RSI คืออะไร
RSI หรือ Relative Strength Index คืออินดิเคเตอร์ประเภทออสซิลเลเตอร์โมเมนตัม (momentum oscillator) ผู้คิดค้นคือ J. Welles Wilder ออสซิลเลเตอร์หมายถึงเส้นที่แกว่งอยู่ในกรอบคงที่ ส่วนโมเมนตัมหมายถึงแรงหรือความเร็วของการเปลี่ยนแปลงราคา
RSI เปรียบเทียบขนาดของแท่งที่ราคาปิดสูงขึ้นกับแท่งที่ราคาปิดต่ำลงในช่วงเวลาที่กำหนด ผลลัพธ์เป็นเส้นเดียวในหน้าต่างใต้กราฟราคา ค่าของเส้นอยู่ระหว่างขอบล่างกับขอบบนของสเกลเสมอ ไม่ว่าสินทรัพย์จะมีราคาเท่าไร
- เส้นอยู่ใกล้ขอบบน แปลว่าในช่วงที่วัด แรงขึ้นมากกว่าแรงลงอย่างชัดเจน
- เส้นอยู่ใกล้ขอบล่าง แปลว่าแรงลงมากกว่าแรงขึ้น
- เส้นอยู่แถวกลางสเกล แปลว่าแรงขึ้นและแรงลงใกล้เคียงกัน
RSI ไม่ได้บอกทิศทางในอนาคต มันบอกเพียงว่าราคาที่ผ่านมาเคลื่อนที่ด้วยแรงแบบไหน RSI จัดอยู่ในกลุ่มอินดิเคเตอร์ที่คำนวณจากราคาในอดีต ความต่างระหว่างกลุ่มนี้กับกลุ่มอื่นอธิบายไว้ในหน้า Leading vs Lagging
พร้อมลองกับบัญชีจริงหรือบัญชีทดลองแล้วหรือยัง?
ลิงก์พาร์ทเนอร์ · การเทรดมีความเสี่ยงสูงที่จะขาดทุน
สูตรและค่าเริ่มต้น
ขั้นตอนการคำนวณมีดังนี้
- หาการเปลี่ยนแปลงของราคาปิดเทียบกับแท่งก่อนหน้า แยกเป็นส่วนขึ้น (gain) และส่วนลง (loss) โดยใช้ขนาดของส่วนลงเป็นค่าบวก
- หาค่าเฉลี่ยของส่วนขึ้นและค่าเฉลี่ยของส่วนลงตามจำนวนแท่งที่ตั้งไว้ในพารามิเตอร์ Period
- นำค่าเฉลี่ยส่วนขึ้นหารด้วยค่าเฉลี่ยส่วนลง ได้ค่า RS (Relative Strength)
- แปลง RS ให้อยู่บนสเกลที่มีขอบบนและขอบล่างคงที่ RS ยิ่งมาก RSI ยิ่งเข้าใกล้ขอบบน
Wilder ใช้การเฉลี่ยแบบปรับเรียบ (Wilder's smoothing) ค่าเฉลี่ยใหม่จึงได้รับผลจากค่าเก่าต่อเนื่อง คล้ายค่าเฉลี่ยเคลื่อนที่แบบเอ็กซ์โปเนนเชียล (ดู อินดิเคเตอร์ EMA) ผลคือ RSI ที่ได้จากซอฟต์แวร์ต่างกันอาจไม่ตรงกันพอดี ถ้าจำนวนข้อมูลย้อนหลังที่ใช้เริ่มคำนวณไม่เท่ากัน
ใน MetaTrader อินดิเคเตอร์ RSI มีค่าเริ่มต้นสำหรับ Period และเส้นระดับบนกับล่างตั้งมาให้แล้ว ค่าเหล่านี้คือค่าที่ Wilder เสนอไว้และนิยมใช้กันมากที่สุด ให้ดูค่าจริงได้ในหน้าต่างตั้งค่าของอินดิเคเตอร์ในเครื่องของคุณ
วิธีเพิ่ม RSI ใน MT4 และ MT5
ใน MetaTrader 4 และ MetaTrader 5 ขั้นตอนเกือบเหมือนกัน
- เปิดกราฟสินทรัพย์ที่ต้องการ
- ไปที่เมนู Insert → Indicators → Oscillators → Relative Strength Index หรือลากชื่ออินดิเคเตอร์จากหน้าต่าง Navigator มาวางบนกราฟ
- แท็บ Parameters: ตั้ง Period และเลือก Apply to (ราคาที่ใช้คำนวณ ปกติคือ Close)
- แท็บ Levels: เพิ่ม ลบ หรือแก้เส้นระดับ เช่น เพิ่มเส้นกลางสเกล
- แท็บ Colors หรือ Style: ปรับสีและความหนาของเส้น
RSI จะแสดงในหน้าต่างย่อยใต้กราฟ ถ้าต้องการทดลองตั้งค่าโดยไม่ใช้เงินจริง ใช้ บัญชีทดลอง MT4 หรือ บัญชีทดลอง MT5 ได้
วิธีอ่าน RSI
โซน Overbought และ Oversold
เมื่อ RSI ขึ้นเหนือเส้นระดับบน เรียกว่าโซน Overbought (ซื้อมากเกิน) เมื่อลงต่ำกว่าเส้นระดับล่าง เรียกว่า Oversold (ขายมากเกิน) ชื่อเรียกทำให้หลายคนเข้าใจผิดว่าราคา "ต้องกลับตัว" ความจริงคือโซนนี้บอกเพียงว่าแรงในทิศทางนั้นแรงกว่าปกติ รายละเอียดอยู่ในหน้า Overbought Oversold
เส้นกลางสเกล
เทรดเดอร์หลายคนเพิ่มเส้นกลางสเกลเพื่อดูว่าโมเมนตัมเอียงไปฝั่งขึ้นหรือฝั่งลง RSI ที่อยู่เหนือเส้นกลางนาน ๆ มักพบในช่วงตลาดขาขึ้น และในทางกลับกันสำหรับขาลง
Divergence
Divergence คือกรณีที่ราคากับ RSI ไปคนละทาง เช่น ราคาทำจุดสูงใหม่ แต่ RSI ทำจุดสูงที่ต่ำกว่าเดิม แปลว่าแรงขึ้นอ่อนลงแม้ราคายังขึ้นต่อ สัญญาณนี้ไม่ได้ยืนยันการกลับตัว และ Divergence อาจเกิดซ้ำหลายรอบระหว่างที่เทรนด์ยังดำเนินต่อ อ่านเพิ่มที่ Divergence
ตัวอย่างกราฟ (ภาพวาด ไม่ใช่ราคาจริง)
ในภาพ ราคาทำจุดสูง B สูงกว่าจุดสูง A แต่ RSI ที่ B' ต่ำกว่า A' และไม่ขึ้นถึงระดับบน นี่คือ bearish divergence (Divergence ขาลง) ภาพนี้บอกเพียงว่าโมเมนตัมอ่อนลง ไม่ได้บอกว่าราคาจะลงเมื่อไรหรือลงเท่าไร ราคาอาจขึ้นต่อจนเกิดจุดสูงใหม่อีกหลายครั้งก็ได้
RSI ในตลาดที่มีเทรนด์
พฤติกรรมของ RSI ขึ้นกับสภาพตลาด (ดู แนวโน้มตลาด)
- ตลาดไซด์เวย์ (แกว่งในกรอบ): RSI มักแกว่งระหว่างระดับบนกับล่างอย่างค่อนข้างสม่ำเสมอ การอ่านโซน Overbought/Oversold ตรงกับภาพราคามากกว่าตลาดแบบอื่น
- ตลาดขาขึ้นแรง: RSI อาจค้างอยู่ใกล้หรือเหนือระดับบนเป็นเวลานาน และเมื่อย่อตัวมักไม่ลงไปถึงระดับล่าง
- ตลาดขาลงแรง: เป็นภาพกลับกัน RSI ค้างใกล้ระดับล่างได้นาน
แนวคิดที่นักวิเคราะห์บางคนใช้คือ "กรอบ RSI เลื่อนตามเทรนด์" ในขาขึ้น จุดต่ำของ RSI ระหว่างการย่อตัวมักอยู่สูงกว่าในขาลง ผู้ใช้จึงดูว่า RSI ย่อลงไปถึงไหนแทนที่จะรอให้แตะระดับล่าง วิธีนี้ยังต้องประกอบกับโครงสร้างราคา เช่น Market Structure และ แนวรับแนวต้าน
การเลือกพารามิเตอร์ (สำหรับผู้มีประสบการณ์)
- Period สั้นลง: RSI ไวขึ้น แตะโซนบนและล่างบ่อยขึ้น แต่สัญญาณหลอกก็มากขึ้นด้วย
- Period ยาวขึ้น: เส้นเรียบขึ้น ไม่ค่อยเข้าโซนสุดขอบ เหมาะกับการดูภาพโมเมนตัมกว้าง ๆ
- ระดับบนและล่าง: ขยับให้ห่างจากกลางสเกลมากขึ้นเพื่อลดจำนวนสัญญาณ หรือขยับเข้าใกล้กลางเมื่อใช้ Period ยาว เพราะเส้นจะไม่ค่อยไปถึงขอบ
- Apply to: การใช้ราคาปิดเป็นมาตรฐาน การเปลี่ยนเป็น Typical Price หรือ Median Price จะได้ผลต่างออกไปเล็กน้อย
- ไทม์เฟรม: RSI บนไทม์เฟรมใหญ่กับเล็กอาจขัดกัน ดูวิธีจัดลำดับได้ที่ วิเคราะห์หลายไทม์เฟรม
การปรับค่าจนผลย้อนหลังดูดี (curve fitting) เป็นกับดักที่พบบ่อย ค่าที่ดูดีในข้อมูลชุดหนึ่งอาจใช้ไม่ได้กับข้อมูลชุดอื่น
อินดิเคเตอร์ที่สร้างต่อจาก RSI ได้แก่ Stochastic RSI ซึ่งไวกว่ามาก ถ้าต้องการเปรียบเทียบกับออสซิลเลเตอร์ตัวอื่น ดู Stochastic และ MACD
สภาวะที่ RSI ให้ภาพผิด
- เทรนด์แรงต่อเนื่อง: การมองว่า Overbought คือจุดกลับตัวทำให้สวนเทรนด์ซ้ำหลายครั้ง
- ราคากระโดด (gap) หรือข่าวแรง: แท่งใหญ่แท่งเดียวดันค่าเฉลี่ยจนเส้นพุ่ง แล้วค่อย ๆ จางลง ภาพที่เห็นจึงสะท้อนเหตุการณ์ครั้งเดียวมากกว่าแรงต่อเนื่อง
- ตลาดสภาพคล่องต่ำหรือช่วงตลาดเงียบ: การเคลื่อนไหวเล็ก ๆ อาจทำให้ RSI ขยับมากเกินความเป็นจริง
- แท่งที่ยังไม่ปิด: ค่า RSI ของแท่งปัจจุบันเปลี่ยนตามราคาจนกว่าแท่งจะปิด สัญญาณที่เห็นกลางแท่งจึงอาจหายไป (ดู อินดิเคเตอร์ Repaint)
- Divergence ซ้อนหลายชั้น: ในเทรนด์ยาว Divergence เกิดได้หลายรอบโดยที่ราคาไม่กลับตัว
- ข้อมูลต่างแหล่ง: ราคาจากผู้ให้บริการต่างกันทำให้ RSI ต่างกันเล็กน้อย โดยเฉพาะในไทม์เฟรมเล็ก
RSI เป็นเครื่องมืออ่านโมเมนตัม ไม่ใช่ระบบเทรดสำเร็จรูป การเทรด CFD และฟอเร็กซ์ที่ใช้เลเวอเรจอาจขาดทุนได้รวดเร็ว และขาดทุนมากกว่าที่คาดไว้ อินดิเคเตอร์ตัวไหนก็ไม่ช่วยลดความเสี่ยงนี้ได้ ควรวางแผนขนาดสถานะและจุดตัดขาดทุนตามหลักใน การบริหารความเสี่ยง
คำถามที่พบบ่อย
RSI คืออะไรแบบสั้นที่สุด
RSI คือเส้นที่วัดว่าในช่วงที่ผ่านมาแรงขึ้นหรือแรงลงของราคาเด่นกว่ากัน และแสดงผลบนสเกลคงที่
RSI เข้าโซน Overbought แปลว่าราคาจะลงไหม
ไม่จำเป็น ในเทรนด์ขาขึ้นแรง RSI ค้างในโซนนี้ได้นานขณะที่ราคายังขึ้นต่อ
ควรใช้ Period เท่าไร
ไม่มีค่าที่ถูกสำหรับทุกตลาด ค่าเริ่มต้นใน MetaTrader เป็นจุดเริ่มต้นที่นิยมใช้ ส่วนการปรับควรทดสอบกับสินทรัพย์และไทม์เฟรมที่คุณใช้จริง
RSI ใน MT4 กับ MT5 ต่างกันไหม
หลักการคำนวณเหมือนกัน ค่าที่ได้อาจต่างกันเล็กน้อยเมื่อข้อมูลราคาย้อนหลังที่โหลดไว้ไม่เท่ากัน
ใช้ RSI ตัวเดียวพอไหม
RSI ให้ข้อมูลด้านโมเมนตัมเท่านั้น ผู้ใช้ส่วนใหญ่อ่านร่วมกับโครงสร้างราคา แนวรับแนวต้าน และบริบทของเทรนด์ ดูภาพรวมได้ที่ การวิเคราะห์ทางเทคนิค
