เงินฝืดคืออะไร
เงินฝืด (deflation) คือภาวะที่ระดับราคาสินค้าและบริการโดยรวมในระบบเศรษฐกิจลดลงต่อเนื่อง ทำให้เงินจำนวนเดิมซื้อของได้มากขึ้น
นิยามแบบทางการ: เงินฝืดคือช่วงที่อัตราเงินเฟ้อซึ่งวัดจากดัชนีราคาผู้บริโภค (CPI) ติดลบ และติดลบต่อเนื่อง ไม่ใช่เฉพาะเดือนใดเดือนหนึ่ง
พร้อมลองกับบัญชีจริงหรือบัญชีทดลองแล้วหรือยัง?
ลิงก์พาร์ทเนอร์ · การเทรดมีความเสี่ยงสูงที่จะขาดทุน
ตัวอย่างสมมติ
สมมติว่าตะกร้าสินค้าที่ใช้คำนวณ CPI มีราคาสูงกว่าในปีนี้ และถูกลงในปีถัดไป โดยสินค้าส่วนใหญ่ในตะกร้าถูกลง ไม่ใช่แค่น้ำมันอย่างเดียว
- คนที่ถือเงินสดจะมีอำนาจซื้อเพิ่มขึ้น เพราะเงินจำนวนเท่าเดิมซื้อของได้มากกว่า
- คนที่มีหนี้จะรับภาระหนักขึ้น เพราะยอดหนี้ไม่ลดตาม แต่รายได้และราคาที่ขายของได้ลดลง
- อัตราดอกเบี้ยที่แท้จริง (ดอกเบี้ยที่ประกาศ ลบด้วยอัตราเงินเฟ้อ) จะสูงกว่าดอกเบี้ยที่ประกาศ แม้ธนาคารกลางจะลดดอกเบี้ยลงจนใกล้ศูนย์แล้ว
ถ้าต้องการลองคำนวณด้วยตัวเลขจริง ใช้เครื่องมือในหน้า เครื่องคำนวณและจำลอง
เงินฝืดกับเงินเฟ้อ
| เงินเฟ้อ | ดิสอินเฟลชัน | เงินฝืด | |
|---|---|---|---|
| ระดับราคา | สูงขึ้น | ยังสูงขึ้น แต่ช้าลง | ลดลง |
| อัตราเงินเฟ้อ | เป็นบวก | เป็นบวกแต่ลดลง | ติดลบ |
| อำนาจซื้อของเงิน | ลดลง | ลดลงช้าลง | เพิ่มขึ้น |
คนมักสับสนเงินฝืดกับ ดิสอินเฟลชัน ถ้าราคายังขึ้นแต่ขึ้นช้าลง แบบนั้นยังไม่ใช่เงินฝืด
เงินฝืดเกิดจากอะไร
- อุปสงค์ลดลง: ครัวเรือนและธุรกิจใช้จ่ายน้อยลง เช่น หลังฟองสบู่สินทรัพย์แตก หรือช่วง สินเชื่อตึงตัว
- อุปทานเพิ่มหรือต้นทุนลดลง: เทคโนโลยีและผลิตภาพที่ดีขึ้นทำให้ผลิตได้ถูกลง
- ปริมาณเงินและสินเชื่อหดตัว: มีเงินหมุนในระบบน้อยลง
- ค่าเงินแข็ง: สินค้านำเข้าถูกลง ดูเพิ่มที่ ค่าเงินแข็งค่า
- การลดรายจ่ายภาครัฐ: เช่น มาตรการรัดเข็มขัด
กรณีที่ต้องแยกให้ออก
- ติดลบชั่วคราวกับติดลบเรื้อรัง: CPI ทั่วไป (headline) อาจติดลบเพราะราคาพลังงานลดลงแรง แต่ถ้าเงินเฟ้อพื้นฐาน (core ซึ่งตัดอาหารสดและพลังงานออก) ยังเป็นบวก นักเศรษฐศาสตร์ส่วนใหญ่ยังไม่ถือว่าเป็นเงินฝืด
- เงินฝืดแบบ "ดี" กับแบบ "ร้าย": ราคาที่ลดเพราะผลิตภาพสูงขึ้น ส่งผลต่อเศรษฐกิจต่างจากราคาที่ลดเพราะความต้องการหาย ซึ่งมักมาพร้อมการว่างงาน
- ราคาสินทรัพย์ลดลง: ราคาหุ้นหรือบ้านที่ตกลงเรียกว่าภาวะ asset deflation ซึ่งไม่ใช่เงินฝืดตามนิยาม CPI
- วงจรเงินฝืด: เมื่อคนคาดว่าของจะถูกลงอีก ก็เลื่อนการซื้อออกไป ยอดขายจึงลด ธุรกิจลดค่าจ้าง และราคาก็ลดต่อ ญี่ปุ่นในช่วงหลังฟองสบู่แตกเป็นกรณีที่มักถูกยกเป็นตัวอย่าง
พบคำนี้ที่ไหน
- รายงาน CPI และ PPI: ข่าวมักใช้คำว่า "เงินเฟ้อติดลบ" หรือ "negative inflation"
- แถลงการณ์ธนาคารกลาง: ใช้เป็นเหตุผลในการลดดอกเบี้ยหรืออัดฉีดสภาพคล่อง
- ปฏิทินเศรษฐกิจในแพลตฟอร์มเทรด: ตัวเลข CPI ที่ออกต่ำกว่าคาด อาจทำให้ราคาคู่เงิน ทองคำ และพันธบัตรเคลื่อนไหวแรง การเทรด CFD และฟอเร็กซ์ที่ใช้เลเวอเรจในช่วงประกาศตัวเลขทำให้ขาดทุนได้เร็ว ดู การบริหารความเสี่ยง
คำที่เกี่ยวข้อง
- ดิสอินเฟลชัน
- วัฏจักรเศรษฐกิจ
- การวิเคราะห์ปัจจัยพื้นฐาน
- หนี้สาธารณะต่อ GDP
- เงินเฟียต
- Flight to Quality
- ศัพท์เทรดและการเงิน
คำถามที่พบบ่อย
Deflation คืออะไร แบบสั้นที่สุด
คือภาวะที่ราคาสินค้าและบริการโดยรวมลดลงต่อเนื่อง และอัตราเงินเฟ้อติดลบ
เงินฝืดดีต่อผู้บริโภคหรือไม่
ระยะสั้นของจะถูกลง แต่ถ้าเกิดจากความต้องการที่หายไป มักมาพร้อมรายได้ที่ลดลง การว่างงาน และภาระหนี้ที่หนักขึ้น
เงินเฟ้อลดลงแปลว่าเงินฝืดหรือไม่
ไม่ใช่ ถ้าอัตราเงินเฟ้อยังเป็นบวก ภาวะนั้นคือดิสอินเฟลชัน
ธนาคารกลางรับมือเงินฝืดอย่างไร
โดยทั่วไปจะลดอัตราดอกเบี้ยนโยบาย และใช้มาตรการเพิ่มสภาพคล่อง เพื่อกระตุ้นการใช้จ่ายและสินเชื่อ
