Dollarization คืออะไร
Dollarization (ดอลลาร์ไลเซชัน) คือ การใช้เงินดอลลาร์สหรัฐแทนเงินท้องถิ่น หรือใช้ควบคู่กับเงินท้องถิ่น ในการออมเงิน ตั้งราคา กู้ยืม หรือชำระเงินภายในประเทศ
คำนี้ใช้กับสกุลเงินต่างประเทศสกุลอื่นได้ด้วย เช่น euroization คือการใช้เงินยูโร แต่ดอลลาร์เป็นกรณีที่พบบ่อยที่สุด
พร้อมลองกับบัญชีจริงหรือบัญชีทดลองแล้วหรือยัง?
ลิงก์พาร์ทเนอร์ · การเทรดมีความเสี่ยงสูงที่จะขาดทุน
นิยามแบบทางการและประเภท
ในเอกสารเศรษฐศาสตร์ dollarization แบ่งเป็นประเภทหลักดังนี้
| ประเภท | ความหมาย |
|---|---|
| Official / full dollarization | รัฐรับดอลลาร์เป็นเงินที่ชำระหนี้ได้ตามกฎหมาย และมักเลิกใช้เงินของตนเอง เช่น เอกวาดอร์และปานามา |
| Partial / unofficial dollarization | เงินท้องถิ่นยังเป็นเงินทางการ แต่ประชาชนและธุรกิจถือเงินฝาก กู้เงิน หรือตั้งราคาเป็นดอลลาร์ |
| Deposit dollarization | สัดส่วนเงินฝากในระบบธนาคารที่เป็นสกุลต่างประเทศ |
| Credit / liability dollarization | สัดส่วนสินเชื่อหรือหนี้ที่เป็นสกุลต่างประเทศ |
นักวิเคราะห์ยังแยก currency substitution คือการใช้ดอลลาร์เป็นเงินจับจ่าย ออกจาก asset substitution คือการถือดอลลาร์เพื่อรักษามูลค่าเงินออม
กรณีเฉพาะที่ควรรู้:
- Currency board ผูกค่าเงินท้องถิ่นกับดอลลาร์และหนุนด้วยทุนสำรอง แต่ยังมีเงินของตนเอง จึงยังไม่ใช่ full dollarization
- ประเทศที่ใช้ดอลลาร์เต็มรูปแบบไม่มีนโยบายการเงินอิสระ เพราะอัตราดอกเบี้ยขึ้นอยู่กับเงื่อนไขของดอลลาร์ และธนาคารกลางพิมพ์เงินช่วยธนาคารในยามวิกฤตไม่ได้
- De-dollarization คือกระบวนการลดการใช้ดอลลาร์ ทั้งในระดับประเทศและในการค้าโลก
ตัวอย่างสมมุติ
สมมุติประเทศหนึ่งมีเงินเฟ้อสูงต่อเนื่องหลายปี ประชาชนจึงย้ายเงินออมไปฝากเป็นดอลลาร์ เจ้าของห้องเช่าเริ่มตั้งค่าเช่าเป็นดอลลาร์ ธนาคารรับเงินฝากดอลลาร์มามาก จึงปล่อยกู้เป็นดอลลาร์ด้วย
ปัญหาเกิดกับผู้กู้ที่มีรายได้เป็นเงินท้องถิ่น ถ้าเงินท้องถิ่นอ่อนค่าลงแรง หนี้ดอลลาร์เมื่อคิดเป็นเงินท้องถิ่นจะเพิ่มขึ้นตามสัดส่วนที่ค่าเงินอ่อนลง ทั้งที่ยอดหนี้ในหน่วยดอลลาร์ไม่เปลี่ยน ภาวะนี้เรียกว่า currency mismatch หรือการที่สกุลเงินของรายได้กับหนี้ไม่ตรงกัน ถ้าผู้กู้จำนวนมากชำระหนี้ไม่ได้ ปัญหาอาจลามไปถึงระบบธนาคาร
หากต้องการลองคิดผลของอัตราแลกเปลี่ยนด้วยตัวเลขของคุณเอง ดูได้ที่ เครื่องคำนวณและจำลอง
พบคำนี้ได้ที่ไหน
- รายงานธนาคารกลางและองค์กรระหว่างประเทศ เช่น รายงานเสถียรภาพการเงินที่แสดงสัดส่วนเงินฝากและสินเชื่อสกุลต่างประเทศ
- ข่าวเศรษฐกิจ ในช่วงเงินเฟ้อสูง ค่าเงินลดค่า หรือเมื่อรัฐบาลประกาศรับดอลลาร์เป็นเงินทางการ
- การวิเคราะห์ตลาดเกิดใหม่ เมื่อเทรดเดอร์ประเมินความเสี่ยงของสกุลเงินที่มีหนี้ดอลลาร์สูง
การเทรดสกุลเงินตลาดเกิดใหม่ผ่าน CFD หรือฟอเร็กซ์ที่ใช้เลเวอเรจอาจทำให้ขาดทุนได้เร็ว โดยเฉพาะช่วงที่ค่าเงินเคลื่อนไหวแรง ดูเพิ่มเติมที่ การบริหารความเสี่ยง
ศัพท์ที่เกี่ยวข้อง
- ระบบ Currency Board และ ระบบ Crawling Peg
- Devaluation และ Revaluation, ค่าเงินอ่อนค่า
- เงินเฟียต, ระบบเบรตตันวูดส์
- ความเสี่ยงอัตราแลกเปลี่ยน, ตลาดเกิดใหม่
- ทฤษฎี Dollar Smile, สกุลเงินดิจิทัลธนาคารกลาง
- ศัพท์เทรดและการเงิน
คำถามที่พบบ่อย
Dollarization กับการผูกค่าเงินต่างกันอย่างไร
การผูกค่าเงินยังมีเงินท้องถิ่นที่ธนาคารกลางดูแล ส่วน full dollarization ใช้ดอลลาร์แทนเงินท้องถิ่นโดยตรง
Dollarization ดีหรือไม่ดี
ขึ้นกับบริบท อาจช่วยลดเงินเฟ้อและความเสี่ยงค่าเงิน แต่ประเทศจะเสียเครื่องมือนโยบายการเงินและเสียรายได้จากการพิมพ์เงิน
Partial dollarization วัดจากอะไร
นิยมวัดจากสัดส่วนเงินฝากและสินเชื่อสกุลต่างประเทศในระบบธนาคาร
คริปโตหรือ stablecoin นับเป็น dollarization ไหม
stablecoin ที่อ้างอิงดอลลาร์ถูกเรียกว่าเป็นรูปแบบหนึ่งของ unofficial dollarization ในบางรายงาน แต่ยังไม่มีนิยามทางการที่ยอมรับร่วมกัน
