลในวันเดียวกัน | น้ำเสียง เงื่อนไขในการปรับนโยบาย มุมมองต่อค่าจ้างและเงินเฟ้อ |
| Outlook for Economic Activity and Prices (Outlook Report) | ในการประชุมบางรอบตามกำหนด | ประมาณการเศรษฐกิจและเงินเฟ้อของกรรมการ |
| Summary of Opinions | หลังการประชุมไม่นาน | ความเห็นของกรรมการแต่ละคนแบบไม่ระบุชื่อ |
| Minutes (รายงานการประชุม) | หลังการประชุมรอบถัดไป | รายละเอียดการอภิปราย ข้อมูลไม่สดแล้วแต่ช่วยยืนยันทิศทาง |
แนวทางอ่านเอกสาร:
- เปรียบเทียบถ้อยคำกับแถลงการณ์ครั้งก่อน ตลาดมักให้น้ำหนักกับคำที่เปลี่ยนไปมากกว่าระดับดอกเบี้ย
- ดูว่าผลออกมาตรงหรือต่างจากที่ตลาดคาดไว้ ราคาเคลื่อนเพราะส่วนที่ต่างจากความคาดหมาย ดูเพิ่มที่ ข่าวเกินคาดและตลาด
- แยกให้ออกว่าถ้อยคำเอียงไปทางเข้มงวดหรือผ่อนคลาย ดูเพิ่มที่ Hawkish และ Dovish
- ติดตามข้อมูลที่ BoJ อ้างถึงบ่อย เช่น ค่าจ้าง เงินเฟ้อ (ดัชนี CPI) และผลสำรวจ Tankan ที่ BoJ จัดทำเอง
คู่เงินที่ตอบสนอง และเพราะอะไร
คู่เงินหลัก
- USD/JPY: ได้รับผลจากทั้ง BoJ และ Fed ส่วนต่างดอกเบี้ยและผลตอบแทนพันธบัตรระหว่างสหรัฐฯ กับญี่ปุ่นเป็นตัวขับเคลื่อนสำคัญ ดูเพิ่มที่ ธนาคารกลางสหรัฐ Fed และ บอนด์ยีลด์กับค่าเงิน
- EUR/JPY, GBP/JPY: คู่เงินข้าม (cross) ที่สะท้อนส่วนต่างนโยบายกับ ECB และ BoE
- AUD/JPY, NZD/JPY: มักใช้เป็นตัวสะท้อนความต้องการรับความเสี่ยงของตลาด
ข้อมูลพื้นฐานเรื่องคู่เงินอ่านได้ที่ คู่สกุลเงิน
กลไกที่ทำให้เยนเคลื่อนไหว
- ส่วนต่างดอกเบี้ย: เมื่อดอกเบี้ยญี่ปุ่นต่ำกว่าประเทศอื่นมาก เยนมักถูกใช้เป็นสกุลเงินกู้ใน carry trade คือกู้สกุลดอกเบี้ยต่ำไปถือสกุลดอกเบี้ยสูง ถ้า BoJ ส่งสัญญาณเข้มงวดขึ้น ส่วนต่างที่แคบลงอาจทำให้มีการปิดสถานะ carry trade และเยนแข็งค่าเร็ว ดูเพิ่มที่ อัตราดอกเบี้ยกับค่าเงิน และ อัตราดอกเบี้ยที่แท้จริง
- สถานะสินทรัพย์ปลอดภัย: ในช่วงตลาดกังวล เยนมักได้รับแรงซื้อ ดูเพิ่มที่ สินทรัพย์ปลอดภัย Safe Haven และ Risk-On และ Risk-Off
- การแทรกแซงค่าเงิน: ในญี่ปุ่น กระทรวงการคลังเป็นผู้ตัดสินใจแทรกแซง ส่วน BoJ เป็นผู้ดำเนินการแทน คำเตือนจากเจ้าหน้าที่กระทรวงการคลังจึงขยับเยนได้เช่นกัน ดูเพิ่มที่ การแทรกแซงค่าเงิน
ปฏิกิริยาที่มักเกิดขึ้น
หลังการประกาศ สเปรดอาจกว้างขึ้น สภาพคล่องลดลง และราคาอาจกระโดดข้ามจุดที่ตั้งคำสั่งไว้ (slippage) ปฏิกิริยาแรกอาจกลับทิศได้ระหว่างการแถลงข่าวของผู้ว่าการ รูปแบบเหล่านี้เป็นแนวโน้มที่เคยเกิด ไม่ได้รับประกันว่าจะเกิดซ้ำ
การเทรด CFD และฟอเร็กซ์ด้วยเลเวอเรจในช่วงข่าวธนาคารกลางอาจทำให้ขาดทุนได้รวดเร็ว และอาจเสียมากกว่าที่คาดไว้ ก่อนเปิดสถานะควรวางแผนตามหลัก การบริหารความเสี่ยง
คำถามที่พบบ่อย
BoJ กับ Bank of Japan คือหน่วยงานเดียวกันหรือไม่
ใช่ BoJ เป็นตัวย่อของ Bank of Japan ซึ่งเป็นธนาคารกลางญี่ปุ่น
ดูวันประชุม BoJ ได้จากที่ไหน
ดูจากหน้ากำหนดการประชุมนโยบายการเงินบนเว็บไซต์ทางการของ BoJ ซึ่งประกาศตารางล่วงหน้า
ดอกเบี้ยญี่ปุ่นอยู่ที่เท่าไร
ตรวจสอบระดับล่าสุดได้จากแถลงการณ์และหน้านโยบายการเงินบนเว็บไซต์ทางการของ BoJ หน้านี้ไม่ได้ระบุตัวเลข เพราะค่าอาจเปลี่ยนในการประชุมแต่ละรอบ
ทำไมคำพูดของผู้ว่าการ BoJ ทำให้เยนเคลื่อนไหวแม้ดอกเบี้ยไม่เปลี่ยน
เพราะตลาดตีความถ้อยคำเป็นสัญญาณของนโยบายในอนาคต ถ้าน้ำเสียงต่างจากที่คาดไว้ ราคาจะปรับตามความคาดหมายใหม่
BoJ เป็นผู้ตัดสินใจแทรกแซงค่าเงินหรือไม่
ไม่ใช่ กระทรวงการคลังญี่ปุ่นเป็นผู้ตัดสินใจ BoJ เป็นผู้ดำเนินการตามคำสั่ง
Minutes กับ Summary of Opinions ต่างกันอย่างไร
Summary of Opinions ออกเร็วกว่าและรวบรวมความเห็นของกรรมการแบบย่อ ส่วน Minutes ออกหลังการประชุมรอบถัดไปและมีรายละเอียดการอภิปรายมากกว่า
