CFD และฟอเร็กซ์เป็นตราสารที่ซับซ้อน และมีความเสี่ยงสูงที่จะสูญเสียเงินอย่างรวดเร็วเนื่องจาก leverage เทรดเดอร์รายย่อยส่วนใหญ่ขาดทุน ควรเทรดด้วยเงินที่คุณสามารถยอมรับการสูญเสียได้เท่านั้น และต้องแน่ใจว่าคุณเข้าใจวิธีการทำงานของผลิตภัณฑ์เหล่านี้. การเปิดเผยความเสี่ยง

หุ้นแตกพาร์และสิทธิจองซื้อหุ้น: กลไกที่ควรรู้

หน้านี้อธิบายว่า Stock Split และ Right Issue เปลี่ยนจำนวนหุ้นและราคาอย่างไร และวิธีคำนวณราคาทางทฤษฎีกับมูลค่าของสิทธิ

ทีมบรรณาธิการ Extrade Thailand ·

ในหน้านี้
  1. Stock Split คืออะไร
  2. Right Issue คืออะไร
  3. ราคาทางทฤษฎีหลังขึ้น XR (TERP)
  4. ทางเลือกของผู้ถือหุ้นเดิม
  5. สิ่งที่นักลงทุนที่มีประสบการณ์ควรตรวจ
  6. คำถามที่พบบ่อย

Stock Split คืออะไร

Stock Split หรือ หุ้นแตกพาร์ คือการที่บริษัทลดมูลค่าที่ตราไว้ของหุ้น (par value) และเพิ่มจำนวนหุ้นในอัตราเดียวกัน ผู้ถือหุ้นทุกรายได้หุ้นเพิ่มตามสัดส่วนเดิม โดยไม่ต้องจ่ายเงินเพิ่ม

ผลทางกลไกมีดังนี้:

การแตกพาร์ไม่ได้สร้างมูลค่าใหม่ให้บริษัท เป็นเพียงการแบ่งเค้กชิ้นเดิมเป็นชิ้นเล็กลง บริษัทมักทำเพื่อให้ราคาต่อหุ้นต่ำลงและซื้อขายสะดวกขึ้น ส่วนการทำตรงกันข้ามคือ การรวมหุ้น (reverse split) ซึ่งลดจำนวนหุ้นและปรับราคาขึ้น

ถ้ายังไม่คุ้นกับหุ้นสามัญ อ่าน หุ้นคืออะไร และ พื้นฐานตลาดหุ้นไทย ก่อน

Right Issue คืออะไร

Right Issue หรือ สิทธิจองซื้อหุ้นเพิ่มทุน คือการที่บริษัทออกหุ้นใหม่และเสนอขายให้ผู้ถือหุ้นเดิมตามสัดส่วนการถือหุ้น ในตลาดหุ้นไทยมักเรียกว่า RO (Rights Offering) ราคาจองซื้อมักต่ำกว่าราคาตลาดในขณะนั้น

ต่างจากการแตกพาร์ตรงที่บริษัทได้รับเงินจริงจากผู้จองซื้อ และจำนวนหุ้นทั้งหมดเพิ่มขึ้นโดยมีเงินสดเข้ามาหนุน

ขั้นตอนทั่วไป:

  1. บริษัทประกาศอัตราส่วน (หุ้นเดิมกี่หุ้นต่อหุ้นใหม่กี่หุ้น) ราคาจองซื้อ และวันกำหนดรายชื่อผู้มีสิทธิ
  2. หุ้นขึ้นเครื่องหมาย XR (Excluding Right) ผู้ที่ซื้อหุ้นตั้งแต่วันนั้นจะไม่ได้สิทธิจองซื้อในรอบนี้
  3. ราคาตลาดมักถูกปรับลงในวันขึ้น XR เพราะสิทธิถูกแยกออกจากหุ้นแล้ว
  4. ผู้มีสิทธิเลือกว่าจะจองซื้อภายในช่วงที่กำหนด หรือไม่จอง

บางกรณีบริษัทออกสิทธิในรูปที่โอนเปลี่ยนมือได้ (Transferable Subscription Right, TSR) ซึ่งซื้อขายในตลาดได้ช่วงหนึ่ง วันที่ อัตราส่วน และเงื่อนไขจริงของแต่ละรายการต้องดูจากหนังสือแจ้งของบริษัทและประกาศของตลาดหลักทรัพย์

ราคาทางทฤษฎีหลังขึ้น XR (TERP)

TERP (Theoretical Ex-Rights Price) คือราคาเฉลี่ยถ่วงน้ำหนักที่หุ้นควรเป็นหลังรวมหุ้นใหม่เข้ากับหุ้นเดิม โดยสมมติว่าราคาตลาดไม่ขยับจากปัจจัยอื่น

TERP = (N×P + n×S) / (N+n)

มูลค่าทางทฤษฎีของสิทธิ ต่อหุ้นใหม่ คือ TERP − S ถ้าคิดต่อหุ้นเดิม ให้คูณด้วย n/N

ตัวอย่างเชิงตรรกะ: ถ้า S ต่ำกว่า P มาก TERP จะต่ำกว่า P อย่างเห็นได้ชัด และสิทธิจะมีมูลค่าสูง ถ้า S ใกล้ P สิทธิจะมีมูลค่าน้อย ถ้า S สูงกว่าราคาตลาดในช่วงจองซื้อ สิทธิแทบไม่มีมูลค่า เพราะซื้อหุ้นในตลาดได้ถูกกว่า

ใส่ตัวเลขจริงของรายการที่สนใจลงในเครื่องคำนวณด้านล่าง:

ราคาทางทฤษฎีหลังขึ้น XR (TERP)960
มูลค่าทางทฤษฎีของสิทธิ 1 สิทธิ160
จำนวนหุ้นใหม่ที่คุณมีสิทธิซื้อ100
เงินที่ต้องใช้จองซื้อ80,000

TERP = (N × P + n × S) / (N + n) สำหรับหุ้นเดิม N หุ้นต่อหุ้นใหม่ n หุ้น ที่ราคาจองซื้อ S ราคาตลาดหลังการเพิ่มทุนอาจแตกต่างจากนี้

ราคาที่ได้เป็นค่าทางทฤษฎี ราคาตลาดจริงหลังขึ้น XR อาจสูงหรือต่ำกว่านี้ตามข่าว ผลประกอบการ และอุปสงค์อุปทาน เครื่องมืออื่นอยู่ที่ เครื่องคำนวณและจำลอง

ทางเลือกของผู้ถือหุ้นเดิม

ทางเลือก ผลต่อสัดส่วนการถือหุ้น ผลต่อมูลค่าพอร์ตตามทฤษฎี
จองซื้อตามสิทธิ คงสัดส่วนเดิม ใช้เงินเพิ่ม ได้หุ้นเพิ่มที่ราคา S
ขายสิทธิ (ถ้าเป็น TSR) สัดส่วนลดลง ได้เงินจากสิทธิชดเชยการที่ราคาหุ้นปรับลง
ไม่จองและไม่ขาย สัดส่วนลดลง (dilution) เสียมูลค่าของสิทธิ เพราะราคาหุ้นปรับลงโดยไม่มีอะไรชดเชย

ประเด็นสำคัญคือ การปล่อยสิทธิทิ้งเฉย ๆ มีต้นทุน แม้จะไม่ต้องจ่ายเงิน การตัดสินใจขึ้นกับแผนการลงทุนและสถานะการเงินของแต่ละคน หน้านี้ไม่ได้แนะนำให้เลือกทางใด

สิ่งที่นักลงทุนที่มีประสบการณ์ควรตรวจ

ศัพท์ที่เกี่ยวข้องดูเพิ่มได้ที่ ศัพท์เทรดและการเงิน

คำถามที่พบบ่อย

หุ้นแตกพาร์ทำให้รวยขึ้นไหม

ไม่ ณ วันที่ปรับ มูลค่าหุ้นที่ถือรวมเท่าเดิม จำนวนหุ้นเพิ่มแต่ราคาต่อหุ้นลดลงในอัตราเดียวกัน

Right Issue กับ IPO ต่างกันอย่างไร

IPO คือการเสนอขายหุ้นต่อประชาชนครั้งแรก ส่วน Right Issue เสนอขายหุ้นใหม่ให้ผู้ถือหุ้นเดิมของบริษัทที่จดทะเบียนอยู่แล้ว ดู IPO คืออะไร

ซื้อหุ้นวันขึ้น XR จะได้สิทธิจองซื้อไหม

ไม่ได้ ผู้ที่ได้สิทธิคือผู้มีชื่อในทะเบียนตามวันกำหนดรายชื่อ ซึ่งต้องซื้อก่อนวันขึ้น XR

ทำไมราคาจริงหลัง XR ไม่เท่ากับ TERP

TERP สมมติว่าไม่มีปัจจัยอื่นเปลี่ยน แต่ตลาดจริงสะท้อนข่าว ความคาดหวัง และแรงซื้อขายด้วย

ไม่จองซื้อแล้วเสียอะไร

สัดส่วนการถือหุ้นลดลง และหากสิทธิโอนไม่ได้ จะเสียมูลค่าของสิทธิที่คำนวณจาก TERP − S

หน้าที่เกี่ยวข้อง