นิยามสั้น
Fiscal deficit (ขาดดุลการคลัง) คือภาวะที่รัฐบาลใช้จ่ายมากกว่ารายได้ที่เก็บได้ในช่วงเวลาเดียวกัน ซึ่งมักวัดเป็นปีงบประมาณ
ส่วนที่ขาดนี้รัฐบาลต้องหาเงินมาเติม โดยทั่วไปทำด้วยการกู้ยืม เช่น ออกพันธบัตรรัฐบาลผ่านการประมูลพันธบัตร หรือใช้เงินคงคลังที่สะสมไว้
พร้อมลองกับบัญชีจริงหรือบัญชีทดลองแล้วหรือยัง?
ลิงก์พาร์ทเนอร์ · การเทรดมีความเสี่ยงสูงที่จะขาดทุน
ตัวอย่างแบบสมมติ
ประเทศสมมติแห่งหนึ่งมีข้อมูลในปีงบประมาณดังนี้
| รายการ | สัญลักษณ์ |
|---|---|
| รายได้รัฐบาล (ภาษี ค่าธรรมเนียม รายได้อื่น) | R |
| รายจ่ายรัฐบาล (รายจ่ายประจำ ลงทุน ดอกเบี้ยหนี้) | E |
| ดุลการคลัง | R − E |
- ถ้า E มากกว่า R ผลลัพธ์ R − E จะติดลบ เรียกว่า ขาดดุล
- ถ้า R มากกว่า E เรียกว่า เกินดุล
- ข่าวมักรายงานยอดขาดดุลเทียบกับขนาดเศรษฐกิจ คือ (E − R) หารด้วย GDP เพื่อให้เทียบระหว่างประเทศหรือระหว่างปีได้
นิยามแบบทางการและกรณีที่ต้องระวัง
- งบประมาณขาดดุล กับ ขาดดุลการคลัง: งบประมาณขาดดุล (ขาดดุลงบประมาณ) มักหมายถึงแผนที่รัฐบาลตั้งไว้ล่วงหน้า ส่วนขาดดุลการคลังมักหมายถึงผลที่เกิดขึ้นจริง ซึ่งอาจต่างจากแผน
- Primary deficit (ขาดดุลเบื้องต้น): ไม่นับรายจ่ายดอกเบี้ยหนี้ ใช้ดูว่านโยบายใช้จ่ายปัจจุบันขาดดุลหรือไม่ โดยแยกภาระหนี้เก่าออก
- Structural / cyclically adjusted deficit: ปรับผลของวัฏจักรเศรษฐกิจออก เพราะช่วงเศรษฐกิจชะลอ รายได้ภาษีลดลงและรายจ่ายสวัสดิการเพิ่มขึ้นเองโดยอัตโนมัติ
- ขอบเขตของ "รัฐบาล": รัฐบาลกลางอย่างเดียว หรือรวมท้องถิ่น กองทุนนอกงบประมาณ และรัฐวิสาหกิจ ตัวเลขจะต่างกันตามขอบเขต
- เกณฑ์เงินสด กับ เกณฑ์คงค้าง: บันทึกเมื่อเงินเข้าออกจริง หรือเมื่อเกิดภาระ ทำให้ยอดในแต่ละช่วงต่างกันได้
- ขาดดุล ไม่ใช่ หนี้: ขาดดุลเป็นยอดของแต่ละปี (flow) ส่วนหนี้สาธารณะเป็นยอดสะสม (stock) ดูหนี้สาธารณะต่อ GDP
- Twin deficits: ขาดดุลการคลังที่เกิดพร้อมขาดดุลบัญชีเดินสะพัด ซึ่งเกี่ยวข้องกับบัญชีทุนและการเงิน
คำนี้ปรากฏที่ไหน
- ข่าวเศรษฐกิจและปฏิทินเศรษฐกิจ บนแพลตฟอร์มเทรด มักอยู่ในหัวข้อ Budget Balance หรือ Government Budget
- รายงานของกระทรวงการคลังและหน่วยงานงบประมาณ ของแต่ละประเทศ
- รายงานของบริษัทจัดอันดับเครดิต ที่ใช้ยอดขาดดุลประกอบการประเมินความเสี่ยงการผิดนัดชำระหนี้
- การวิเคราะห์ตลาดพันธบัตรและค่าเงิน เพราะการขาดดุลที่สูงขึ้นอาจหมายถึงการออกพันธบัตรมากขึ้น ซึ่งเกี่ยวข้องกับผลตอบแทนพันธบัตรและส่วนต่างเครดิต
ข่าวด้านการคลังอาจทำให้ราคาพันธบัตรและค่าเงินเคลื่อนไหวแรงในเวลาสั้น การเทรด CFD และฟอเร็กซ์ที่ใช้เลเวอเรจในช่วงข่าวแบบนี้อาจขาดทุนได้เร็ว ดูเพิ่มที่การบริหารความเสี่ยง
ศัพท์ที่เกี่ยวข้อง
- มาตรการรัดเข็มขัด: การลดรายจ่ายหรือขึ้นภาษีเพื่อลดการขาดดุล
- ค่าเงินอ่อนค่า
- ตลาดเกิดใหม่
- เงินเฟียต
- พันธบัตรบุนด์เยอรมนี
- การวิเคราะห์ปัจจัยพื้นฐาน
- ศัพท์เทรดและการเงิน
คำถามที่พบบ่อย
Fiscal deficit คืออะไร แบบสั้นที่สุด
คือรายจ่ายของรัฐบาลมากกว่ารายได้ในช่วงเวลาเดียวกัน ส่วนต่างนั้นต้องหาเงินมาเติม ซึ่งส่วนใหญ่ทำด้วยการกู้ยืม
ขาดดุลการคลังเป็นเรื่องไม่ดีเสมอไปหรือไม่
ไม่เสมอไป รัฐบาลอาจตั้งใจขาดดุลเพื่อพยุงเศรษฐกิจช่วงชะลอตัว สิ่งที่นักวิเคราะห์ดูคือขนาดเทียบกับ GDP ความต่อเนื่อง และต้นทุนการกู้
งบประมาณขาดดุลกับขาดดุลงบประมาณต่างกันไหม
ในการใช้ทั่วไปมักหมายถึงสิ่งเดียวกัน คือแผนงบประมาณที่ตั้งรายจ่ายไว้สูงกว่ารายได้ ส่วนขาดดุลการคลังมักใช้กับผลที่เกิดขึ้นจริง
ขาดดุลการคลังกับหนี้สาธารณะเกี่ยวกันอย่างไร
การขาดดุลในแต่ละปีที่กู้มาชดเชยจะเพิ่มยอดหนี้สาธารณะสะสม ส่วนการเกินดุลอาจนำไปใช้ลดหนี้ได้
