Austerity คืออะไร
Austerity หรือมาตรการรัดเข็มขัด คือการที่รัฐบาลลดรายจ่ายหรือเพิ่มภาษี เพื่อลดการขาดดุลงบประมาณและชะลอการเพิ่มขึ้นของหนี้สาธารณะ
ในข่าวไทยมักใช้คำว่า "นโยบายรัดเข็มขัดการคลัง" คำนี้หมายถึงนโยบายของรัฐบาล ไม่ใช่ของธนาคารกลาง และไม่ใช่การประหยัดของครัวเรือน
พร้อมลองกับบัญชีจริงหรือบัญชีทดลองแล้วหรือยัง?
ลิงก์พาร์ทเนอร์ · การเทรดมีความเสี่ยงสูงที่จะขาดทุน
นิยามแบบทางการ
ในเอกสารเศรษฐศาสตร์ เรียกเรื่องนี้ว่า fiscal consolidation หมายถึงการปรับนโยบายการคลังโดยตั้งใจ เพื่อลดการขาดดุลการคลัง (ขาดดุลการคลัง) และทำให้ระดับหนี้ต่อขนาดเศรษฐกิจ (หนี้สาธารณะต่อ GDP) มั่นคงหรือลดลง
มาตรการแบ่งได้เป็นสองแบบ:
| แบบ | เครื่องมือหลัก | ตัวอย่างมาตรการ |
|---|---|---|
| ฝั่งรายจ่าย (expenditure-based) | ลดการใช้จ่ายภาครัฐ | ตรึงเงินเดือนข้าราชการ ลดเงินอุดหนุน เลื่อนโครงการลงทุน |
| ฝั่งรายได้ (revenue-based) | เพิ่มรายได้รัฐ | ขึ้นอัตราภาษี ลดการยกเว้นภาษี |
นักวิเคราะห์มักดู ดุลการคลังเชิงโครงสร้าง (structural balance) ซึ่งตัดผลของวัฏจักรเศรษฐกิจออก เพราะการขาดดุลที่ลดลงตอนเศรษฐกิจขยายตัวอาจมาจากรายได้ภาษีที่เพิ่มขึ้นเอง โดยรัฐบาลไม่ได้รัดเข็มขัดจริง
ตัวอย่างสมมติ
สมมติประเทศ A ใช้จ่ายมากกว่ารายได้ทุกปี หนี้จึงเพิ่มขึ้นเร็วกว่าเศรษฐกิจ และผู้ลงทุนในพันธบัตรเริ่มขอผลตอบแทนสูงขึ้น รัฐบาลจึงประกาศแผนว่า:
- ตรึงเงินเดือนภาครัฐ
- ยกเลิกเงินอุดหนุนราคาพลังงานบางส่วน
- ขึ้นภาษีการบริโภค
ผลที่อาจเกิดขึ้นได้ทั้งสองทาง:
- ด้านที่ตั้งใจ: การขาดดุลแคบลง ความเสี่ยงผิดนัดชำระหนี้ที่ตลาดประเมินลดลง ส่วนต่างผลตอบแทนพันธบัตรอาจแคบลง
- ด้านข้างเคียง: การบริโภคและการจ้างงานชะลอตัว ถ้าเศรษฐกิจหดตัวมาก รายได้ภาษีจะลดลง สัดส่วนหนี้ต่อ GDP อาจไม่ลดลงตามที่คาด
ตัวอย่างนี้เป็นกรณีสมมติเพื่ออธิบายกลไก ไม่ได้อ้างอิงประเทศจริง
กรณีที่ควรระวัง
- Fiscal multiplier: ผลของการลดรายจ่ายต่อเศรษฐกิจขึ้นอยู่กับช่วงของวัฏจักร ถ้าลดรายจ่ายตอนเศรษฐกิจอ่อนแอ ผลลบมักรุนแรงกว่า
- Expansionary austerity: แนวคิดที่ว่าการรัดเข็มขัดช่วยเพิ่มความเชื่อมั่นจนเศรษฐกิจโต ยังเป็นข้อถกเถียง ผลจริงต่างกันไปในแต่ละประเทศ
- มาตรการตามเงื่อนไขเงินกู้: บางประเทศรัดเข็มขัดเพราะเป็นเงื่อนไขของเงินช่วยเหลือจากองค์กรระหว่างประเทศ ไม่ได้เลือกเอง
- อย่าสับสนกับนโยบายการเงินแบบตึงตัว: การขึ้นดอกเบี้ยเป็นเรื่องของธนาคารกลาง ส่วน austerity เป็นเรื่องงบประมาณของรัฐบาล
พบคำนี้ที่ไหน
- ข่าวเศรษฐกิจ: การแถลงงบประมาณ แผนการคลังระยะกลาง การเจรจากับเจ้าหนี้
- รายงานขององค์กรระหว่างประเทศและบริษัทจัดอันดับเครดิต: มักใช้คำว่า fiscal consolidation หรือ fiscal tightening
- ปฏิทินเศรษฐกิจบนแพลตฟอร์มเทรด: ข่าวงบประมาณและผลการประมูลพันธบัตรอาจทำให้ผลตอบแทนพันธบัตร ค่าเงิน และดัชนีหุ้นเคลื่อนไหวแรง
ถ้าคุณเทรด CFD หรือฟอเร็กซ์ที่ใช้เลเวอเรจในช่วงที่มีข่าวเหล่านี้ ราคาอาจกระโดดและทำให้ขาดทุนได้เร็ว อ่านเพิ่มที่การบริหารความเสี่ยง
ศัพท์ที่เกี่ยวข้อง
- ขาดดุลการคลัง และ หนี้สาธารณะต่อ GDP
- การผิดนัดชำระหนี้ และ ส่วนต่างเครดิต
- วัฏจักรเศรษฐกิจ และ เงินฝืด
- วิกฤตการเงินลุกลาม และ พันธบัตรบุนด์เยอรมนี
- การวิเคราะห์ปัจจัยพื้นฐาน และ ศัพท์เทรดและการเงิน
คำถามที่พบบ่อย
Austerity คืออะไรแบบสั้นที่สุด
คือการที่รัฐบาลลดรายจ่ายหรือเพิ่มภาษี เพื่อลดการขาดดุลและหนี้สาธารณะ
มาตรการรัดเข็มขัดต้องลดรายจ่ายเสมอหรือไม่
ไม่เสมอไป การขึ้นภาษีเพื่อลดการขาดดุลก็นับเป็น fiscal consolidation เช่นกัน
นโยบายรัดเข็มขัดการคลังทำให้ค่าเงินแข็งค่าหรืออ่อนค่า
ไม่มีคำตอบตายตัว ขึ้นกับว่าตลาดมองเรื่องความน่าเชื่อถือของการคลังหรือเรื่องการชะลอตัวของเศรษฐกิจมากกว่า
Austerity กับการขึ้นดอกเบี้ยต่างกันอย่างไร
Austerity เป็นนโยบายการคลังของรัฐบาล ส่วนการขึ้นดอกเบี้ยเป็นนโยบายการเงินของธนาคารกลาง
