เครดิตบูโรคืออะไร
เครดิตบูโร คือหน่วยงานที่รวบรวมข้อมูลการใช้สินเชื่อของบุคคลและนิติบุคคลจากสถาบันการเงินที่เป็นสมาชิก แล้วจัดทำเป็นรายงานข้อมูลเครดิต ในไทย ผู้ให้บริการหลักคือบริษัท ข้อมูลเครดิตแห่งชาติ (National Credit Bureau หรือ NCB)
เครดิตบูโรไม่ได้อนุมัติหรือปฏิเสธสินเชื่อ ผู้ตัดสินใจคือธนาคารหรือผู้ให้กู้ เครดิตบูโรทำหน้าที่เก็บและส่งต่อข้อมูลที่สมาชิกรายงานเข้ามาเท่านั้น คำว่า "ติดแบล็กลิสต์" จึงไม่ตรงกับความจริง เพราะไม่มีบัญชีดำ มีแต่ประวัติการชำระหนี้ที่ผู้ให้กู้นำไปพิจารณา
พร้อมลองกับบัญชีจริงหรือบัญชีทดลองแล้วหรือยัง?
ลิงก์พาร์ทเนอร์ · การเทรดมีความเสี่ยงสูงที่จะขาดทุน
รายงานเครดิตบันทึกอะไร
ข้อมูลในรายงานเครดิตโดยทั่วไปแบ่งได้ดังนี้
- ข้อมูลส่วนตัว: ชื่อ เลขประจำตัว วันเกิด ที่อยู่ ใช้ระบุตัวตน ไม่ได้ใช้ให้คะแนน
- ข้อมูลบัญชีสินเชื่อ: ประเภทสินเชื่อ เช่น บัตรเครดิต สินเชื่อบุคคล สินเชื่อบ้าน สินเชื่อรถ วงเงิน ยอดคงค้าง และวันที่เปิดบัญชี
- ประวัติการชำระ: จ่ายตรงงวดหรือค้างชำระ และค้างนานเท่าใด
- สถานะบัญชี: ปกติ ปิดบัญชีแล้ว ค้างชำระ ปรับโครงสร้างหนี้ หรือโอนขายหนี้
- ประวัติการสอบถามข้อมูล: ใครเข้ามาดูรายงานของคุณ และเพื่อวัตถุประสงค์ใด เช่น พิจารณาสินเชื่อใหม่หรือทบทวนวงเงิน
สิ่งที่ปกติไม่อยู่ในรายงาน ได้แก่ เงินเดือน ยอดเงินฝาก และการลงทุน ผู้ให้กู้ขอข้อมูลเหล่านี้จากเอกสารที่คุณยื่นแยกต่างหาก
คะแนนเครดิต (credit score) ทำงานอย่างไร
คะแนนเครดิต คือตัวเลขสรุปที่ได้จากแบบจำลองทางสถิติ ใช้ประมาณโอกาสที่ผู้กู้จะผิดนัดชำระในอนาคต คะแนนสูงหมายถึงแบบจำลองประเมินว่าความเสี่ยงต่ำ ช่วงคะแนนและน้ำหนักของแต่ละปัจจัยแตกต่างกันไปตามผู้จัดทำ หากต้องการตัวเลขที่แน่นอน ให้ดูจากรายงานที่ได้รับจากเครดิตบูโรโดยตรง
ปัจจัยที่แบบจำลองส่วนใหญ่ใช้ มีดังนี้
| ปัจจัย | ผลต่อคะแนน |
|---|---|
| ประวัติการชำระ | ปัจจัยหลัก การค้างชำระ โดยเฉพาะค้างนาน ส่งผลทางลบชัดเจน |
| สัดส่วนการใช้วงเงิน | ใช้วงเงินบัตรใกล้เต็มบ่อย ๆ มักถูกมองว่าเสี่ยงกว่า |
| อายุของประวัติเครดิต | ประวัติที่ยาวและสม่ำเสมอช่วยให้ประเมินได้แม่นขึ้น |
| การขอสินเชื่อใหม่ | ยื่นขอหลายแห่งในช่วงสั้น ๆ อาจสะท้อนความต้องการเงินเร่งด่วน |
| ความหลากหลายของสินเชื่อ | มีผลบ้าง แต่น้อยกว่าปัจจัยข้างต้น |
ผู้ให้กู้ไม่ได้ดูเฉพาะคะแนน แต่ดูรายได้ ภาระหนี้ และหลักประกันประกอบกันด้วย ภาระหนี้เทียบกับรายได้มีหน้าอธิบายแยกที่ สัดส่วนหนี้ต่อรายได้
เช็คเครดิตบูโรอย่างไร
เจ้าของข้อมูลมีสิทธิขอตรวจรายงานเครดิตของตัวเองได้ผ่านช่องทางที่เครดิตบูโรกำหนด เช่น จุดบริการ หรือช่องทางออนไลน์ของธนาคารที่เป็นพันธมิตร วิธีการ เอกสาร และค่าบริการเปลี่ยนแปลงได้ ให้ตรวจเงื่อนไขปัจจุบันบนเว็บไซต์ทางการของเครดิตบูโรก่อนทำรายการ
ข้อควรระวัง:
- ขอรายงานผ่านช่องทางทางการเท่านั้น อย่าส่งเลขบัตรประชาชนหรือรหัส OTP ให้คนที่อ้างว่า "ล้างประวัติให้ได้"
- ไม่มีใครลบประวัติที่ถูกต้องได้ ข้อเสนอแบบนี้มักเป็นการหลอกลวง
- การตรวจรายงานของตัวเองไม่ทำให้คะแนนลดลง ต่างจากการที่ผู้ให้กู้เข้ามาดูเพื่อพิจารณาสินเชื่อใหม่
ถ้าข้อมูลผิด
หากพบรายการที่ไม่ใช่ของคุณ หรือสถานะไม่ตรงกับความจริง เช่น ปิดบัญชีแล้วแต่ยังแสดงยอดค้าง ให้ยื่นคำขอแก้ไขข้อมูลต่อเครดิตบูโรหรือสถาบันการเงินเจ้าของข้อมูล พร้อมหลักฐาน เช่น หนังสือปิดบัญชีหรือใบเสร็จชำระเงิน ทั้งสองฝ่ายจะตรวจสอบและแก้ไขตามขั้นตอนของตน
ทำประวัติเครดิตให้ดีขึ้น
ประวัติเครดิตเปลี่ยนจากพฤติกรรม ไม่ได้เปลี่ยนจากเทคนิคลัด ข้อมูลใหม่ที่ดีจะค่อย ๆ มีน้ำหนักมากกว่าข้อมูลเก่า
- จ่ายตรงงวดทุกบัญชี ตั้งหักบัญชีอัตโนมัติอย่างน้อยเท่ายอดขั้นต่ำ เพื่อกันลืม
- ลดยอดค้างบัตรเครดิต การจ่ายแค่ขั้นต่ำทำให้ดอกเบี้ยสะสม ดูกลไกได้ที่ ดอกเบี้ยบัตรเครดิต
- อย่ายื่นกู้หลายแห่งพร้อมกัน เลือกเท่าที่จำเป็น และเปรียบเทียบต้นทุนจริงก่อน ดูที่ ดอกเบี้ยแท้จริงเงินกู้
- ถ้าเริ่มจ่ายไม่ไหว ให้คุยกับเจ้าหนี้ก่อนค้างชำระ การปรับโครงสร้างหนี้จะถูกบันทึกไว้ แต่มักส่งผลเสียน้อยกว่าปล่อยให้ค้างจนถูกดำเนินคดี
- อย่าเพิ่งปิดบัตรเก่าที่ไม่มีปัญหา เพราะอาจทำให้อายุประวัติสั้นลงและวงเงินรวมลดลง แต่ถ้าบัตรนั้นทำให้ใช้จ่ายเกินตัว การปิดก็สมเหตุสมผล
- มีเงินสำรองฉุกเฉิน เพื่อไม่ต้องพึ่งสินเชื่อดอกเบี้ยสูงเมื่อมีเหตุไม่คาดคิด อ่านต่อที่ เงินสำรองฉุกเฉิน
อย่ากู้เงินมาเทรด CFD หรือฟอเร็กซ์ที่ใช้เลเวอเรจ เพราะเงินทุนอาจหายได้รวดเร็ว ขณะที่หนี้ยังต้องผ่อนต่อ และอาจกลายเป็นประวัติค้างชำระ ดูเพิ่มที่ หลีกเลี่ยงกับดักหนี้
อ่านต่อ
คำถามที่พบบ่อย
เครดิตบูโรมีบัญชีดำหรือไม่
ไม่มี เครดิตบูโรเก็บประวัติตามที่สมาชิกรายงาน ผู้ให้กู้แต่ละรายใช้เกณฑ์ของตัวเองในการตัดสินใจ
เช็คเครดิตบูโรบ่อย ๆ ทำให้คะแนนลดไหม
การตรวจรายงานของตัวเองไม่ทำให้คะแนนลดลง สิ่งที่อาจมีผลคือการที่ผู้ให้กู้หลายรายเข้ามาดูข้อมูลเพื่อพิจารณาสินเชื่อใหม่ในช่วงเวลาใกล้กัน
ปิดหนี้หมดแล้ว ประวัติหายทันทีไหม
ไม่หาย ประวัติการค้างชำระในอดีตยังแสดงอยู่ตามระยะเวลาที่กฎหมายกำหนด แต่สถานะจะเปลี่ยนเป็นปิดบัญชี และประวัติการจ่ายตรงงวดหลังจากนั้นจะช่วยให้ภาพรวมดีขึ้น ระยะเวลาที่แน่นอนให้ตรวจกับเครดิตบูโร
ไม่เคยกู้เลย ดีกว่าหรือไม่
ไม่จำเป็นต้องดีกว่า เมื่อไม่มีประวัติ ผู้ให้กู้ก็ประเมินได้ยาก บางรายอาจขอเอกสารหรือหลักประกันเพิ่ม
คะแนนเครดิตเท่าไรถึงกู้ผ่าน
ไม่มีเกณฑ์เดียว ผู้ให้กู้แต่ละรายใช้เกณฑ์ภายในของตัวเอง และพิจารณาร่วมกับรายได้และภาระหนี้
