นิยามสั้น
Covered interest parity (CIP) คือหลักที่บอกว่าส่วนต่างระหว่าง forward rate กับ spot rate ของคู่สกุลเงินต้องสะท้อนส่วนต่างดอกเบี้ยของสกุลเงินในคู่นั้นพอดี ถ้าไม่เป็นเช่นนั้นจะมีช่องทำ อาร์บิทราจ ที่ไม่มีความเสี่ยงด้านค่าเงิน
ในภาษาไทยมักเรียกว่า ทฤษฎีความเท่าเทียมอัตราดอกเบี้ยแบบมีการป้องกันความเสี่ยง คำว่า "covered" หมายถึงความเสี่ยงค่าเงินถูกปิดไว้ด้วยสัญญา Forward
พร้อมลองกับบัญชีจริงหรือบัญชีทดลองแล้วหรือยัง?
ลิงก์พาร์ทเนอร์ · การเทรดมีความเสี่ยงสูงที่จะขาดทุน
นิยามแบบเป็นทางการ
ให้ S คือ spot rate (ราคาสกุลเงินหลักเป็นสกุลเงินอ้างอิง), F คือ forward rate สำหรับระยะเวลา t (คิดเป็นสัดส่วนของปี), i_q คือดอกเบี้ยของสกุลเงินอ้างอิง และ i_b คือดอกเบี้ยของสกุลเงินหลัก
- แบบตรง: F เท่ากับ S คูณอัตราส่วนระหว่างผลตอบแทนรวม (เงินต้นบวกดอกเบี้ย) ของเงินฝากสกุลเงินอ้างอิง กับผลตอบแทนรวมของเงินฝากสกุลเงินหลัก ในช่วง t เดียวกัน
- แบบประมาณ: F − S ≈ S × (i_q − i_b) × t
ส่วนต่าง F − S ที่แสดงเป็นหน่วยราคาย่อยคือ Forward Points
ข้อสรุปที่ใช้บ่อย:
| เงื่อนไข | ผลต่อ forward |
|---|---|
| ดอกเบี้ยสกุลเงินหลักสูงกว่าสกุลเงินอ้างอิง | F ต่ำกว่า S (forward discount, points ติดลบ) |
| ดอกเบี้ยสกุลเงินหลักต่ำกว่าสกุลเงินอ้างอิง | F สูงกว่า S (forward premium, points เป็นบวก) |
ตัวอย่าง (สมมติ)
สมมติคู่ USD/THB และดอกเบี้ยดอลลาร์สูงกว่าดอกเบี้ยบาทในช่วงเวลาเดียวกัน
- ผู้ถือดอลลาร์ฝากดอลลาร์ไว้ได้ดอกเบี้ยดอลลาร์
- อีกทางหนึ่ง เขาแลกดอลลาร์เป็นบาทที่ spot ฝากบาทได้ดอกเบี้ยบาท แล้วทำ forward ขายบาทกลับเป็นดอลลาร์ล่วงหน้า
- ทั้งสองทางไม่มีความเสี่ยงค่าเงิน CIP จึงกำหนดว่าผลลัพธ์เป็นดอลลาร์ต้องเท่ากัน
- ทางที่ผ่านบาทได้ดอกเบี้ยต่ำกว่า forward จึงต้องให้บาทต่อดอลลาร์น้อยกว่า spot ผลคือ forward USD/THB ต่ำกว่า spot และ forward points ติดลบ
ถ้าลำดับดอกเบี้ยกลับกัน ทิศทางของ points ก็กลับกันด้วย
คำนี้พบได้ที่ไหน
- ใบเสนอราคา forward ของธนาคาร ซึ่ง points คำนวณจากส่วนต่างดอกเบี้ยตามหลัก CIP ในไทย ช่องทางที่ถูกกฎหมายตามที่ ธปท. ระบุ: ซื้อขายเงินตราต่างประเทศผ่านบัญชีเงินฝากเงินตราต่างประเทศ (FCD) กับธนาคาร, ฟิวเจอร์สสกุลเงินใน TFEX, สัญญาซื้อขายล่วงหน้า (forward) กับธนาคาร (สำหรับผู้นำเข้า/ส่งออก)
- ราคา TFEX currency futures ซึ่งราคาสัญญาแต่ละรุ่นห่างจาก spot ตามหลักเดียวกัน ดูสัญญา Futures
- ค่าสวอปบนแพลตฟอร์ม CFD ซึ่งสะท้อนส่วนต่างดอกเบี้ยบวกต้นทุนของผู้ให้บริการ ดูค่าสวอป และตรวจสอบเงื่อนไขปัจจุบันในพื้นที่ส่วนตัวหรือเว็บไซต์ทางการของผู้ให้บริการ
- ข่าวและรายงานธนาคารกลาง ที่พูดถึง "cross-currency basis" คือส่วนที่ราคาจริงเบี่ยงจาก CIP
ข้อยกเว้นและจุดที่ควรรู้
- Cross-currency basis: หลังวิกฤตการเงินโลก CIP ไม่ถือพอดีในหลายคู่ เพราะธนาคารมีข้อจำกัดด้านงบดุลและเงินทุน ช่องว่างนี้จึงไม่ปิดเองเสมอ
- ต้นทุนธุรกรรม: สเปรด bid/ask ของ spot, forward และดอกเบี้ยทำให้มีช่วงที่ราคาเบี่ยงได้โดยไม่มีอาร์บิทราจจริง
- ความเสี่ยงคู่สัญญา: CIP สมมติว่าคู่สัญญาไม่ผิดนัด ดอกเบี้ยที่ใช้จริงจึงขึ้นกับเครดิตของผู้ทำธุรกรรม
- การควบคุมเงินทุน: ถ้าเงินเข้าออกประเทศไม่เสรี ส่วนต่างอาจอยู่ได้นาน
- วันนับดอกเบี้ย (day count): แต่ละสกุลเงินอาจใช้ฐานนับวันต่างกัน
- ต่างจาก uncovered interest parity (UIP): UIP ไม่มี forward ป้องกันความเสี่ยง และเป็นสมมติฐานเรื่องการคาดการณ์ค่าเงิน ไม่ใช่เงื่อนไขอาร์บิทราจ
CIP บอกราคาที่สมดุล ไม่ได้บอกทิศทางค่าเงิน การเทรดฟอเร็กซ์และ CFD ที่ใช้เลเวอเรจทำให้ขาดทุนได้เร็ว ดูความเสี่ยงอัตราแลกเปลี่ยนและการบริหารความเสี่ยง
คำที่เกี่ยวข้อง
คำถามที่พบบ่อย
CIP คืออะไรแบบสั้นที่สุด
คือหลักที่บอกว่า forward rate ต้องห่างจาก spot เท่ากับส่วนต่างดอกเบี้ยของแต่ละสกุลเงิน
forward rate เป็นการคาดการณ์ค่าเงินในอนาคตหรือไม่
ไม่ใช่ forward rate คำนวณจาก spot และดอกเบี้ย ไม่ได้บอกว่าตลาดคาดว่าค่าเงินจะไปทางไหน
ทำไม forward points บางคู่ติดลบ
เพราะดอกเบี้ยของสกุลเงินหลักสูงกว่าสกุลเงินอ้างอิง forward จึงต่ำกว่า spot
CIP กับค่าสวอปเกี่ยวกันอย่างไร
ทั้งคู่มาจากส่วนต่างดอกเบี้ย แต่ค่าสวอปของผู้ให้บริการรวมต้นทุนและส่วนเพิ่มของผู้ให้บริการด้วย จึงไม่เท่ากับค่าตามทฤษฎีพอดี
