ปันผลคืออะไร
เงินปันผลคือส่วนของกำไรหรือกำไรสะสมที่บริษัทจ่ายคืนให้ผู้ถือหุ้น ผู้ถือหุ้นเป็นเจ้าของบริษัทบางส่วน จึงมีสิทธิได้รับส่วนแบ่งนี้เมื่อบริษัทตัดสินใจจ่าย พื้นฐานเรื่องความเป็นเจ้าของอ่านได้ที่ หุ้นคืออะไร
บริษัทไม่มีหน้าที่ต้องจ่ายเงินปันผล คณะกรรมการบริษัทเป็นผู้เสนอ ส่วนการจ่ายประจำปีมักต้องผ่านมติที่ประชุมผู้ถือหุ้น บริษัทจะจ่ายได้ก็ต่อเมื่อมีกำไรสะสมพอและเป็นไปตามกฎหมายและข้อบังคับของบริษัท
รูปแบบที่พบบ่อยมีดังนี้
- ปันผลเงินสด คือเงินโอนเข้าบัญชีของผู้ถือหุ้นตามจำนวนหุ้นที่ถือ
- ปันผลเป็นหุ้น คือบริษัทออกหุ้นใหม่ให้ผู้ถือหุ้นเดิมแทนเงินสด ทำให้จำนวนหุ้นในตลาดเพิ่มขึ้น เรื่องใกล้เคียงกันอยู่ใน แตกพาร์และสิทธิจองซื้อ
- ปันผลระหว่างกาล คือปันผลที่จ่ายจากผลประกอบการบางช่วงของปี ไม่ต้องรอปิดงบทั้งปี
พร้อมลองกับบัญชีจริงหรือบัญชีทดลองแล้วหรือยัง?
ลิงก์พาร์ทเนอร์ · การเทรดมีความเสี่ยงสูงที่จะขาดทุน
Dividend Yield: อัตราผลตอบแทนเงินปันผล
Dividend Yield คือเงินปันผลต่อหุ้นในรอบหนึ่งปีหารด้วยราคาหุ้นปัจจุบัน แล้วแสดงเป็นเปอร์เซ็นต์ ตัวเลขนี้บอกว่าถ้าซื้อที่ราคาวันนี้และบริษัทจ่ายเท่าเดิม เงินปันผลจะคิดเป็นสัดส่วนเท่าใดของเงินที่ลงไป
ข้อควรรู้ก่อนอ่าน Yield
- ราคาลง Yield ขึ้น ถ้าราคาหุ้นลดลงเพราะตลาดกังวลเรื่องกำไร Yield จะดูสูงขึ้นทั้งที่ความเสี่ยงสูงขึ้น
- Yield ย้อนหลังกับ Yield คาดการณ์ต่างกัน Trailing Yield ใช้ปันผลที่จ่ายไปแล้ว ส่วน Forward Yield ใช้ตัวเลขประมาณการซึ่งอาจไม่เกิดขึ้นจริง
- ปันผลพิเศษ การจ่ายครั้งเดียวจากการขายทรัพย์สินทำให้ Yield ย้อนหลังสูงผิดปกติ
ตัวเลขจริงของหุ้นแต่ละตัวควรดูจากประกาศของบริษัทหรือแหล่งข้อมูลทางการที่ระบุวันที่ ถ้าต้องการลองคำนวณกับตัวเลขของคุณเอง ใช้ เครื่องคำนวณและจำลอง
Payout Ratio: อัตราการจ่ายปันผล
Payout Ratio คือเงินปันผลรวมหารด้วยกำไรสุทธิ หรือเงินปันผลต่อหุ้นหารด้วยกำไรต่อหุ้น (EPS) ตัวเลขนี้บอกว่าบริษัทแบ่งกำไรออกมาจ่ายมากน้อยแค่ไหน และเก็บไว้ลงทุนต่อเท่าใด
- อัตราการจ่ายต่ำ หมายถึงบริษัทเก็บกำไรไว้มาก อาจเพื่อขยายกิจการหรือเพื่อรองรับความผันผวน
- อัตราการจ่ายสูง หมายถึงเหลือกำไรไว้น้อย ถ้ากำไรลดลง บริษัทอาจต้องลดปันผล
- อัตราการจ่ายเกินกำไร หมายถึงบริษัทจ่ายจากกำไรสะสมหรือเงินกู้ ซึ่งทำต่อเนื่องได้ไม่นาน
นักลงทุนที่มีประสบการณ์มักดูกระแสเงินสดอิสระ (Free Cash Flow) ประกอบด้วย เพราะเงินปันผลจ่ายด้วยเงินสด ไม่ได้จ่ายด้วยกำไรทางบัญชี วิธีอ่านงบอยู่ที่ อ่านงบการเงิน ส่วนอัตราส่วนอื่นอยู่ที่ อัตราส่วนประเมินหุ้น
วันขึ้นเครื่องหมาย XD และลำดับวันสำคัญ
ใครจะได้รับเงินปันผลขึ้นกับวันที่ซื้อหุ้น ไม่ใช่วันที่บริษัทจ่ายเงิน
| วัน | ความหมาย |
|---|---|
| วันประกาศ | บริษัทแจ้งจำนวนปันผลและกำหนดการต่าง ๆ |
| วันขึ้นเครื่องหมาย XD (Ex-Dividend) | วันแรกที่ผู้ซื้อหุ้นจะไม่ได้รับปันผลรอบนั้น |
| วันกำหนดรายชื่อ (Record Date) | วันที่บริษัทใช้ตรวจรายชื่อผู้มีสิทธิ |
| วันจ่ายเงิน | วันที่เงินปันผลเข้าบัญชีผู้มีสิทธิ |
หลักที่ต้องจำคือ ต้องซื้อหุ้นก่อนวัน XD จึงจะมีชื่อเป็นผู้มีสิทธิ ช่องว่างระหว่างวัน XD กับ Record Date มาจากรอบการชำระราคาของตลาด ดูรายละเอียดได้ที่ พื้นฐานตลาดหุ้นไทย
ในวัน XD ราคาหุ้นมักปรับลงใกล้เคียงกับมูลค่าปันผล เพราะมูลค่าส่วนนั้นออกจากบริษัทไปยังผู้ถือหุ้น การซื้อก่อน XD เพื่อรับปันผลแล้วขายทิ้งจึงไม่ได้กำไรอัตโนมัติ เมื่อหักภาษีและค่าธรรมเนียมแล้วอาจขาดทุน
สำหรับ CFD บนหุ้นหรือ ดัชนีหุ้น ผู้ถือ CFD ไม่ได้รับเงินปันผลจริง แต่ผู้ให้บริการมักปรับยอดในบัญชีแทน โดยฝั่งซื้อและฝั่งขายถูกปรับในทิศตรงข้ามกัน เงื่อนไขขึ้นกับผู้ให้บริการแต่ละราย ควรตรวจในประกาศของผู้ให้บริการนั้นโดยตรง CFD ใช้เลเวอเรจและทำให้ขาดทุนได้เร็ว
ภาษีเงินปันผลโดยทั่วไป
ปันผลจากบริษัทไทยมักถูกหักภาษี ณ ที่จ่ายก่อนเข้าบัญชี ผู้มีเงินได้บางกรณีเลือกได้ว่าจะไม่นำไปรวมคำนวณภาษีปลายปี หรือจะนำไปรวมแล้วขอเครดิตภาษีเงินปันผลตามเงื่อนไขที่กฎหมายกำหนด อัตราและเงื่อนไขปัจจุบันควรตรวจกับกรมสรรพากร
ปันผลจากหุ้นต่างประเทศมักถูกหักภาษีในประเทศต้นทางก่อน ส่วนภาษีในไทยใช้หลักทั่วไปของเงินได้จากต่างประเทศ: หลักทั่วไป (ไม่เฉพาะ Forex): เงินได้พึงประเมินจากต่างประเทศที่เกิดขึ้นตั้งแต่ 1.1.2024 ต้องเสียภาษีเมื่อบุคคลอยู่ในประเทศไทยตั้งแต่ 180 วันขึ้นไปในปีภาษีนั้นและนำเงินได้เข้ามาในประเทศไทย อ่านภาพรวมเพิ่มเติมที่ การเงินและภาษี
หุ้นปันผลกับหุ้นเติบโต
| ประเด็น | หุ้นปันผล | หุ้นเติบโต |
|---|---|---|
| การใช้กำไร | จ่ายออกมาเป็นส่วนใหญ่ | เก็บไว้ลงทุนต่อ |
| ผลตอบแทนหลัก | เงินสดเป็นรอบ | ราคาหุ้นที่อาจเพิ่มขึ้น |
| ลักษณะธุรกิจที่พบบ่อย | ธุรกิจอิ่มตัว กระแสเงินสดสม่ำเสมอ | ธุรกิจที่ยังขยายตัว |
| ความเสี่ยงที่ต้องดู | ปันผลถูกลด ธุรกิจหยุดโต | กำไรไม่เป็นตามที่ตลาดคาด ราคาผันผวน |
ทั้งหุ้นปันผลและหุ้นเติบโตไม่มีแบบไหนดีกว่าในตัวเอง ผลตอบแทนรวมเท่ากับเงินปันผลบวกการเปลี่ยนแปลงของราคา หุ้นที่จ่ายปันผลสูงแต่ราคาลดลงต่อเนื่องอาจให้ผลรวมติดลบ การนำปันผลไปลงทุนซ้ำทำงานคล้าย ดอกเบี้ยทบต้น แต่ไม่มีการรับประกันผล ควรพิจารณาร่วมกับ การกระจายความเสี่ยง
คำถามที่พบบ่อย
ซื้อหุ้นในวัน XD จะได้ปันผลไหม
ไม่ได้ ต้องซื้อก่อนวันขึ้นเครื่องหมาย XD จึงจะมีสิทธิรับปันผลรอบนั้น
Dividend Yield สูงหมายความว่าหุ้นถูกใช่ไหม
ไม่จำเป็น Yield อาจสูงเพราะราคาหุ้นลดลงจากปัญหาของธุรกิจ ควรดู Payout Ratio และกระแสเงินสดประกอบด้วย
บริษัทลดหรืองดปันผลได้ไหม
ได้ เงินปันผลไม่ใช่ภาระผูกพันแบบดอกเบี้ยหุ้นกู้ บริษัทปรับได้ตามผลประกอบการและความจำเป็นทางการเงิน
ทำไมราคาหุ้นลดลงในวัน XD
มูลค่าเงินปันผลออกจากบริษัทไปยังผู้ถือหุ้น ราคาจึงมักปรับลงใกล้เคียงกับจำนวนปันผล
ถือ CFD หุ้นแล้วได้รับปันผลไหม
ไม่ได้รับเงินปันผลจริง แต่บัญชีอาจถูกปรับยอดตามเงื่อนไขของผู้ให้บริการ ควรตรวจเงื่อนไขกับผู้ให้บริการโดยตรง
คำศัพท์อื่นดูได้ที่ไหน
ดูได้ที่ ศัพท์เทรดและการเงิน
