Gas fee คืออะไร
Gas fee (ค่าแก๊ส) คือค่าธรรมเนียมที่ผู้ส่งธุรกรรมจ่ายให้เครือข่าย Ethereum หรือเครือข่ายที่ทำงานแบบเดียวกัน เพื่อให้ธุรกรรมถูกประมวลผลและบันทึกลงบล็อกเชน
คนทั่วไปจะเรียกคำนี้ว่า "ค่าแก๊ส ethereum" หรือ "ค่าธรรมเนียมอีเธอเรียม"
พร้อมลองกับบัญชีจริงหรือบัญชีทดลองแล้วหรือยัง?
ลิงก์พาร์ทเนอร์ · การเทรดมีความเสี่ยงสูงที่จะขาดทุน
นิยามที่เป็นทางการ
"แก๊ส" เป็นหน่วยวัดปริมาณงานคำนวณที่ธุรกรรมใช้ ไม่ใช่เงิน การโอนเหรียญธรรมดาใช้แก๊สน้อย ส่วนการเรียกใช้สมาร์ตคอนแทรกต์ เช่น การแลกเหรียญใน DeFi จะใช้แก๊สมากกว่า
ค่าธรรมเนียมที่จ่ายจริงคำนวณดังนี้:
ค่าธรรมเนียม = จำนวนแก๊สที่ใช้จริง × (base fee + priority fee)
- Base fee คือราคาขั้นต่ำต่อหน่วยแก๊ส ระบบปรับขึ้นลงตามความหนาแน่นของบล็อกก่อนหน้า ส่วนนี้ถูกเผาทิ้ง (burn) ไม่ได้ตกเป็นของผู้ตรวจสอบธุรกรรม
- Priority fee (tip) คือส่วนที่ผู้ส่งเพิ่มให้ผู้ตรวจสอบธุรกรรม (validator) เพื่อให้ธุรกรรมถูกเลือกเร็วขึ้น
- Gas limit คือจำนวนแก๊สสูงสุดที่ผู้ส่งยอมให้ธุรกรรมใช้
- Max fee คือราคาต่อหน่วยสูงสุดที่ผู้ส่งยอมจ่าย
ราคาต่อหน่วยแก๊สมักแสดงเป็น gwei ซึ่งเป็นหน่วยย่อยของ ETH ส่วน wei คือหน่วยที่เล็กที่สุดของ ETH
ตัวอย่างการคำนวณ (กรณีสมมติ)
สมมติว่าคุณส่งธุรกรรมแลกเหรียญ และตั้งค่าดังนี้:
| ค่า | สัญลักษณ์ |
|---|---|
| แก๊สที่ธุรกรรมใช้จริง | G |
| Base fee ขณะนั้น | B gwei |
| Priority fee ที่ตั้งไว้ | P gwei |
| Max fee ที่ตั้งไว้ | M gwei (ต้องไม่ต่ำกว่า B + P) |
ค่าธรรมเนียมที่จ่ายจริงคือ G × (B + P) gwei
- ส่วน G × B ถูกเผาทิ้ง
- ส่วน G × P เป็นของผู้ตรวจสอบธุรกรรม
- ผลต่างระหว่าง M กับ (B + P) ไม่ถูกเรียกเก็บ
หากต้องการแปลงผลลัพธ์เป็น ETH หรือเงินบาท ให้ดูค่าประมาณจากกระเป๋าเงินหรือ block explorer ขณะส่งธุรกรรม เพราะทั้ง base fee และราคา ETH เปลี่ยนตลอดเวลา
กรณีพิเศษที่ควรรู้
- ธุรกรรมล้มเหลวก็ยังเสียค่าแก๊ส ถ้าแก๊สหมดก่อนทำงานเสร็จ (out of gas) หรือสมาร์ตคอนแทรกต์ปฏิเสธคำสั่ง เครือข่ายจะยกเลิกผลของธุรกรรม แต่ยังเก็บค่าแก๊สส่วนที่ใช้ไปแล้ว
- ช่วงเครือข่ายหนาแน่น base fee จะสูงขึ้นเร็วมาก ธุรกรรมที่ตั้ง max fee ต่ำจะค้างรอจนกว่า base fee จะลดลง
- เครือข่ายอื่นที่ใช้ระบบแบบ Ethereum (EVM) ก็มีค่าแก๊สเช่นกัน แต่จ่ายเป็นเหรียญหลักของเครือข่ายนั้น ไม่ใช่ ETH
- Rollup ซึ่งเป็นเครือข่ายเสริมที่สร้างบน Ethereum มีค่าแก๊สของตัวเอง และมีต้นทุนการส่งข้อมูลกลับไปบันทึกบน Ethereum รวมอยู่ด้วย
คำนี้ปรากฏที่ไหน
- กระเป๋าคริปโต: หน้ายืนยันธุรกรรมแสดงค่าแก๊สโดยประมาณ และให้ปรับ priority fee หรือ gas limit ได้
- Block explorer: แสดงรายละเอียดของแต่ละธุรกรรม ได้แก่ gas used, gas limit, base fee, priority fee และยอดที่ถูกเผา
- ข่าวคริปโต: มักรายงานเมื่อค่าแก๊สพุ่งสูงในช่วงที่มีการซื้อขาย อัลท์คอยน์ หรือ NFT จำนวนมาก
- การเทรด Crypto CFD: โดยทั่วไป CFD ไม่ได้โอนเหรียญบนบล็อกเชน จึงไม่มีค่าแก๊สโดยตรง แต่มีต้นทุนอื่น เช่น สเปรดและค่าสวอป ควรตรวจสอบเงื่อนไขปัจจุบันกับผู้ให้บริการ การเทรด CFD ที่ใช้เลเวอเรจทำให้ขาดทุนได้เร็ว อ่านเพิ่มที่การบริหารความเสี่ยง
คำที่เกี่ยวข้อง
คำถามที่พบบ่อย
Gas fee คืออะไร
ค่าธรรมเนียมที่จ่ายให้เครือข่าย Ethereum หรือเครือข่ายแบบเดียวกัน เพื่อให้ธุรกรรมถูกประมวลผลและบันทึกลงบล็อกเชน
ทำไมค่าแก๊ส ethereum ไม่คงที่
เพราะ base fee ปรับตามความหนาแน่นของเครือข่าย และธุรกรรมแต่ละแบบใช้แก๊สไม่เท่ากัน
ถ้าธุรกรรมล้มเหลว ได้ค่าแก๊สคืนไหม
ไม่ได้คืนส่วนที่ใช้ไปแล้ว ส่วนที่ไม่ถูกเรียกเก็บคือผลต่างระหว่าง max fee กับราคาที่ใช้จริง
Gwei คืออะไร
หน่วยย่อยของ ETH ที่นิยมใช้บอกราคาต่อหน่วยแก๊ส
ค่าธรรมเนียมอีเธอเรียมไปอยู่ที่ใคร
ส่วน base fee ถูกเผาทิ้ง ส่วน priority fee เป็นของผู้ตรวจสอบธุรกรรม
