ภาพรวมแบบเข้าใจง่าย
ตลาด Forex คือตลาดซื้อขายเงินตราต่างประเทศ ตลาดนี้ไม่มีอาคารกลางหรือตลาดหลักทรัพย์เดียว การซื้อขายส่วนใหญ่เป็นแบบ OTC (Over-the-Counter) หมายถึงคู่สัญญาตกลงซื้อขายกันโดยตรงผ่านเครือข่ายธนาคารและผู้ให้บริการ อ่านกลไกทั้งหมดได้ที่ ตลาด Forex ทำงานอย่างไร และ ตลาด OTC กับตลาดหลักทรัพย์
คนที่เข้ามาซื้อขายมีเหตุผลต่างกัน บางรายต้องใช้เงินตราจริงเพื่อจ่ายค่าสินค้า บางรายต้องดูแลค่าเงินของประเทศ บางรายต้องการกำไรจากการเปลี่ยนแปลงของอัตราแลกเปลี่ยน ราคาที่เห็นบนกราฟเป็นผลรวมของคำสั่งจากทุกกลุ่ม
- ธนาคารกลางและรัฐบาลกำหนดอัตราดอกเบี้ย และบางครั้งเข้าแทรกแซงตลาด
- ธนาคารขนาดใหญ่ซื้อขายสกุลเงินระหว่างกัน (ตลาดระหว่างธนาคาร)
- ผู้ให้สภาพคล่องส่งราคาซื้อและราคาขายให้โบรกเกอร์อย่างต่อเนื่อง
- โบรกเกอร์แสดงราคา bid และ ask ให้ลูกค้า
- เทรดเดอร์รายย่อย บริษัท และกองทุนซื้อขายผ่านโบรกเกอร์และธนาคาร
พร้อมลองกับบัญชีจริงหรือบัญชีทดลองแล้วหรือยัง?
ลิงก์พาร์ทเนอร์ · การเทรดมีความเสี่ยงสูงที่จะขาดทุน
ผู้เล่นแต่ละกลุ่มในตลาด Forex
ธนาคารกลาง
ธนาคารกลางคือหน่วยงานที่ดูแลนโยบายการเงินของประเทศ เช่น กำหนดอัตราดอกเบี้ยนโยบายและดูแลทุนสำรองระหว่างประเทศ ธนาคารกลางมีผลต่อ Forex ได้ทางหลัก ๆ ดังนี้
- นโยบายดอกเบี้ย: การเปลี่ยนดอกเบี้ยส่งผลต่อผลตอบแทนของการถือสกุลเงินนั้น จึงส่งผลต่อความต้องการสกุลเงิน
- การแทรกแซงค่าเงิน: ธนาคารกลางบางแห่งซื้อหรือขายเงินตราเองเพื่อลดความผันผวนที่รุนแรงเกินไป
- การบริหารทุนสำรอง: ปรับสัดส่วนสกุลเงินที่ถือไว้
แรงจูงใจของธนาคารกลางไม่ใช่กำไร แต่เป็นเสถียรภาพของราคาและระบบการเงิน คำแถลงของธนาคารกลางจึงเป็นข้อมูลที่ผู้วิเคราะห์ปัจจัยพื้นฐานติดตามอย่างใกล้ชิด ดูเพิ่มที่ การวิเคราะห์ปัจจัยพื้นฐาน และ ดอกเบี้ยและเศรษฐกิจไทย
ธนาคารพาณิชย์และดีลเลอร์รายใหญ่
ธนาคารขนาดใหญ่ซื้อขายกันเองในตลาดระหว่างธนาคาร (interbank) และทำหน้าที่ ผู้สร้างสภาพคล่อง (liquidity provider) คือเสนอราคาซื้อและราคาขายให้คู่ค้าตลอดเวลา รายได้หลักมาจากส่วนต่างราคา Bid และ Ask และจากการให้บริการลูกค้า ไม่ได้มาจากการเดาทิศทางตลาดเพียงอย่างเดียว
กลุ่มนี้คือแกนกลางของตลาด ราคาที่ผู้ให้บริการรายย่อยแสดงให้ลูกค้ามักอ้างอิงจากราคาของกลุ่มนี้ ดู สภาพคล่อง (Liquidity) และ ราคา Bid และ Ask
ในประเทศไทย ธุรกรรมเงินตราต่างประเทศต้องทำกับผู้ได้รับอนุญาตจากรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง (เช่น ธนาคารพาณิชย์ บริษัทหลักทรัพย์) รายชื่อผู้ได้รับอนุญาตอยู่บน bot.or.th
บริษัทผู้นำเข้า ส่งออก และบริษัทข้ามชาติ
บริษัทเหล่านี้ใช้เงินตราต่างประเทศจริง เช่น จ่ายค่าวัตถุดิบ รับค่าสินค้า หรือโอนกำไรกลับบริษัทแม่ แรงจูงใจหลักคือ การป้องกันความเสี่ยง (hedging) คือการล็อกอัตราแลกเปลี่ยนล่วงหน้าเพื่อให้ต้นทุนแน่นอน ไม่ใช่การเก็งกำไร คำสั่งของบริษัทใหญ่มักมีขนาดใหญ่และผ่านธนาคาร
กองทุนและเฮดจ์ฟันด์
ผู้จัดการกองทุน (asset manager) เช่น กองทุนบำเหน็จบำนาญหรือกองทุนรวม ซื้อขายเงินตราเพราะต้องลงทุนในหุ้นหรือพันธบัตรต่างประเทศ หรือเพื่อป้องกันความเสี่ยงค่าเงินของพอร์ต
เฮดจ์ฟันด์ forex และกองทุนแนวมหภาค (macro fund) ต่างออกไป แรงจูงใจคือผลตอบแทนจากการเคลื่อนไหวของค่าเงิน กลยุทธ์ที่พบบ่อยมีทั้งการเดิมพันตามมุมมองเศรษฐกิจ การหาส่วนต่างดอกเบี้ย (carry) และการเทรดด้วยระบบอัตโนมัติ กองทุนกลุ่มนี้ใช้เงินทุนและ Leverage (การใช้เงินยืมเพื่อเพิ่มขนาดสถานะ) จึงอาจทำให้ราคาเคลื่อนไหวแรงในช่วงสั้นได้
เทรดเดอร์รายย่อย
เทรดเดอร์รายย่อยคือบุคคลทั่วไปที่ซื้อขายผ่านโบรกเกอร์ ส่วนใหญ่ซื้อขายในรูป CFD (สัญญาส่วนต่างราคา) ไม่ได้รับมอบเงินตราจริง แรงจูงใจคือการเก็งกำไรจากราคา อ่านบทบาทของโบรกเกอร์ได้ที่ โบรกเกอร์ Forex คืออะไร และ Market Maker, STP, ECN
การเทรด CFD และ Forex ด้วย Leverage ทำให้ขาดทุนได้เร็วและอาจมากกว่าที่คาดไว้ ดู ทำไมคนส่วนใหญ่ขาดทุน และ การบริหารความเสี่ยง
ตารางสรุปผู้เล่นในตลาด Forex
| ผู้เล่น | แรงจูงใจหลัก | ขนาดโดยเปรียบเทียบ | ผลต่อราคา |
|---|---|---|---|
| ธนาคารกลาง | เสถียรภาพราคาและค่าเงิน | ใหญ่มากเมื่อแทรกแซง | สูง โดยเฉพาะเมื่อมีการตัดสินใจนโยบาย |
| ธนาคารพาณิชย์/ดีลเลอร์ | ส่วนต่างราคา ให้บริการลูกค้า | ใหญ่ที่สุดในการซื้อขายประจำวัน | กำหนดราคาอ้างอิง |
| บริษัท | ใช้เงินตราจริง ป้องกันความเสี่ยง | ปานกลางถึงใหญ่ | มีผลผ่านกระแสเงินระยะยาว |
| กองทุน/เฮดจ์ฟันด์ | ผลตอบแทน ปรับพอร์ต | ใหญ่ | มีผลได้ในช่วงสั้นและตามแนวโน้ม |
| รายย่อย | เก็งกำไร | เล็กมากต่อราย | แทบไม่มีผลรายบุคคล |
ทำไมรายย่อยไม่ขยับตลาด
- ขนาดคำสั่ง: คำสั่งของบุคคลเล็กมากเมื่อเทียบกับปริมาณของธนาคารและกองทุน
- ราคามาจากที่อื่น: โบรกเกอร์รายย่อยรับราคาจากผู้สร้างสภาพคล่อง คำสั่งของลูกค้าอาจถูกจับคู่ภายในหรือส่งต่อ ขึ้นกับรูปแบบการดำเนินงานของโบรกเกอร์
- ไม่มีศูนย์กลาง: ตลาดกระจายตัว ไม่มีสมุดคำสั่งกลางเดียวที่คำสั่งเล็ก ๆ จะไปเปลี่ยนสมดุลได้
สำหรับผู้มีประสบการณ์ ข้อนี้หมายความว่ารายย่อยเป็น price taker คือผู้รับราคา ไม่ใช่ผู้กำหนดราคา ต้นทุนอย่าง Spread, Commission และ Slippage จึงมีความหมายต่อผลลัพธ์ ดู ต้นทุนการเทรดรวม
บริบทกฎหมายในประเทศไทย
ธนาคารแห่งประเทศไทย (ตามกฎหมายว่าด้วยการควบคุมการแลกเปลี่ยนเงิน; การซื้อขายเงินตราต่างประเทศทำได้เฉพาะกับผู้ได้รับอนุญาตจากกระทรวงการคลัง เช่น ธนาคารหรือบริษัทหลักทรัพย์) ส่วน ก.ล.ต. ไม่กำกับดูแล Forex
ประเทศไทยยังไม่อนุญาตให้ประกอบธุรกิจบริการเทรด FOREX ผ่านแพลตฟอร์มหรือเว็บไซต์ การให้บริการดังกล่าว รวมถึงบริการรับหรือส่งเงินเพื่อชำระธุรกรรม FOREX เป็นการกระทำที่ผิดกฎหมาย ช่องทางที่ถูกกฎหมายตามที่ ธปท. ระบุ: ซื้อขายเงินตราต่างประเทศผ่านบัญชีเงินฝากเงินตราต่างประเทศ (FCD) กับธนาคาร, ฟิวเจอร์สสกุลเงินใน TFEX, สัญญาซื้อขายล่วงหน้า (forward) กับธนาคาร (สำหรับผู้นำเข้า/ส่งออก) อ่านรายละเอียดที่ กฎหมายและความปลอดภัย
คำถามที่พบบ่อย
ใครเทรด forex มากที่สุด
ธนาคารพาณิชย์และดีลเลอร์รายใหญ่ในตลาดระหว่างธนาคารเป็นแกนของการซื้อขายประจำวัน รองลงมาคือกองทุนและบริษัท
ธนาคารกลางเทรด forex เพื่อกำไรหรือไม่
ไม่ใช่เป้าหมายหลัก ธนาคารกลางซื้อขายเพื่อดูแลเสถียรภาพค่าเงินและบริหารทุนสำรอง
เฮดจ์ฟันด์ forex ต่างจากกองทุนทั่วไปอย่างไร
กองทุนทั่วไปซื้อขายเงินตราเพื่อรองรับการลงทุนในสินทรัพย์ต่างประเทศ ส่วนเฮดจ์ฟันด์มุ่งหาผลตอบแทนจากการเคลื่อนไหวของค่าเงินเอง
รายย่อยรู้ได้ไหมว่ารายใหญ่ทำอะไรอยู่
ตลาด OTC ไม่มีข้อมูลคำสั่งรวมศูนย์ รายย่อยเห็นได้เพียงผลที่สะท้อนในราคาและข่าวที่เปิดเผย เช่น การตัดสินใจของธนาคารกลาง
อัตราแลกเปลี่ยนทางการดูได้ที่ไหน
ดูอัตราอ้างอิงของ ธปท. ได้ที่หน้า อัตราแลกเปลี่ยน ธปท.
