Stock Split คืออะไร
Stock Split หรือ หุ้นแตกพาร์ คือการที่บริษัทลดมูลค่าที่ตราไว้ของหุ้น (par value) และเพิ่มจำนวนหุ้นในอัตราเดียวกัน ผู้ถือหุ้นทุกรายได้หุ้นเพิ่มตามสัดส่วนเดิม โดยไม่ต้องจ่ายเงินเพิ่ม
ผลทางกลไกมีดังนี้:
- จำนวนหุ้นของบริษัทและของผู้ถือหุ้นแต่ละรายเพิ่มขึ้นตามอัตราแตกพาร์
- ราคาตลาดต่อหุ้นถูกปรับลงในอัตราเดียวกัน
- มูลค่าตลาดของบริษัท (market capitalisation) และมูลค่าหุ้นที่ผู้ถือแต่ละรายถืออยู่ไม่เปลี่ยน ณ วันที่ปรับ
- กำไรต่อหุ้น (EPS) และเงินปันผลต่อหุ้นในอดีตถูกปรับลดเพื่อให้เทียบกันได้
การแตกพาร์ไม่ได้สร้างมูลค่าใหม่ให้บริษัท เป็นเพียงการแบ่งเค้กชิ้นเดิมเป็นชิ้นเล็กลง บริษัทมักทำเพื่อให้ราคาต่อหุ้นต่ำลงและซื้อขายสะดวกขึ้น ส่วนการทำตรงกันข้ามคือ การรวมหุ้น (reverse split) ซึ่งลดจำนวนหุ้นและปรับราคาขึ้น
ถ้ายังไม่คุ้นกับหุ้นสามัญ อ่าน หุ้นคืออะไร และ พื้นฐานตลาดหุ้นไทย ก่อน
พร้อมลองกับบัญชีจริงหรือบัญชีทดลองแล้วหรือยัง?
ลิงก์พาร์ทเนอร์ · การเทรดมีความเสี่ยงสูงที่จะขาดทุน
Right Issue คืออะไร
Right Issue หรือ สิทธิจองซื้อหุ้นเพิ่มทุน คือการที่บริษัทออกหุ้นใหม่และเสนอขายให้ผู้ถือหุ้นเดิมตามสัดส่วนการถือหุ้น ในตลาดหุ้นไทยมักเรียกว่า RO (Rights Offering) ราคาจองซื้อมักต่ำกว่าราคาตลาดในขณะนั้น
ต่างจากการแตกพาร์ตรงที่บริษัทได้รับเงินจริงจากผู้จองซื้อ และจำนวนหุ้นทั้งหมดเพิ่มขึ้นโดยมีเงินสดเข้ามาหนุน
ขั้นตอนทั่วไป:
- บริษัทประกาศอัตราส่วน (หุ้นเดิมกี่หุ้นต่อหุ้นใหม่กี่หุ้น) ราคาจองซื้อ และวันกำหนดรายชื่อผู้มีสิทธิ
- หุ้นขึ้นเครื่องหมาย XR (Excluding Right) ผู้ที่ซื้อหุ้นตั้งแต่วันนั้นจะไม่ได้สิทธิจองซื้อในรอบนี้
- ราคาตลาดมักถูกปรับลงในวันขึ้น XR เพราะสิทธิถูกแยกออกจากหุ้นแล้ว
- ผู้มีสิทธิเลือกว่าจะจองซื้อภายในช่วงที่กำหนด หรือไม่จอง
บางกรณีบริษัทออกสิทธิในรูปที่โอนเปลี่ยนมือได้ (Transferable Subscription Right, TSR) ซึ่งซื้อขายในตลาดได้ช่วงหนึ่ง วันที่ อัตราส่วน และเงื่อนไขจริงของแต่ละรายการต้องดูจากหนังสือแจ้งของบริษัทและประกาศของตลาดหลักทรัพย์
ราคาทางทฤษฎีหลังขึ้น XR (TERP)
TERP (Theoretical Ex-Rights Price) คือราคาเฉลี่ยถ่วงน้ำหนักที่หุ้นควรเป็นหลังรวมหุ้นใหม่เข้ากับหุ้นเดิม โดยสมมติว่าราคาตลาดไม่ขยับจากปัจจัยอื่น
TERP = (N×P + n×S) / (N+n)
- N = จำนวนหุ้นเดิมตามอัตราส่วน
- P = ราคาตลาดก่อนขึ้น XR
- n = จำนวนหุ้นใหม่ตามอัตราส่วน
- S = ราคาจองซื้อ
มูลค่าทางทฤษฎีของสิทธิ ต่อหุ้นใหม่ คือ TERP − S ถ้าคิดต่อหุ้นเดิม ให้คูณด้วย n/N
ตัวอย่างเชิงตรรกะ: ถ้า S ต่ำกว่า P มาก TERP จะต่ำกว่า P อย่างเห็นได้ชัด และสิทธิจะมีมูลค่าสูง ถ้า S ใกล้ P สิทธิจะมีมูลค่าน้อย ถ้า S สูงกว่าราคาตลาดในช่วงจองซื้อ สิทธิแทบไม่มีมูลค่า เพราะซื้อหุ้นในตลาดได้ถูกกว่า
ใส่ตัวเลขจริงของรายการที่สนใจลงในเครื่องคำนวณด้านล่าง:
กรอกช่องที่ว่างอยู่เพื่อดูผลลัพธ์
TERP = (N × P + n × S) / (N + n) สำหรับหุ้นเดิม N หุ้นต่อหุ้นใหม่ n หุ้น ที่ราคาจองซื้อ S ราคาตลาดหลังการเพิ่มทุนอาจแตกต่างจากนี้
ราคาที่ได้เป็นค่าทางทฤษฎี ราคาตลาดจริงหลังขึ้น XR อาจสูงหรือต่ำกว่านี้ตามข่าว ผลประกอบการ และอุปสงค์อุปทาน เครื่องมืออื่นอยู่ที่ เครื่องคำนวณและจำลอง
ทางเลือกของผู้ถือหุ้นเดิม
| ทางเลือก | ผลต่อสัดส่วนการถือหุ้น | ผลต่อมูลค่าพอร์ตตามทฤษฎี |
|---|---|---|
| จองซื้อตามสิทธิ | คงสัดส่วนเดิม | ใช้เงินเพิ่ม ได้หุ้นเพิ่มที่ราคา S |
| ขายสิทธิ (ถ้าเป็น TSR) | สัดส่วนลดลง | ได้เงินจากสิทธิชดเชยการที่ราคาหุ้นปรับลง |
| ไม่จองและไม่ขาย | สัดส่วนลดลง (dilution) | เสียมูลค่าของสิทธิ เพราะราคาหุ้นปรับลงโดยไม่มีอะไรชดเชย |
ประเด็นสำคัญคือ การปล่อยสิทธิทิ้งเฉย ๆ มีต้นทุน แม้จะไม่ต้องจ่ายเงิน การตัดสินใจขึ้นกับแผนการลงทุนและสถานะการเงินของแต่ละคน หน้านี้ไม่ได้แนะนำให้เลือกทางใด
สิ่งที่นักลงทุนที่มีประสบการณ์ควรตรวจ
- วัตถุประสงค์การใช้เงิน: เพิ่มทุนเพื่อขยายธุรกิจ ชำระหนี้ หรือแก้ปัญหาสภาพคล่อง มีความหมายต่อมูลค่ากิจการต่างกัน ดู การอ่านงบการเงิน
- อัตราส่วนประเมินมูลค่า: P/E และ P/BV ต้องคำนวณใหม่ด้วยจำนวนหุ้นหลังเพิ่มทุน ดู อัตราส่วนประเมินหุ้น
- เงินปันผลต่อหุ้น: ฐานหุ้นที่ใหญ่ขึ้นอาจทำให้เงินปันผลต่อหุ้นเปลี่ยน ดู เงินปันผล
- การปรับกราฟ: ข้อมูลราคาย้อนหลังในโปรแกรมกราฟอาจถูกปรับหรือไม่ถูกปรับตามรายการแตกพาร์และ XR ซึ่งมีผลต่อการอ่าน การวิเคราะห์ทางเทคนิค
- CFD และอนุพันธ์: ผู้ให้บริการ CFD หุ้นหรือดัชนีอาจปรับราคาหรือสถานะตามรายการเหล่านี้ ควรตรวจเงื่อนไขกับผู้ให้บริการ การเทรด CFD ที่ใช้เลเวอเรจทำให้ขาดทุนได้รวดเร็ว และอาจเสียเงินมากกว่าที่คาด
ศัพท์ที่เกี่ยวข้องดูเพิ่มได้ที่ ศัพท์เทรดและการเงิน
คำถามที่พบบ่อย
หุ้นแตกพาร์ทำให้รวยขึ้นไหม
ไม่ ณ วันที่ปรับ มูลค่าหุ้นที่ถือรวมเท่าเดิม จำนวนหุ้นเพิ่มแต่ราคาต่อหุ้นลดลงในอัตราเดียวกัน
Right Issue กับ IPO ต่างกันอย่างไร
IPO คือการเสนอขายหุ้นต่อประชาชนครั้งแรก ส่วน Right Issue เสนอขายหุ้นใหม่ให้ผู้ถือหุ้นเดิมของบริษัทที่จดทะเบียนอยู่แล้ว ดู IPO คืออะไร
ซื้อหุ้นวันขึ้น XR จะได้สิทธิจองซื้อไหม
ไม่ได้ ผู้ที่ได้สิทธิคือผู้มีชื่อในทะเบียนตามวันกำหนดรายชื่อ ซึ่งต้องซื้อก่อนวันขึ้น XR
ทำไมราคาจริงหลัง XR ไม่เท่ากับ TERP
TERP สมมติว่าไม่มีปัจจัยอื่นเปลี่ยน แต่ตลาดจริงสะท้อนข่าว ความคาดหวัง และแรงซื้อขายด้วย
ไม่จองซื้อแล้วเสียอะไร
สัดส่วนการถือหุ้นลดลง และหากสิทธิโอนไม่ได้ จะเสียมูลค่าของสิทธิที่คำนวณจาก TERP − S
