Correlation คืออะไร
ค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ (correlation coefficient) คือค่าสถิติที่บอกว่าข้อมูลสองชุดเคลื่อนไหวไปด้วยกันมากแค่ไหน และไปในทิศทางเดียวกันหรือตรงข้ามกัน ค่านี้อยู่ในช่วงจากลบหนึ่งถึงบวกหนึ่ง
- ค่าเป็นบวกและเข้าใกล้ขอบบน: สองสินทรัพย์มักขึ้นและลงพร้อมกัน
- ค่าเป็นลบและเข้าใกล้ขอบล่าง: เมื่อตัวหนึ่งขึ้น อีกตัวมักลง
- ค่าใกล้ศูนย์: ไม่พบความสัมพันธ์เชิงเส้นที่ชัดเจน
พร้อมลองกับบัญชีจริงหรือบัญชีทดลองแล้วหรือยัง?
ลิงก์พาร์ทเนอร์ · การเทรดมีความเสี่ยงสูงที่จะขาดทุน
ตัวอย่าง: สหสัมพันธ์คู่เงิน (กรณีสมมติ)
สมมติว่าเทรดเดอร์เก็บผลตอบแทนรายวันของ EUR/USD และ GBP/USD ย้อนหลังช่วงหนึ่ง แล้วนำมาคำนวณ
- คำนวณผลตอบแทนรายวันของแต่ละคู่ (การเปลี่ยนแปลงของราคา ไม่ใช่ตัวราคาเอง)
- หาค่าความแปรปรวนร่วม (covariance) ของสองชุดข้อมูล
- หารด้วยผลคูณของส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานของแต่ละชุด
สมมติผลลัพธ์ออกมาเป็นค่าบวกที่ค่อนข้างสูง แปลว่าในช่วงนั้นสองคู่นี้มักเคลื่อนที่ในทิศทางเดียวกัน ถ้าเปิดสถานะซื้อทั้งสองคู่พร้อมกัน ความเสี่ยงจะคล้ายกับการถือสถานะขนาดใหญ่ขึ้นในทิศทางเดียว ไม่ใช่การกระจายความเสี่ยง
ในทางกลับกัน คู่ที่ดอลลาร์สหรัฐอยู่คนละฝั่ง เช่น EUR/USD กับ USD/CHF มักให้ค่าเป็นลบ หากต้องการตัวเลขจริง ให้ใช้เครื่องมือในหน้า เครื่องคำนวณและจำลอง หรือคำนวณจากข้อมูลราคาที่ดาวน์โหลดมาเอง
การเทรด forex และ CFD ที่ใช้เลเวอเรจอาจขาดทุนได้เร็ว สถานะหลายตัวที่มีสหสัมพันธ์สูงจะเพิ่ม exposure โดยรวมของพอร์ต ดูเพิ่มเติมที่ การบริหารความเสี่ยง
นิยามแบบเป็นทางการ
ค่าที่ใช้กันมากที่สุดคือ Pearson correlation ซึ่งคำนวณจากความแปรปรวนร่วมของตัวแปรสองตัว หารด้วยผลคูณของส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานของทั้งสองตัว ค่านี้วัดเฉพาะความสัมพันธ์เชิงเส้น ส่วน Spearman correlation ใช้อันดับของข้อมูลแทนค่าจริง จึงไวต่อค่าผิดปกติน้อยกว่า
กรณีที่ต้องระวัง
- ใช้ราคาแทนผลตอบแทน: ราคาสองชุดที่มีแนวโน้มขึ้นเหมือนกันอาจให้ค่าสูงแม้ไม่เกี่ยวข้องกันจริง (spurious correlation) จึงควรคำนวณจากผลตอบแทน
- ค่าเปลี่ยนตามเวลา: ค่าที่ได้ขึ้นกับช่วงข้อมูลที่เลือก และอาจกลับทิศในช่วงตลาดตื่นตระหนก (ดู Flight to Quality)
- ค่าผิดปกติและหางอ้วน: เหตุการณ์รุนแรงไม่กี่ครั้งดึงค่าได้มาก (ดู Fat Tails และ Tail Risk)
- ความสัมพันธ์ไม่เชิงเส้น: ค่าใกล้ศูนย์ไม่ได้แปลว่าไม่มีความสัมพันธ์เลย
- สหสัมพันธ์ไม่ใช่เหตุและผล: การเคลื่อนไหวพร้อมกันไม่ได้บอกว่าตัวหนึ่งเป็นสาเหตุของอีกตัว
พบคำนี้ที่ไหน
- แพลตฟอร์ม: ใน MT4 และ MT5 อาจดูผ่านอินดิเคเตอร์หรือสคริปต์เสริมที่แสดงตารางสหสัมพันธ์ (correlation matrix) ระหว่างสัญลักษณ์
- รายงานพอร์ต: ใช้ประกอบการวัดการกระจายความเสี่ยง ร่วมกับ ความผันผวนต่อปี และ ค่าเบต้า
- ข่าวและบทวิเคราะห์: เช่น การพูดถึงความสัมพันธ์ระหว่างดอลลาร์กับทองคำ หรือระหว่างดัชนีหุ้นกับคริปโต
ศัพท์ที่เกี่ยวข้อง
คำถามที่พบบ่อย
ค่าสหสัมพันธ์สูงแปลว่าทำกำไรได้ไหม
ไม่ได้แปลอย่างนั้น ค่านี้บอกเพียงว่าสองชุดข้อมูลเคยเคลื่อนไหวไปด้วยกันในช่วงที่วัด ไม่ได้บอกทิศทางราคาในอนาคต
correlation forex ควรคำนวณจากกรอบเวลาใด
ไม่มีกรอบเวลาที่ถูกต้องเพียงแบบเดียว ค่าที่ได้จากข้อมูลรายวันและรายชั่วโมงอาจต่างกันมาก ควรระบุกรอบเวลาและช่วงข้อมูลทุกครั้งที่อ้างถึงค่า
ค่าลบหมายถึงป้องกันความเสี่ยงได้เสมอหรือไม่
ไม่เสมอไป ค่าที่เป็นลบในอดีตอาจอ่อนลงหรือกลับทิศได้ โดยเฉพาะในช่วงที่ตลาดผันผวนสูง
Pearson กับ Spearman ต่างกันอย่างไร
Pearson วัดความสัมพันธ์เชิงเส้นจากค่าจริงของข้อมูล ส่วน Spearman วัดจากอันดับของข้อมูล จึงทนต่อค่าผิดปกติได้ดีกว่า
