Systemic risk ความหมาย
Systemic risk (ความเสี่ยงเชิงระบบ) คือความเสี่ยงที่ปัญหาของสถาบันหรือตลาดใดตลาดหนึ่งจะลามจนระบบการเงินทั้งระบบทำงานไม่ได้ และกระทบเศรษฐกิจจริง
นิยามแบบทางการ: หน่วยงานกำกับและองค์กรการเงินระหว่างประเทศใช้นิยามในแนวเดียวกัน คือความเสี่ยงที่บริการทางการเงินจะหยุดชะงัก เพราะระบบการเงินบางส่วนหรือทั้งหมดเสียหาย และส่งผลร้ายแรงต่อเศรษฐกิจจริง
แกนของคำนี้มีอยู่ไม่กี่ข้อ:
- การเชื่อมโยง: สถาบันการเงินเป็นคู่สัญญาของกันและกัน
- การลุกลาม: ความเสียหายส่งต่อเป็นทอด ๆ ดูเพิ่มที่วิกฤตการเงินลุกลาม
- การขาดสภาพคล่อง: ทุกฝ่ายพยายามขายสินทรัพย์หรือถอนเงินพร้อมกัน
พร้อมลองกับบัญชีจริงหรือบัญชีทดลองแล้วหรือยัง?
ลิงก์พาร์ทเนอร์ · การเทรดมีความเสี่ยงสูงที่จะขาดทุน
ตัวอย่างสมมติ
ตัวอย่างนี้เป็นกรณีสมมติล้วน ไม่ได้อ้างถึงเหตุการณ์จริง
- ธนาคาร A ปล่อยกู้ระยะสั้นให้ธนาคาร B ผ่านตลาดเงินระหว่างธนาคาร
- ธนาคาร B ขาดทุนหนักจากสินเชื่อเสียและผิดนัดชำระหนี้
- ธนาคาร A ไม่ได้รับเงินคืน จึงต้องขายพันธบัตรและสินทรัพย์อื่นอย่างเร่งด่วน
- เมื่อขายพร้อมกันจำนวนมาก ราคาสินทรัพย์เหล่านั้นจึงลดลง ธนาคาร C ที่ถือสินทรัพย์ชนิดเดียวกันขาดทุนตาม แม้ไม่เคยให้ B กู้เลย
- ผู้ฝากเงินเริ่มกังวลและแห่ถอนเงิน ธนาคารทั่วไประวังการปล่อยกู้ จนเกิดสินเชื่อตึงตัว
ฝั่งเทรดเดอร์จะเห็นผลในรูปของสเปรดที่กว้างขึ้น สภาพคล่องที่บางลง ราคาที่กระโดดข้ามระดับ (gap) และคำสั่ง stop ที่ถูกจับคู่ในราคาแย่กว่าที่ตั้งไว้ การเทรด CFD และฟอเร็กซ์ที่ใช้เลเวอเรจในช่วงแบบนี้อาจทำให้เสียเงินได้เร็วมาก หรือถูก stop-out ก่อนที่จะทันตอบสนอง อ่านเพิ่มที่การบริหารความเสี่ยง
พบคำนี้ที่ไหน
- รายงานของธนาคารกลาง: รายงานเสถียรภาพระบบการเงินใช้คำนี้ประเมินจุดเปราะบางของระบบ
- กฎเกณฑ์กำกับ: คำว่า "ธนาคารที่มีความสำคัญเชิงระบบ" หมายถึงสถาบันที่ถ้าล้มจะกระทบทั้งระบบ จึงต้องมีเงินกองทุนและมาตรการเพิ่มเติม เช่น Bail-in
- ข่าว: มักปรากฏเมื่อธนาคารขนาดใหญ่มีปัญหา หรือเมื่อตลาดทั่วโลกปรับลดลงพร้อมกัน
- แพลตฟอร์มเทรด: แทบไม่พบคำนี้ตรง ๆ แต่ผลของมันเห็นได้จากราคา สเปรด และประกาศของผู้ให้บริการเรื่องเงื่อนไขช่วงตลาดผันผวน
กรณีขอบเขตสำหรับผู้มีประสบการณ์
- Systemic กับ systematic: คนมักสับสนสองคำนี้ คำค้น "ความเสี่ยงที่หลีกเลี่ยงไม่ได้" ส่วนใหญ่หมายถึง systematic risk หรือความเสี่ยงตลาดที่กระจายการลงทุนแล้วก็ไม่หาย และวัดได้ด้วยค่าเบต้า ส่วน systemic risk หมายถึงการที่ระบบล้มเพราะการลุกลาม
- การล้มของรายใหญ่ไม่ได้เป็นความเสี่ยงเชิงระบบเสมอไป: ถ้าระบบดูดซับความเสียหายได้โดยไม่ลาม ก็ไม่นับเป็นเหตุการณ์เชิงระบบ
- ความเชื่อมโยงสำคัญกว่าขนาด: สถาบันขนาดกลางที่เชื่อมกับหลายฝ่ายอาจเสี่ยงกว่าสถาบันใหญ่ที่แยกตัว
- คู่สัญญากลาง (CCP): ช่วยลดความเสี่ยงระหว่างคู่สัญญา แต่ก็รวมความเสี่ยงไว้ที่จุดเดียว
- ความเสี่ยงสะสมในช่วงตลาดดี: หนี้และเลเวอเรจมักเพิ่มขึ้นตอนตลาดสงบ แล้วระบายออกพร้อมกันเมื่อเกิดแรงกระแทก
คำที่เกี่ยวข้อง
แบล็คสวอน · Fat Tails และ Tail Risk · Flight to Quality · หลักประกัน · การชำระราคาและส่งมอบ · ส่วนต่างเครดิต · Fractional Reserve Banking · เซอร์กิตเบรกเกอร์ · Exposure ความเสี่ยง · ศัพท์เทรดและการเงิน
คำถามที่พบบ่อย
ความเสี่ยงเชิงระบบกับความเสี่ยงตลาดต่างกันอย่างไร
ความเสี่ยงตลาดคือราคาสินทรัพย์ทั้งตลาดขยับพร้อมกัน ส่วนความเสี่ยงเชิงระบบคือโครงสร้างการเงินเองล้มเพราะความเสียหายลุกลามจากสถาบันหนึ่งไปสู่อีกหลายแห่ง
กระจายการลงทุนช่วยลดความเสี่ยงเชิงระบบได้ไหม
ช่วยได้น้อย เมื่อระบบมีปัญหา สินทรัพย์หลายชนิดมักร่วงพร้อมกัน และความสัมพันธ์ระหว่างราคาที่เคยเห็นอาจใช้ไม่ได้ในช่วงนั้น
ใครดูแลความเสี่ยงเชิงระบบ
ธนาคารกลางและหน่วยงานกำกับดูแลการเงินเป็นผู้ติดตามและวางมาตรการ เช่น ข้อกำหนดเงินกองทุนและการทดสอบภาวะวิกฤต
เทรดเดอร์รายย่อยควรรู้เรื่องนี้ไปทำไม
เพื่อเข้าใจว่าในช่วงวิกฤต สเปรด สภาพคล่อง และการจับคู่คำสั่งอาจเปลี่ยนไปมาก และการขาดทุนจากเลเวอเรจอาจเกิดขึ้นเร็วกว่าที่คาดไว้
