นิยามสั้นๆ
Forward contract (สัญญาฟอร์เวิร์ด) คือข้อตกลงส่วนตัวระหว่างคู่สัญญาสองฝ่าย ว่าจะซื้อขายสินทรัพย์ในวันที่กำหนดในอนาคต ด้วยราคาที่ตกลงกันตั้งแต่วันนี้
สัญญาฟอร์เวิร์ดเป็นอนุพันธ์ประเภทหนึ่ง และเป็นรูปแบบหนึ่งของ "สัญญาซื้อขายล่วงหน้า" สินทรัพย์อ้างอิงอาจเป็นเงินตรา สินค้าโภคภัณฑ์ หรืออัตราดอกเบี้ย เมื่ออ้างอิงอัตราแลกเปลี่ยนจะเรียกว่า forward FX
พร้อมลองกับบัญชีจริงหรือบัญชีทดลองแล้วหรือยัง?
ลิงก์พาร์ทเนอร์ · การเทรดมีความเสี่ยงสูงที่จะขาดทุน
นิยามแบบเป็นทางการ
สัญญาฟอร์เวิร์ดเป็นสัญญานอกตลาด (OTC) มีลักษณะสำคัญดังนี้
- ปรับเงื่อนไขได้: จำนวน วันส่งมอบ และวิธีชำระ ตกลงกันเองได้ ต่างจากสัญญา Futures ที่ใช้สัญญามาตรฐานของตลาด
- ไม่มีคู่สัญญากลาง: โดยทั่วไปไม่มีคู่สัญญากลาง (CCP) จึงมีความเสี่ยงที่คู่สัญญาจะผิดนัด
- ชำระเมื่อครบกำหนด: กำไรหรือขาดทุนเกิดขึ้นจริงในวันหมดอายุ ไม่มีการปรับมูลค่ารายวันผ่านตลาด เว้นแต่จะตกลงเรื่องหลักประกันไว้
- ราคา forward ไม่ใช่การคาดการณ์: ราคา forward คำนวณจากอัตราปัจจุบัน (spot) ปรับด้วยส่วนต่างดอกเบี้ยของสองสกุลเงินตามหลัก Covered Interest Parity ส่วนต่างนี้เรียกว่า Forward Points
ตัวอย่าง (สมมติ)
บริษัทนำเข้าในไทยต้องจ่ายค่าสินค้าเป็นดอลลาร์สหรัฐในอีกไม่กี่เดือน บริษัทกังวลว่าเงินบาทจะอ่อนค่า จึงทำสัญญาฟอร์เวิร์ดกับธนาคาร เพื่อซื้อดอลลาร์ในวันครบกำหนดด้วยอัตราที่ล็อกไว้วันนี้
- ถ้าวันครบกำหนดเงินบาทอ่อนกว่าอัตราที่ล็อกไว้: บริษัทยังซื้อดอลลาร์ได้ในอัตราเดิม ต้นทุนจึงไม่เพิ่ม
- ถ้าเงินบาทแข็งค่าขึ้น: บริษัทยังต้องซื้อในอัตราที่ล็อกไว้ ซึ่งแพงกว่าตลาดในวันนั้น
สัญญาฟอร์เวิร์ดจึงทำให้ต้นทุนแน่นอนขึ้น แต่ไม่ได้ทำให้ได้อัตราที่ดีที่สุดเสมอ อ่านเพิ่มเรื่องความเสี่ยงอัตราแลกเปลี่ยน
กรณีพิเศษที่ควรรู้
- Deliverable กับ Non-deliverable (NDF): แบบแรกส่งมอบเงินจริง ส่วน NDF ชำระเฉพาะส่วนต่างเป็นเงินสด ดูชำระเงินสด vs ส่งมอบจริง
- ยกเลิกก่อนกำหนด: ทำได้เฉพาะเมื่อคู่สัญญายินยอม และมักต้องจ่ายตามมูลค่าตลาด ณ วันที่ยกเลิก
- สถานะทางกฎหมายในไทย: พระราชบัญญัติสัญญาซื้อขายล่วงหน้าไม่ใช้บังคับกับสัญญาซื้อขายล่วงหน้านอกศูนย์ซื้อขายที่การชำระเงินคำนวณจากอัตราแลกเปลี่ยนหรืออัตราดอกเบี้ย ช่องทางที่ถูกกฎหมายตามที่ ธปท. ระบุ: ซื้อขายเงินตราต่างประเทศผ่านบัญชีเงินฝากเงินตราต่างประเทศ (FCD) กับธนาคาร, ฟิวเจอร์สสกุลเงินใน TFEX, สัญญาซื้อขายล่วงหน้า (forward) กับธนาคาร (สำหรับผู้นำเข้า/ส่งออก)
พบคำนี้ได้ที่ไหน
- ใบเสนออัตราของธนาคาร: แสดงอัตรา spot คู่กับอัตรา forward ตามระยะเวลา
- งบการเงินบริษัท: มักใช้คำว่า "สัญญาซื้อขายเงินตราต่างประเทศล่วงหน้า" ในหมายเหตุเรื่องการป้องกันความเสี่ยง
- ข่าวเศรษฐกิจ: ข่าวผู้ส่งออกหรือผู้นำเข้าที่ป้องกันความเสี่ยงค่าเงิน
- แพลตฟอร์มเทรด: CFD ฟอเร็กซ์บน MetaTrader ไม่ใช่สัญญาฟอร์เวิร์ด แต่ค่าสวอปที่คิดเมื่อถือสถานะข้ามคืนสะท้อนส่วนต่างดอกเบี้ยแบบเดียวกัน การเทรด CFD หรือฟอเร็กซ์ด้วยเลเวอเรจอาจทำให้ขาดทุนได้รวดเร็ว
ศัพท์ที่เกี่ยวข้อง
- Forward Points
- สัญญา Futures
- Covered Interest Parity
- Contango และ Backwardation
- คู่สัญญา
- ศัพท์เทรดและการเงินทั้งหมด
คำถามที่พบบ่อย
สัญญาฟอร์เวิร์ดต่างจากฟิวเจอร์สอย่างไร
ฟอร์เวิร์ดเป็นสัญญาส่วนตัวนอกตลาดที่ปรับเงื่อนไขได้ ส่วนฟิวเจอร์สเป็นสัญญามาตรฐานที่ซื้อขายในตลาดและมีคู่สัญญากลาง
อัตรา forward คือการคาดการณ์ค่าเงินหรือไม่
ไม่ใช่ อัตรา forward คำนวณจากอัตรา spot และส่วนต่างดอกเบี้ยของสองสกุลเงิน
บุคคลทั่วไปทำ forward FX ได้หรือไม่
ธปท. ระบุว่าสัญญาฟอร์เวิร์ดกับธนาคารเป็นช่องทางสำหรับผู้นำเข้าและผู้ส่งออก เงื่อนไขของแต่ละกรณีควรสอบถามจากธนาคารโดยตรง
ความเสี่ยงหลักของสัญญาฟอร์เวิร์ดคืออะไร
มีความเสี่ยงที่คู่สัญญาจะผิดนัด และอาจเสียโอกาสหรือขาดทุนเมื่อเทียบกับราคาตลาดในวันครบกำหนด
