Duration คืออะไร
Duration (ดูเรชั่น) คือตัวเลขที่บอกว่าราคาพันธบัตรจะเปลี่ยนไปประมาณเท่าใดเมื่ออัตราผลตอบแทน (yield) เปลี่ยน ยิ่ง duration สูง ราคายิ่งไวต่อ yield
ราคาพันธบัตรและ yield เคลื่อนที่สวนทางกัน เมื่อ yield ขึ้น ราคาลง และเมื่อ yield ลง ราคาขึ้น duration บอกขนาดของการเปลี่ยนแปลงนั้น ในภาษาไทยบางแหล่งเรียกว่า "อายุเฉลี่ยพันธบัตร" เพราะนิยามดั้งเดิมวัดเป็นจำนวนปี
พร้อมลองกับบัญชีจริงหรือบัญชีทดลองแล้วหรือยัง?
ลิงก์พาร์ทเนอร์ · การเทรดมีความเสี่ยงสูงที่จะขาดทุน
นิยามแบบเป็นทางการ
Macaulay duration คือค่าเฉลี่ยถ่วงน้ำหนักของเวลาที่ผู้ถือจะได้รับกระแสเงินสดแต่ละงวด ทั้งดอกเบี้ยคูปองและเงินต้นตามมูลค่าที่ตราไว้ น้ำหนักของแต่ละงวดคือมูลค่าปัจจุบัน (PV)ของกระแสเงินสดงวดนั้นเทียบกับราคาพันธบัตร หน่วยของค่านี้คือปี
Modified duration คือ Macaulay duration ที่ปรับด้วย yield ต่องวด ค่านี้ใช้ประมาณการเปลี่ยนแปลงของราคาเป็นร้อยละ:
การเปลี่ยนแปลงของราคา (%) ≈ − Modified duration × การเปลี่ยนแปลงของ yield
ค่าราคาต่อเบสิสพอยต์ คือผลของ duration ที่แปลงเป็นจำนวนเงิน โดยบอกว่าราคาเปลี่ยนกี่หน่วยเงินเมื่อ yield ขยับไปหนึ่งเบสิสพอยต์
ตัวอย่าง (กรณีสมมุติ)
สมมุติพันธบัตร A มี modified duration เท่ากับ D และ yield ในตลาดเพิ่มขึ้น Δy
- ราคาพันธบัตร A จะลดลงประมาณ D × Δy เป็นร้อยละ
- พันธบัตร B มีอายุยาวกว่าและคูปองต่ำกว่า จึงมี duration สูงกว่า D เมื่อ yield ขยับเท่ากัน ราคา B จะลดลงมากกว่า A
- ถ้า yield ลดลง Δy ราคาจะเพิ่มขึ้นในขนาดใกล้เคียงกัน แต่ไม่เท่ากันพอดี เหตุผลอยู่ในหัวข้อกรณีพิเศษด้านล่าง
ถ้าต้องการลองใส่ตัวเลขจริง ให้ใช้เครื่องมือในหน้าเครื่องคำนวณและจำลอง หรือเครื่องคำนวณพันธบัตรที่คุณมีอยู่
พบคำว่า duration ได้ที่ไหน
- เอกสารข้อมูลกองทุนรวมตราสารหนี้และ bond ETF มักแสดง duration เฉลี่ยของพอร์ต
- ข่าวตลาดพันธบัตร เช่น ข่าวการประมูลพันธบัตรรัฐบาล ข่าวพันธบัตรบุนด์เยอรมนี หรือข่าวช่วงที่เงินไหลเข้าสินทรัพย์ปลอดภัยตามแนวคิด Flight to Quality ข่าวเหล่านี้มักใช้วลี "ขยาย duration" หรือ "ลด duration" ของพอร์ต
- รายงานของธนาคารและสถาบันการเงิน ใช้ duration วัดความเสี่ยงด้านอัตราดอกเบี้ยของพอร์ตตราสารหนี้
- แพลตฟอร์มเทรด CFD ทั่วไปมักไม่แสดง duration ในข้อมูลสัญลักษณ์ ต้องหาจากแหล่งข้อมูลพันธบัตรโดยตรง
CFD หรือฟิวเจอร์สที่อ้างอิงพันธบัตรมักใช้เลเวอเรจ จึงขาดทุนได้เร็วเมื่อ yield เปลี่ยนแรง อ่านเพิ่มได้ที่การบริหารความเสี่ยง
กรณีพิเศษและข้อจำกัด
- พันธบัตรไม่จ่ายคูปอง (zero-coupon): Macaulay duration เท่ากับอายุคงเหลือพอดี
- Convexity (ความโค้ง): สูตร duration เป็นการประมาณแบบเส้นตรง เมื่อ yield ขยับมาก ค่าประมาณจะคลาดเคลื่อน ต้องเพิ่ม convexity เข้าไปในการคำนวณ
- พันธบัตรที่ผู้ออกไถ่ถอนก่อนกำหนดได้ (callable): กระแสเงินสดไม่แน่นอน จึงใช้ effective duration ซึ่งคำนวณจากการจำลองราคา พันธบัตรประเภทนี้อาจมี convexity ติดลบ
- ตราสารดอกเบี้ยลอยตัว: คูปองปรับตามดอกเบี้ยตลาด duration จึงต่ำมาก
- duration เปลี่ยนตลอดเวลา: ค่านี้เปลี่ยนเมื่ออายุคงเหลือสั้นลง เมื่อ yield เปลี่ยน และเมื่อมีการจ่ายคูปอง
- ความเสี่ยงด้านเครดิต: duration วัดเฉพาะความไวต่อ yield ไม่รวมความเสี่ยงที่ผู้ออกจะผิดนัดชำระหนี้ และไม่รวมการเปลี่ยนแปลงของส่วนต่างเครดิต
ศัพท์ที่เกี่ยวข้อง
- ดอกเบี้ยพันธบัตร (คูปอง)
- ดอกเบี้ยค้างรับ
- มูลค่าที่ตราไว้
- เบสิสพอยต์
- Eurobond
- การวิเคราะห์ปัจจัยพื้นฐาน
- ศัพท์เทรดและการเงินทั้งหมด
คำถามที่พบบ่อย
duration กับอายุพันธบัตรต่างกันอย่างไร
อายุพันธบัตรคือเวลาจนถึงวันครบกำหนด ส่วน duration คือเวลาเฉลี่ยถ่วงน้ำหนักของกระแสเงินสดทั้งหมด พันธบัตรที่จ่ายคูปองจึงมี duration สั้นกว่าอายุ
ดูเรชั่นสูงหมายความว่าอะไร
หมายความว่าราคาพันธบัตรไวต่อการเปลี่ยนแปลงของ yield มากกว่า ทั้งตอนที่ราคาขึ้นและตอนที่ราคาลง
ควรใช้ Macaulay หรือ Modified duration
ถ้าต้องการประมาณว่าราคาจะเปลี่ยนเท่าใดเมื่อ yield เปลี่ยน ให้ใช้ Modified duration ส่วน Macaulay duration ใช้อธิบายเวลาเฉลี่ยของกระแสเงินสด
duration บอกได้ไหมว่าราคาจะขึ้นหรือลง
ไม่ได้ duration บอกเพียงขนาดของการเปลี่ยนแปลงราคาเมื่อ yield เปลี่ยน ไม่ได้บอกทิศทางของ yield ในอนาคต
