Beta คืออะไร
ค่าเบต้า (Beta, β) คือตัวเลขที่บอกว่าผลตอบแทนของสินทรัพย์หนึ่งเคลื่อนไหวตามตลาดโดยรวมมากหรือน้อยเพียงใด โดยทั่วไปใช้ดัชนีหุ้นเป็นตัวแทนของ "ตลาด"
ค่าเบต้าของดัชนีเมื่อเทียบกับตัวเองคือค่ามาตรฐาน หุ้นแต่ละตัวอ่านค่าได้โดยเทียบกับค่ามาตรฐานนี้
| ค่าเบต้า | ความหมายโดยเฉลี่ย |
|---|---|
| สูงกว่าค่ามาตรฐาน | ขยับแรงกว่าตลาด ไปในทิศเดียวกับตลาด |
| เท่ากับค่ามาตรฐาน | ขยับใกล้เคียงกับตลาด |
| ต่ำกว่าค่ามาตรฐานแต่ยังเป็นบวก | ขยับตามตลาด แต่เบากว่า |
| ติดลบ | มักขยับสวนทางกับตลาด |
พร้อมลองกับบัญชีจริงหรือบัญชีทดลองแล้วหรือยัง?
ลิงก์พาร์ทเนอร์ · การเทรดมีความเสี่ยงสูงที่จะขาดทุน
นิยามเชิงสถิติ
ค่าเบต้าคำนวณจากความแปรปรวนร่วม (covariance) ระหว่างผลตอบแทนของสินทรัพย์กับผลตอบแทนของตลาด หารด้วยความแปรปรวน (variance) ของผลตอบแทนตลาด
β = Cov(Rᵢ, Rₘ) / Var(Rₘ)
สูตรนี้เขียนอีกแบบได้ว่า β = ρ × (σᵢ / σₘ)
- ρ คือ ค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ ระหว่างสินทรัพย์กับตลาด
- σ คือส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานของผลตอบแทน ดูเพิ่มเติมได้ที่ ความผันผวนต่อปี
ในทางปฏิบัติ ค่าเบต้าคือความชันของเส้นถดถอยเชิงเส้น เมื่อนำผลตอบแทนของสินทรัพย์มาเทียบกับผลตอบแทนของตลาดในช่วงเวลาเดียวกัน ในแบบจำลอง CAPM ค่าเบต้าใช้วัดความเสี่ยงเชิงระบบ คือความเสี่ยงที่กระจายการลงทุนแล้วก็ยังกำจัดไม่ได้
ตัวอย่าง (สมมติ)
สมมติหุ้น A มีค่าเบต้าสูงกว่าค่ามาตรฐาน และหุ้น B มีค่าเบต้าต่ำกว่าค่ามาตรฐาน
- ในวันที่ดัชนีปรับขึ้น หุ้น A มักขึ้นมากกว่าดัชนี ส่วนหุ้น B มักขึ้นน้อยกว่า
- ในวันที่ดัชนีปรับลง หุ้น A มักลงมากกว่าดัชนี ส่วนหุ้น B มักลงน้อยกว่า
คำว่า "มัก" สำคัญ เพราะค่าเบต้าเป็นค่าเฉลี่ยจากข้อมูลในอดีต ไม่ได้บอกผลของวันใดวันหนึ่ง หากต้องการคำนวณด้วยตัวเลขจริง ใช้เครื่องมือในหน้า เครื่องคำนวณและจำลอง
พบค่าเบต้าได้ที่ไหน
- หน้าข้อมูลหุ้น ในเว็บไซต์ข้อมูลตลาดและแอปของบริษัทหลักทรัพย์ มักแสดงค่าเบต้าคู่กับ P/E และมูลค่าตามบัญชี
- หนังสือชี้ชวนและเอกสารสรุปข้อมูลกองทุน ใช้ค่าเบต้าคู่กับค่าอัลฟ่า เพื่อแยกผลตอบแทนที่มาจากตลาดออกจากผลตอบแทนที่ผู้จัดการกองทุนทำได้เอง
- ข่าวการเงิน มักใช้คำว่า "หุ้นเบต้าสูง" กับหุ้นที่ขยับแรงในช่วงตลาดกระทิงและตลาดหมี
- MetaTrader โดยทั่วไปไม่แสดงค่าเบต้าโดยตรง ผู้ใช้ต้องคำนวณเองจากข้อมูลราคา
ข้อจำกัดและกรณีพิเศษ
- ขึ้นกับดัชนีอ้างอิง หุ้นตัวเดียวกันจะมีค่าเบต้าต่างกันเมื่อเทียบกับดัชนีคนละตัว
- ขึ้นกับช่วงเวลาและความถี่ของข้อมูล ข้อมูลรายวัน รายสัปดาห์ และรายเดือน ให้ผลไม่เท่ากัน
- ไม่คงที่ ค่าเบต้าเปลี่ยนไปตามโครงสร้างธุรกิจ ระดับหนี้ และสภาพตลาด
- ค่าเบต้าต่ำไม่ได้แปลว่าเสี่ยงต่ำ สินทรัพย์ที่ผันผวนสูงแต่สัมพันธ์กับตลาดน้อยจะมีค่าเบต้าต่ำ แต่ราคายังแกว่งแรงได้
- ช่วงวิกฤต สหสัมพันธ์ระหว่างสินทรัพย์มักสูงขึ้น ค่าเบต้าที่วัดจากช่วงปกติจึงอาจประเมินความเสี่ยงต่ำเกินจริง ดู Fat Tails และ Tail Risk
- คู่สกุลเงิน ไม่มี "ตลาด" ตัวกลางที่ชัดเจนแบบดัชนีหุ้น การใช้ค่าเบต้ากับฟอเร็กซ์จึงต้องเลือกตัวอ้างอิงเองและตีความอย่างระมัดระวัง
การเทรด CFD หุ้นหรือดัชนีด้วยเลเวอเรจขยายผลของการเคลื่อนไหวของราคา สินทรัพย์ที่มีค่าเบต้าสูงจึงอาจทำให้ขาดทุนได้เร็วมาก ดูวิธีจำกัดความเสี่ยงที่ การบริหารความเสี่ยง และ Exposure ความเสี่ยง
คำที่เกี่ยวข้อง
คำถามที่พบบ่อย
Beta คืออะไรแบบสั้นที่สุด
ค่าเบต้าคือค่าที่วัดว่าสินทรัพย์ขยับตามตลาดแรงหรือเบากว่าตลาดโดยเฉลี่ย
ค่าเบต้าหุ้นสูงดีกว่าหรือแย่กว่า
ไม่มีแบบไหนดีกว่าเสมอ ค่าเบต้าบอกระดับความอ่อนไหวต่อตลาดเท่านั้น ไม่ได้บอกคุณภาพของหุ้นหรือแนวโน้มราคาในอนาคต
เบต้าในการลงทุนต่างจากความผันผวนอย่างไร
ความผันผวนวัดการแกว่งของราคาทั้งหมด ส่วนค่าเบต้าวัดเฉพาะส่วนที่เคลื่อนไหวสัมพันธ์กับตลาด
ค่าเบต้าติดลบหมายความว่าอะไร
หมายความว่าในอดีต สินทรัพย์นั้นมักขยับสวนทางกับตลาด แต่ความสัมพันธ์นี้อาจเปลี่ยนไปได้ในอนาคต
ใช้ค่าเบต้าคาดการณ์ราคาได้หรือไม่
ไม่ได้ ค่าเบต้าคำนวณจากข้อมูลในอดีตและเปลี่ยนแปลงได้ตลอดเวลา จึงใช้ทำนายราคาไม่ได้
