Tail risk คืออะไร
Fat tails (หางอ้วน) คือลักษณะของข้อมูลราคาที่การเคลื่อนไหวรุนแรงเกิดขึ้นบ่อยกว่าที่การแจกแจงปกติ (normal distribution หรือกราฟระฆังคว่ำ) คาดไว้ Tail risk คือความเสี่ยงที่จะขาดทุนจากเหตุการณ์ที่อยู่ "ปลายหาง" ของการแจกแจงนั้น
"หาง" หมายถึงส่วนปลายซ้ายและขวาของกราฟการแจกแจงผลตอบแทน ปลายซ้ายคือการขาดทุนหนัก ปลายขวาคือการขึ้นแรง ถ้าหางอ้วน เหตุการณ์ที่โมเดลมองว่า "แทบเป็นไปไม่ได้" จะเกิดขึ้นจริงบ่อยกว่าที่โมเดลบอก
พร้อมลองกับบัญชีจริงหรือบัญชีทดลองแล้วหรือยัง?
ลิงก์พาร์ทเนอร์ · การเทรดมีความเสี่ยงสูงที่จะขาดทุน
ตัวอย่างสมมติ
สมมติเทรดเดอร์วัดความผันผวนรายวันของคู่สกุลเงินหนึ่งได้เท่ากับ σ (ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน) แล้ววาง stop loss ไว้ไกลจากราคาเข้าหลายเท่าของ σ เพราะการแจกแจงปกติบอกว่าราคาแทบไม่มีโอกาสวิ่งไปถึงระยะนั้นภายในวันเดียว
ต่อมามีข่าวที่ตลาดไม่ได้คาด ราคาเปิดกระโดด (gap) ข้าม stop loss ไปเลย คำสั่งจึงถูกปิดที่ราคาซึ่งแย่กว่าที่ตั้งไว้ ผลขาดทุนจริงจึงสูงกว่าที่วางแผนไว้ เหตุการณ์แบบนี้คือ tail event
ถ้าต้องการลองคำนวณผลของ stop loss, ขนาดล็อต และ margin กับตัวเลขของตัวเอง ใช้ได้ที่หน้า เครื่องคำนวณและจำลอง
การเทรด CFD และฟอเร็กซ์ที่ใช้เลเวอเรจทำให้ขาดทุนได้เร็วมาก และ tail event อาจทำให้ขาดทุนเกินระยะ stop loss ที่ตั้งไว้
นิยามเชิงสถิติ
- ภายใต้การแจกแจงปกติ โอกาสที่ราคาจะเคลื่อนไหวเกิน kσ ลดลงเร็วมากเมื่อ k เพิ่มขึ้น
- การแจกแจงหางอ้วนมักอธิบายด้วย power law คือ P(|X| > x) ∝ x^(−α) ซึ่งโอกาสลดลงช้ากว่ามาก
- ตัววัดที่ใช้บ่อยคือ kurtosis การแจกแจงที่มีค่า kurtosis สูงกว่าการแจกแจงปกติเรียกว่า leptokurtic หรือหางอ้วน
- ถ้าค่า α ต่ำพอ ความแปรปรวน (variance) อาจไม่มีค่าจำกัด ทำให้ตัววัดที่อิง σ ใช้ไม่ได้
กรณีที่ควรรู้
- Volatility clustering ช่วงผันผวนสูงมักเกิดติดกัน แม้ผลตอบแทนแต่ละวันจะดูหางไม่อ้วน แต่เมื่อรวมกันแล้วหางจะอ้วนขึ้น โมเดลอย่าง GARCH ใช้อธิบายเรื่องนี้
- ค่าสหสัมพันธ์เปลี่ยนในวิกฤต สินทรัพย์ที่ปกติไม่เคลื่อนไหวไปด้วยกันอาจร่วงพร้อมกัน ดู ค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ และ วิกฤตการเงินลุกลาม
- Tail risk กับ black swan ไม่เหมือนกัน tail risk วัดและคาดการณ์ได้บางส่วนจากข้อมูลในอดีต ส่วน แบล็คสวอน หมายถึงเหตุการณ์ที่แทบไม่มีใครคาดไว้ล่วงหน้า
- หางขวาก็มีอยู่จริง เช่น ผู้ที่เปิดสถานะขาย (short) อาจเจอราคาพุ่งขึ้นแรง
คำนี้พบได้ที่ไหน
- รายงานความเสี่ยง VaR (Value at Risk) ที่อิงการแจกแจงปกติมักประเมินความเสี่ยงที่หางต่ำเกินจริง จึงมีการใช้ Expected Shortfall (CVaR) ร่วมด้วย
- ข่าวการเงิน ใช้คำว่า "tail event" หรือ "black swan" เมื่อเกิด Flash Crash หรือ Flight to Quality
- บนแพลตฟอร์ม ไม่มีตัวเลข tail risk ให้ดูโดยตรง แต่จะเห็นผลของมันจากช่องว่างราคา (gap) บนกราฟ, slippage ในประวัติคำสั่ง และการลดลงแรงบน Equity Curve
ศัพท์ที่เกี่ยวข้อง
คำถามที่พบบ่อย
ความเสี่ยงหางอ้วนคืออะไร
คือความเสี่ยงที่ราคาจะเคลื่อนไหวรุนแรงบ่อยกว่าที่การแจกแจงปกติคาดไว้ ทำให้ขาดทุนหนักได้บ่อยกว่าที่โมเดลบอก
Fat tails กับ tail risk ต่างกันอย่างไร
Fat tails คือลักษณะของการแจกแจงข้อมูล ส่วน tail risk คือความเสี่ยงที่เกิดจากลักษณะนั้น
Stop loss ป้องกัน tail risk ได้ทั้งหมดไหม
ไม่ได้ เมื่อราคากระโดดข้าม คำสั่งอาจถูกปิดที่ราคาแย่กว่าที่ตั้งไว้
Black swan คือ tail risk หรือไม่
Black swan เป็นเหตุการณ์ปลายหางแบบสุดขั้วที่แทบไม่มีใครคาดไว้ล่วงหน้า ส่วน tail risk ครอบคลุมกว้างกว่า รวมถึงเหตุการณ์ปลายหางที่ประเมินได้บางส่วนจากข้อมูลในอดีต
