Capital gain คืออะไร
Capital gain (กำไรจากทุน) คือกำไรที่เกิดเมื่อขายสินทรัพย์ได้ราคาสูงกว่าต้นทุนที่ซื้อมา ส่วน capital loss (ขาดทุนจากทุน) คือผลขาดทุนเมื่อขายได้ราคาต่ำกว่าต้นทุน
สินทรัพย์ในที่นี้รวมถึงหุ้น พันธบัตร ทองคำ อสังหาริมทรัพย์ และคริปโต คำว่า "กำไรจากการขายหุ้น" ที่ใช้กันทั่วไปก็คือ capital gain ของหุ้นนั่นเอง
พร้อมลองกับบัญชีจริงหรือบัญชีทดลองแล้วหรือยัง?
ลิงก์พาร์ทเนอร์ · การเทรดมีความเสี่ยงสูงที่จะขาดทุน
นิยามแบบละเอียด
ในทางบัญชี กำไรหรือขาดทุนจากทุนคำนวณจาก ต้นทุนของสินทรัพย์ (cost basis) ไม่ได้ใช้แค่ราคาซื้อ
- ต้นทุน = ราคาซื้อ × จำนวน + ค่านายหน้าและค่าธรรมเนียมตอนซื้อ
- รายรับสุทธิ = ราคาขาย × จำนวน − ค่าธรรมเนียมตอนขาย
- กำไร/ขาดทุนจากทุน = รายรับสุทธิ − ต้นทุน
ถ้าผลลัพธ์เป็นบวกคือ capital gain ถ้าเป็นลบคือ capital loss
ตัวอย่างสมมติ
สมมติซื้อหุ้น A จำนวน Q หุ้น ที่ราคา P₁ และจ่ายค่าธรรมเนียมซื้อ F₁ ต่อมาขายทั้งหมดที่ราคา P₂ และจ่ายค่าธรรมเนียมขาย F₂
- ต้นทุน = P₁ × Q + F₁
- รายรับสุทธิ = P₂ × Q − F₂
- ถ้า P₂ สูงกว่า P₁ มากพอจนครอบคลุมค่าธรรมเนียมทั้งสองฝั่ง จะได้ capital gain
- ถ้า P₂ สูงกว่า P₁ เพียงเล็กน้อย ค่าธรรมเนียมอาจทำให้ผลรวมกลายเป็น capital loss ได้
หากต้องการใส่ตัวเลขจริง ใช้เครื่องมือในหน้า เครื่องคำนวณและจำลอง
กำไรที่รับรู้แล้วและยังไม่รับรู้
- Unrealized (ยังไม่รับรู้) คือกำไรหรือขาดทุนของสถานะที่ยังถืออยู่ ตัวเลขเปลี่ยนไปตามราคาตลาด
- Realized (รับรู้แล้ว) คือผลที่เกิดขึ้นจริงหลังขายหรือปิดสถานะ
ในแพลตฟอร์ม MetaTrader ผลของสถานะที่เปิดอยู่จะแสดงเป็นกำไรลอยตัว ส่วนผลของสถานะที่ปิดแล้วจะอยู่ในแท็บประวัติและในรายการเดินบัญชี ข่าวการเงินมักใช้คำนี้เมื่อพูดถึงผลประกอบการของกองทุน หรือนโยบายภาษีของแต่ละประเทศ
กรณีพิเศษ
- เงินปันผลและดอกเบี้ย ไม่ใช่ capital gain แต่เป็นรายได้อีกประเภท ดูดอกเบี้ยพันธบัตร และวัน XD
- สินทรัพย์ต่างสกุลเงิน ผลในสกุลเงินบาทอาจต่างจากผลในสกุลเงินของสินทรัพย์ เพราะอัตราแลกเปลี่ยนเปลี่ยนไป ดูความเสี่ยงอัตราแลกเปลี่ยน
- CFD และอนุพันธ์ ผู้เทรดไม่ได้ถือสินทรัพย์จริง ผลคือส่วนต่างราคาบวกหรือลบด้วยค่าสวอปและค่าคอมมิชชัน การจัดประเภททางภาษีอาจไม่เหมือนการขายสินทรัพย์จริง ดูอนุพันธ์
- การใช้เลเวอเรจ ทำให้ขาดทุนจากทุนเกิดขึ้นได้เร็วและอาจมากกว่าที่คาดไว้ ดูการบริหารความเสี่ยง
ภาษีกำไรจากทุน
การเก็บภาษีกำไรจากทุนแตกต่างกันตามประเภทสินทรัพย์และประเทศ สำหรับเงินได้จากต่างประเทศ หลักทั่วไปที่กรมสรรพากรอธิบายไว้คือ หลักทั่วไป (ไม่เฉพาะ Forex): เงินได้พึงประเมินจากต่างประเทศที่เกิดขึ้นตั้งแต่ 1.1.2024 ต้องเสียภาษีเมื่อบุคคลอยู่ในประเทศไทยตั้งแต่ 180 วันขึ้นไปในปีภาษีนั้นและนำเงินได้เข้ามาในประเทศไทย
ก่อนยื่นภาษี ควรตรวจสอบรายละเอียดกับกรมสรรพากรหรือผู้เชี่ยวชาญด้านภาษี
คำที่เกี่ยวข้อง
คำถามที่พบบ่อย
Capital gain กับกำไรจากการเทรดต่างกันอย่างไร
ทั้งสองคำมาจากหลักเดียวกัน คือผลต่างระหว่างราคาขายกับต้นทุน แต่การจัดประเภททางบัญชีและภาษีอาจต่างกันตามประเภทสินทรัพย์
Capital loss นำไปหักกับกำไรได้ไหม
ขึ้นกับกฎภาษีของแต่ละประเทศและประเภทสินทรัพย์ ควรตรวจสอบกับกรมสรรพากร
กำไรที่ยังไม่ปิดสถานะถือเป็น capital gain หรือยัง
ยังไม่ถือ ตราบใดที่ยังไม่ขายหรือปิดสถานะ ผลนั้นยังเป็นกำไรที่ยังไม่รับรู้และเปลี่ยนแปลงได้ตลอด
ค่าธรรมเนียมต้องนำมาคิดด้วยไหม
ต้องคิด ค่าธรรมเนียมตอนซื้อรวมอยู่ในต้นทุน ส่วนค่าธรรมเนียมตอนขายต้องหักออกจากรายรับ
