RSI คืออะไรและคำนวณอย่างไร
RSI (Relative Strength Index) คืออินดิเคเตอร์ประเภทออสซิลเลเตอร์ หมายถึงเส้นที่แกว่งอยู่ในกรอบที่มีขอบบนและขอบล่างตายตัว อินดิเคเตอร์ RSI วัดว่าในช่วงย้อนหลังที่กำหนด แท่งราคาที่ปิดขึ้นมีแรงมากกว่าแท่งที่ปิดลงแค่ไหน
วิธีคำนวณโดยสรุปมีขั้นตอนดังนี้
- แยกการเปลี่ยนแปลงของราคาปิดแต่ละแท่งเป็นส่วนที่ขึ้นและส่วนที่ลง
- หาค่าเฉลี่ยแบบปรับเรียบ (smoothing ตามวิธีของ Wilder) ของส่วนที่ขึ้นและส่วนที่ลง
- นำค่าเฉลี่ยทั้งคู่มาเทียบเป็นอัตราส่วน แล้วแปลงให้อยู่ในสเกลของอินดิเคเตอร์
ถ้าแรงขึ้นมากกว่าแรงลง RSI จะอยู่เหนือเส้นกลาง ถ้าแรงลงมากกว่า RSI จะอยู่ใต้เส้นกลาง ใน MetaTrader 4 และ MetaTrader 5 มีค่าเริ่มต้นของช่วงย้อนหลังและเส้นระดับบนกับล่างตั้งไว้ให้แล้ว ผู้ใช้ปรับเองได้
ควรเข้าใจข้อสำคัญนี้ก่อน RSI สร้างจากราคาปิดเท่านั้น จึงไม่ได้ให้ข้อมูลใหม่ที่ราคาไม่มี มันเป็นเพียงอีกมุมหนึ่งในการมองโมเมนตัม คือความเร็วและแรงของการเคลื่อนไหวของราคา
Overbought oversold หมายถึงอะไร
เมื่อ RSI ขึ้นไปอยู่เหนือเส้นระดับบน หลายคนเรียกว่า overbought (ซื้อมากเกินไป) เมื่อลงไปอยู่ใต้เส้นระดับล่าง เรียกว่า oversold (ขายมากเกินไป)
ชื่อเรียกนี้ทำให้เข้าใจผิดได้ง่าย RSI ในโซนบนบอกเพียงว่าแรงขึ้นช่วงที่ผ่านมาแรงกว่าปกติ ไม่ได้บอกว่าราคาแพงเกินไปหรือว่าราคาจะต้องกลับตัว ในเทรนด์ที่แข็งแรง RSI อยู่ในโซนบนได้นานมาก
กฎแบบที่ ก: กลับตัวจาก overbought oversold
วิธีนี้ใช้ RSI เทรดสวนการเคลื่อนไหวล่าสุด และเหมาะกับตลาดที่แกว่งในกรอบ (ดู เทรดในกรอบ Range และ กลยุทธ์ Mean Reversion)
กฎที่พบบ่อยมีดังนี้
- ตรวจก่อนว่าตลาดไม่มีเทรนด์ชัด เช่น เส้นค่าเฉลี่ยเคลื่อนที่แบนราบ และราคาวิ่งชนแนวรับแนวต้านเดิมซ้ำ
- ไม่เข้าเทรดทันทีที่ RSI แตะโซน ให้รอ RSI กลับเข้ามาในกรอบหลังแท่งเทียนปิดแล้ว
- วางจุดตัดขาดทุน (stop loss) ไว้นอกจุดสูงสุดหรือต่ำสุดล่าสุดของราคา
- ตั้งเป้าหมายไว้ที่กลางกรอบราคาหรือที่ขอบอีกด้านของกรอบ
กฎแบบที่ ข: RSI ตามเทรนด์
วิธีนี้ไม่ใช้โซนสุดขั้วเป็นสัญญาณสวนเทรนด์ แต่ใช้ RSI หาจังหวะเข้าตามทิศของเทรนด์ (ดู เทรดตามเทรนด์)
- กำหนดทิศเทรนด์ด้วยเครื่องมืออื่นก่อน เช่น เส้นค่าเฉลี่ยเคลื่อนที่ หรือโครงสร้างจุดสูงจุดต่ำในกรอบเวลาที่ใหญ่กว่า
- ในขาขึ้น ให้มองข้ามสัญญาณ overbought ทั้งหมด แล้วรอให้ราคาย่อตัวจน RSI ลงมาใกล้เส้นกลางหรือใกล้โซนล่าง จากนั้นรอให้ RSI หันกลับขึ้นจึงพิจารณาเข้าซื้อ
- ในขาลงให้ใช้หลักเดียวกันในทิศตรงข้าม
- สังเกตว่าในเทรนด์ขึ้นที่แข็งแรง RSI มักไม่ลงไปถึงโซนล่างเลย ช่วงที่ RSI แกว่งอยู่จะเลื่อนขึ้นทั้งช่วง นักเทรดบางคนจึงใช้การเลื่อนของช่วงนี้ยืนยันว่าเทรนด์ยังอยู่
กฎแบบที่ ค: Divergence
Divergence คือเมื่อราคากับ RSI เคลื่อนไปคนละทาง
| ประเภท | ราคา | RSI | การตีความทั่วไป |
|---|---|---|---|
| Bearish divergence ปกติ | ทำจุดสูงใหม่ที่สูงกว่าเดิม | ทำจุดสูงที่ต่ำกว่าเดิม | แรงขึ้นอ่อนลง |
| Bullish divergence ปกติ | ทำจุดต่ำใหม่ที่ต่ำกว่าเดิม | ทำจุดต่ำที่สูงกว่าเดิม | แรงลงอ่อนลง |
| Hidden bullish | ทำจุดต่ำที่สูงกว่าเดิม (ย่อในขาขึ้น) | ทำจุดต่ำที่ต่ำกว่าเดิม | ขาขึ้นอาจไปต่อ |
| Hidden bearish | ทำจุดสูงที่ต่ำกว่าเดิม (เด้งในขาลง) | ทำจุดสูงที่สูงกว่าเดิม | ขาลงอาจไปต่อ |
กฎที่ใช้กันบ่อยมีดังนี้
- นับเฉพาะจุดสูงหรือจุดต่ำที่แท่งเทียนปิดยืนยันแล้ว
- divergence ยังไม่ใช่สัญญาณเข้า ให้รอการยืนยันจากราคา เช่น ราคาทะลุจุดต่ำล่าสุดในกรณี bearish (รูปแบบแท่งเทียน และ Price Action ช่วยในส่วนนี้ได้)
- วาง stop loss ไว้เหนือจุดสูงสุดของ divergence หรือใต้จุดต่ำสุด
ตัวอย่างสมมติ
ตัวอย่างนี้เป็นสถานการณ์สมมติเพื่ออธิบายกลไกเท่านั้น ไม่ใช่ผลการเทรดจริงและไม่ใช่คำแนะนำ
คู่สกุลเงินสมมติคู่หนึ่งอยู่ในขาขึ้นบนกรอบเวลาใหญ่ บนกรอบเวลาเล็ก ราคาย่อลงมาใกล้แนวรับเดิม RSI ลงมาใกล้เส้นกลางแล้วหันขึ้น แท่งเทียนถัดมาปิดเหนือจุดสูงของแท่งก่อนหน้า นักเทรดในตัวอย่างวาง stop loss ใต้จุดต่ำของการย่อ และคำนวณขนาดล็อตให้ความเสียหายหากโดน stop อยู่ในระดับที่ตั้งไว้ในแผน ผลลัพธ์ออกได้ทั้งกำไรและขาดทุน และกฎนี้ไม่ได้รับประกันว่าราคาจะไปทางใด
กลยุทธ์ RSI ขาดทุนได้อย่างไร
- สวนเทรนด์แรง: ขายทุกครั้งที่ overbought ในขาขึ้นที่ยาว ทำให้โดน stop ซ้ำหลายรอบ หรือขาดทุนหนักถ้าไม่ได้ตั้ง stop
- Divergence ซ้อนกัน: divergence เกิดซ้ำได้หลายรอบขณะที่ราคายังไปต่อ ถ้าเข้าเทรดทุกครั้งโดยไม่รอการยืนยัน ความเสียหายจะสะสม
- ค่าของแท่งที่ยังไม่ปิด: RSI ของแท่งปัจจุบันเปลี่ยนจนกว่าแท่งจะปิด สัญญาณที่เห็นระหว่างแท่งอาจหายไปเมื่อแท่งปิด
- ความล่าช้า: RSI มาจากค่าเฉลี่ยของราคาในอดีต สัญญาณจึงมาหลังราคาเคลื่อนไปแล้ว
- ปรับค่าให้เข้ากับอดีต (overfitting): ไล่หาช่วงย้อนหลังหรือระดับเส้นที่ให้ผลดีที่สุดใน backtest มักได้กฎที่ใช้กับข้อมูลใหม่ไม่ได้ ควรทดสอบต่อด้วย forward test บนบัญชีเดโม
- ต้นทุน: บนกรอบเวลาเล็ก สัญญาณถี่ สเปรดและค่าคอมมิชชันกินส่วนต่างที่ได้ ถ้าถือข้ามคืนก็มีค่าสวอปเพิ่ม
- เลเวอเรจ: การเทรด CFD และฟอเร็กซ์ด้วยเลเวอเรจทำให้เงินในบัญชีลดลงเร็วมากเมื่อราคาวิ่งสวน กลยุทธ์ใดก็ลบความเสี่ยงนี้ไม่ได้ อ่านเพิ่มที่ การบริหารความเสี่ยง
- ช่วงข่าว: ข่าวเศรษฐกิจทำให้ราคากระโดดข้าม stop ได้ ซึ่ง RSI ไม่ได้สะท้อนความเสี่ยงนี้ล่วงหน้า (ดู เทรดข่าว)
พร้อมลองกับบัญชีจริงหรือบัญชีทดลองแล้วหรือยัง?
ลิงก์พาร์ทเนอร์ · การเทรดมีความเสี่ยงสูงที่จะขาดทุน
เลือกใช้แบบไหนเมื่อไร
| แบบ | สภาพตลาดที่เข้ากัน | จุดอ่อนหลัก |
|---|---|---|
| Overbought oversold | ตลาดในกรอบ | เสียหนักเมื่อเกิดเทรนด์ |
| ตามเทรนด์ | ตลาดมีเทรนด์ชัด | โดน stop ซ้ำในตลาดออกข้าง |
| Divergence | ช่วงที่โมเมนตัมเริ่มอ่อนแรง | สัญญาณเร็วเกินไปและเกิดซ้ำได้ |
ไม่มีแบบใดใช้ได้ทุกสภาพตลาด ควรเขียนกฎเข้า กฎออก และขนาดความเสี่ยงไว้ในแผนการเทรด ก่อนใช้งาน ดูกลยุทธ์อื่นได้ที่ กลยุทธ์การเทรด และ การวิเคราะห์ทางเทคนิค ส่วนเรื่องกฎหมายของการเทรดฟอเร็กซ์ในไทยดูได้ที่ กฎหมายและความปลอดภัย
คำถามที่พบบ่อย
RSI ใช้เทรดได้ด้วยตัวเดียวไหม
ใช้ได้ แต่สัญญาณจะผิดบ่อยกว่าเมื่อไม่มีการยืนยันจากโครงสร้างราคา เทรนด์ หรือแนวรับแนวต้าน
RSI อยู่ในโซน overbought แปลว่าต้องขายไหม
ไม่ใช่ โซน overbought บอกเพียงว่าแรงขึ้นช่วงที่ผ่านมาสูง ในเทรนด์ขึ้น RSI อยู่ในโซนนี้ได้นาน
ควรปรับค่าช่วงย้อนหลังของ RSI ไหม
ปรับได้ ช่วงสั้นทำให้เส้นไวและสัญญาณถี่ขึ้น ช่วงยาวทำให้เส้นเรียบและสัญญาณช้าลง อย่าเลือกค่าจากผล backtest อย่างเดียว
Divergence แม่นแค่ไหน
ไม่มีใครรับประกันได้ divergence เกิดซ้ำได้หลายรอบก่อนราคาจะกลับตัว หรือราคาอาจไม่กลับตัวเลย จึงควรรอการยืนยันจากราคาและตั้ง stop loss ทุกครั้ง
ควรทดลองกลยุทธ์ RSI ที่ไหนก่อน
ทดลองบนบัญชีเดโมก่อนเพื่อเช็กว่ากฎของคุณทำงานอย่างไรกับข้อมูลใหม่ ผลบนเดโมไม่รับประกันผลบนบัญชีจริง
