Dilution คืออะไร
Dilution (หุ้นเจือจาง หรือ stock dilution) คือการที่สัดส่วนความเป็นเจ้าของของผู้ถือหุ้นเดิมลดลง เพราะบริษัทออกหุ้นใหม่ ทำให้จำนวนหุ้นทั้งหมดเพิ่มขึ้น ขณะที่จำนวนหุ้นที่ผู้ถือหุ้นเดิมถืออยู่ไม่เปลี่ยน
นิยามที่เป็นทางการกว่าแยกผลกระทบออกเป็นสามด้าน
- Control dilution: สิทธิออกเสียงในที่ประชุมผู้ถือหุ้นลดลงตามสัดส่วน
- EPS dilution: กำไรสุทธิต่อหุ้น (EPS) ลดลง เพราะกำไรถูกหารด้วยจำนวนหุ้นที่มากขึ้น
- Value dilution: มูลค่าต่อหุ้น เช่น มูลค่าตามบัญชี ต่อหุ้น ลดลง เมื่อขายหุ้นใหม่ในราคาต่ำกว่ามูลค่าเดิมต่อหุ้น
พร้อมลองกับบัญชีจริงหรือบัญชีทดลองแล้วหรือยัง?
ลิงก์พาร์ทเนอร์ · การเทรดมีความเสี่ยงสูงที่จะขาดทุน
ตัวอย่างการคำนวณ
ตัวอย่างนี้ใช้ตัวแปรแทนตัวเลข เพื่อให้นำไปใช้กับหุ้นตัวใดก็ได้
- A = จำนวนหุ้นที่คุณถือ
- N = จำนวนหุ้นทั้งหมดก่อนเพิ่มทุน
- M = จำนวนหุ้นใหม่ที่บริษัทออก
| ช่วงเวลา | สัดส่วนการถือหุ้น |
|---|---|
| ก่อนเพิ่มทุน | A ÷ N |
| หลังเพิ่มทุน (ถ้าคุณไม่ได้ซื้อหุ้นใหม่) | A ÷ (N + M) |
ตัวส่วนเพิ่มขึ้น แต่ตัวเศษยังเท่าเดิม สัดส่วนของคุณจึงลดลง นี่คือเหตุผลที่การเพิ่มทุนทำให้หุ้นเจือจาง EPS ก็คิดแบบเดียวกัน คือกำไรสุทธิ ÷ (N + M) แทนกำไรสุทธิ ÷ N
พบคำนี้ได้ที่ไหน
- ข่าวและประกาศบริษัท: การเพิ่มทุนแบบเสนอขายผู้ถือหุ้นเดิม (Rights Offering, RO) แบบเฉพาะเจาะจง (Private Placement, PP) และการเสนอขายต่อประชาชน
- งบการเงิน: บรรทัด "กำไรต่อหุ้นปรับลด" (Diluted EPS) ที่นับรวมหุ้นที่อาจเกิดขึ้นจากวอร์แรนต์ หุ้นกู้แปลงสภาพ และสิทธิซื้อหุ้นของพนักงาน (ESOP)
- หนังสือเชิญประชุมผู้ถือหุ้น: มักมีหัวข้อ "ผลกระทบต่อผู้ถือหุ้นเดิม" ซึ่งแสดง control dilution และ price dilution
- แพลตฟอร์มเทรด: กราฟราคาหุ้นหรือ CFD หุ้นอาจเคลื่อนไหวแรงหลังประกาศเพิ่มทุน ผู้ถือ CFD ไม่ได้เป็นเจ้าของหุ้น แต่ได้รับผลจากราคาโดยตรง การเทรด CFD ที่ใช้เลเวอเรจขาดทุนได้เร็ว อ่านเพิ่มที่ การบริหารความเสี่ยง
กรณีพิเศษที่ควรรู้
- Rights Offering: ถ้าคุณใช้สิทธิซื้อหุ้นใหม่ครบตามสิทธิ สัดส่วนการถือหุ้นจะไม่ลดลง แต่ถ้าราคาเสนอขายต่ำกว่าราคาตลาด ราคาหุ้นอาจถูกปรับตามทฤษฎี
- แตกพาร์ (Stock Split) และหุ้นปันผล: จำนวนหุ้นเพิ่มขึ้น แต่ทุกคนได้รับตามสัดส่วนเดิม จึงไม่ใช่ dilution ด้านความเป็นเจ้าของ ดูเพิ่มที่ มูลค่าที่ตราไว้
- Anti-dilution clause: เงื่อนไขในสัญญาของนักลงทุนบางกลุ่มที่ปรับราคาแปลงสภาพเพื่อชดเชยการเจือจาง
- Accretive issuance: ถ้าเงินที่ระดมได้สร้างกำไรมากพอ EPS ในระยะต่อไปอาจไม่ลดลง แม้สัดส่วนความเป็นเจ้าของจะลดลงก็ตาม
- Free float: การออกหุ้นใหม่อาจทำให้ Free Float เปลี่ยนไป ซึ่งมีผลต่อสภาพคล่องของหุ้น
ศัพท์ที่เกี่ยวข้อง
- กำไรและขาดทุนจากทุน
- วัน XD และ Record Date
- คอลออปชัน
- อนุพันธ์ Derivative
- หุ้นบลูชิพ
- ดัชนีหุ้น
- ศัพท์เทรดและการเงิน
คำถามที่พบบ่อย
Dilution คืออะไรแบบสั้นที่สุด
คือการที่สัดส่วนการถือหุ้นของผู้ถือหุ้นเดิมลดลง เพราะบริษัทออกหุ้นใหม่เพิ่ม
การเพิ่มทุนทำให้หุ้นเจือจางทุกครั้งหรือไม่
ไม่ทุกครั้ง ถ้าคุณใช้สิทธิซื้อหุ้นใหม่ครบในการเพิ่มทุนแบบ RO สัดส่วนของคุณจะเท่าเดิม ส่วนการเพิ่มทุนแบบ PP หรือการเสนอขายต่อประชาชนทำให้ผู้ถือหุ้นเดิมถูกเจือจาง
Diluted EPS ต่างจาก Basic EPS อย่างไร
Basic EPS หารกำไรด้วยหุ้นที่มีอยู่จริง ส่วน Diluted EPS นับรวมหุ้นที่อาจเกิดขึ้นจากวอร์แรนต์ หุ้นกู้แปลงสภาพ และ ESOP ด้วย
แตกพาร์ถือเป็นหุ้นเจือจางหรือไม่
ไม่ถือ เพราะผู้ถือหุ้นทุกคนได้รับหุ้นเพิ่มตามสัดส่วนเดิม สัดส่วนความเป็นเจ้าของจึงไม่เปลี่ยน
