Futures คืออะไร
สัญญาฟิวเจอร์ส (futures contract) คือสัญญาซื้อขายสินทรัพย์ในอนาคตที่กำหนดราคาไว้วันนี้ โดยมีเงื่อนไขเป็นแบบมาตรฐานและซื้อขายผ่านตลาดอนุพันธ์
พูดง่าย ๆ ก็คือ สัญญา Forward ที่ตลาดกำหนดรายละเอียดให้เหมือนกันทุกสัญญา และมีสำนักหักบัญชีคอยรับประกันการชำระราคา
พร้อมลองกับบัญชีจริงหรือบัญชีทดลองแล้วหรือยัง?
ลิงก์พาร์ทเนอร์ · การเทรดมีความเสี่ยงสูงที่จะขาดทุน
นิยามแบบเป็นทางการ
สัญญาฟิวเจอร์สเป็นอนุพันธ์ ที่ตลาดกำหนดองค์ประกอบต่อไปนี้ไว้ล่วงหน้า
- สินทรัพย์อ้างอิง เช่น ดัชนีหุ้น ทองคำ น้ำมัน หรืออัตราแลกเปลี่ยน
- ขนาดสัญญา คือปริมาณสินทรัพย์ต่อหนึ่งสัญญา
- วันหมดอายุ และวิธีชำระราคา ซึ่งเป็นได้ทั้งชำระเงินสดหรือส่งมอบจริง
- ราคาขั้นต่ำที่ขยับได้ (tick) และเวลาทำการของตลาด
ผู้ซื้อและผู้ขายไม่ได้รับความเสี่ยงจากกันโดยตรง เพราะคู่สัญญากลาง (CCP) เข้ามาเป็นคู่สัญญาของทั้งสองฝั่ง ผู้ถือสัญญาต้องวางหลักประกัน เรียกว่า initial margin
ตลาดจะคิดกำไรขาดทุนตามราคาปิดทุกวัน (mark-to-market) ถ้าเงินในบัญชีต่ำกว่า maintenance margin จะถูกเรียกให้เติมหลักประกัน
ตัวอย่างสมมติ
สมมติเทรดเดอร์ซื้อฟิวเจอร์สทองคำหนึ่งสัญญาที่ราคา P₁ สัญญานี้มีขนาด S หน่วย
- ถ้าราคาฟิวเจอร์สขึ้นไปที่ P₂ กำไรคือ (P₂ − P₁) × S
- ถ้าราคาลงไปที่ P₂ ผลลัพธ์จะเป็นขาดทุนด้วยสูตรเดียวกัน
เงินจะถูกปรับเข้าหรือออกจากบัญชีทุกวัน ไม่ได้รอให้สัญญาหมดอายุ
หลักประกันที่วางไว้เป็นเพียงส่วนน้อยของมูลค่าสัญญา (P₁ × S) ราคาที่ขยับเพียงเล็กน้อยจึงกระทบเงินในบัญชีมาก หากต้องการลองตัวเลขจริง ดูได้ที่เครื่องคำนวณและจำลอง
การเทรด futures ใช้เลเวอเรจ จึงขาดทุนได้เร็ว และในบางกรณีอาจขาดทุนมากกว่าหลักประกันที่วางไว้
จุดที่คุณจะเจอคำนี้
- ข่าวเศรษฐกิจ เช่น "ราคาน้ำมันฟิวเจอร์ส" หรือ "ฟิวเจอร์สดัชนีหุ้นสหรัฐ" ก่อนตลาดหุ้นเปิด ราคาที่ข่าวรายงานมักเป็นราคาของสัญญาเดือนใกล้ (Front Month)
- ตลาดในไทย ช่องทางที่ถูกกฎหมายตามที่ ธปท. ระบุ: ซื้อขายเงินตราต่างประเทศผ่านบัญชีเงินฝากเงินตราต่างประเทศ (FCD) กับธนาคาร, ฟิวเจอร์สสกุลเงินใน TFEX, สัญญาซื้อขายล่วงหน้า (forward) กับธนาคาร (สำหรับผู้นำเข้า/ส่งออก) ส่วนธุรกิจสัญญาซื้อขายล่วงหน้าอยู่ภายใต้การกำกับของ ก.ล.ต. ออกใบอนุญาตธุรกิจสัญญาซื้อขายล่วงหน้าตามพระราชบัญญัติสัญญาซื้อขายล่วงหน้า พ.ศ. 2546 (2003)
- แพลตฟอร์มเทรด CFD บางตัวอ้างอิงราคาฟิวเจอร์ส จึงมีการเลื่อนสัญญาเมื่อใกล้หมดอายุ ดูรายละเอียดที่การโรลโอเวอร์ฟิวเจอร์ส
ก่อนเทรด futures ผ่านผู้ให้บริการใด ควรตรวจสอบสถานะใบอนุญาตใน SEC Check First / License Check: ค้นหาผู้ให้บริการในตลาดทุนที่ได้รับอนุญาต (รวมถึงผู้ค้าและตัวแทนสัญญาซื้อขายล่วงหน้า)
กรณีพิเศษที่ควรรู้
- Basis คือส่วนต่างระหว่างราคาฟิวเจอร์สกับราคาตลาดจริง (spot) ส่วนต่างนี้จะแคบลงเมื่อใกล้วันหมดอายุ ราคาฟิวเจอร์สอาจสูงกว่า spot (Contango) หรือต่ำกว่า spot (Backwardation)
- Perpetual futures ในตลาดคริปโตไม่มีวันหมดอายุ แต่ใช้ค่า funding ที่จ่ายระหว่างฝั่งซื้อและฝั่งขายแทน
- Price limit / เซอร์กิตเบรกเกอร์ บางตลาดหยุดการซื้อขายชั่วคราวเมื่อราคาขยับเกินกรอบที่กำหนด
ศัพท์ที่เกี่ยวข้อง
การชำระราคาและส่งมอบ · สินค้าโภคภัณฑ์ · คู่สัญญา · Exposure · ศัพท์เทรดและการเงิน
คำถามที่พบบ่อย
futures ต่างจาก forward อย่างไร
futures เป็นสัญญามาตรฐานที่ซื้อขายในตลาดและมี CCP ค้ำประกัน ส่วน forward เป็นสัญญาที่คู่สัญญาตกลงกันเองนอกตลาด
เทรด futures ต้องถือจนหมดอายุไหม
ไม่จำเป็น คุณปิดสถานะได้ก่อนวันหมดอายุด้วยการเปิดคำสั่งฝั่งตรงข้าม
สัญญาฟิวเจอร์สกับ CFD เหมือนกันไหม
ไม่เหมือนกัน CFD เป็นสัญญากับผู้ให้บริการโดยตรง ไม่ได้ซื้อขายในตลาดและไม่มี CCP แม้ CFD บางตัวจะอ้างอิงราคาฟิวเจอร์สก็ตาม
ขาดทุนเกินหลักประกันได้หรือไม่
ได้ หากราคาเคลื่อนไหวรุนแรงและเติมหลักประกันไม่ทัน ยอดขาดทุนอาจสูงกว่าเงินที่วางไว้
