นิยามสั้น
Futures roll หรือ โรลโอเวอร์ฟิวเจอร์ส คือการปิดสถานะในสัญญาฟิวเจอร์สเดือนที่ใกล้หมดอายุ แล้วเปิดสถานะเดียวกันในสัญญาเดือนถัดไป เพื่อถือสถานะต่อโดยไม่ต้องรอให้สัญญาเดิมหมดอายุ
ในภาษาอังกฤษอาจเรียกว่า contract roll หรือ roll over สัญญา
พร้อมลองกับบัญชีจริงหรือบัญชีทดลองแล้วหรือยัง?
ลิงก์พาร์ทเนอร์ · การเทรดมีความเสี่ยงสูงที่จะขาดทุน
นิยามแบบละเอียด
ทางเทคนิค การโรลประกอบด้วยคำสั่งคู่กัน ได้แก่ คำสั่งที่ปิดสัญญาเดือนใกล้ (front month) และคำสั่งที่เปิดสัญญาเดือนถัดไปในทิศทางเดิมและจำนวนสัญญาเท่าเดิม ผลต่างของราคาระหว่างสัญญาทั้งคู่เรียกว่า roll spread หรือ calendar spread
หลายตลาดให้ส่งคำสั่งนี้เป็นคำสั่งสเปรดเดียว เพื่อให้ทั้งคู่ถูกจับคู่ในราคาส่วนต่างที่กำหนด ลดความเสี่ยงที่คำสั่งหนึ่งได้รับการจับคู่แต่อีกคำสั่งไม่ได้รับ
ตัวอย่าง (สมมติ)
เทรดเดอร์ถือสถานะซื้อ (long) สัญญาดัชนีเดือนใกล้ และสัญญานี้ใกล้วันหมดอายุ
- ขายปิดสัญญาเดือนใกล้ที่ราคา A
- ซื้อสัญญาเดือนถัดไปที่ราคา B จำนวนสัญญาเท่าเดิม
- roll spread = B − A
ผลที่เกิดขึ้น:
- กำไรหรือขาดทุนของสัญญาเดิมถูกรับรู้ทันทีที่ปิด
- สถานะใหม่เริ่มต้นที่ราคา B ไม่ใช่ A
- ถ้า B สูงกว่า A ตลาดอยู่ในภาวะ Contango ถ้า B ต่ำกว่า A เป็นภาวะ Backwardation
- การโรลไม่ได้สร้างกำไรในตัวเอง แต่มีต้นทุนจากสเปรดราคาซื้อขายและค่าธรรมเนียมของทั้งคู่คำสั่ง
พบคำนี้ที่ไหน
- แพลตฟอร์มเทรด: สัญญาแต่ละเดือนมีสัญลักษณ์แยกกัน บางระบบมีสัญลักษณ์แบบต่อเนื่องที่สลับไปเดือนถัดไปให้อัตโนมัติ
- กราฟต่อเนื่อง: เมื่อกราฟเปลี่ยนสัญญา อาจเกิดช่องว่างราคา ผู้ให้ข้อมูลจึงมีวิธีปรับย้อนหลัง (back-adjusted) หรือปรับตามสัดส่วน (ratio-adjusted)
- รายงานตลาด: ช่วงโรล ปริมาณซื้อขายและสถานะคงค้าง (open interest) จะย้ายจากเดือนใกล้ไปเดือนถัดไป
- ข่าว: คำว่า "roll week" หรือ "roll period" หมายถึงช่วงที่ผู้ถือสถานะจำนวนมากโรลพร้อมกัน
- ตลาดไทย: ช่องทางที่ถูกกฎหมายตามที่ ธปท. ระบุ: ซื้อขายเงินตราต่างประเทศผ่านบัญชีเงินฝากเงินตราต่างประเทศ (FCD) กับธนาคาร, ฟิวเจอร์สสกุลเงินใน TFEX, สัญญาซื้อขายล่วงหน้า (forward) กับธนาคาร (สำหรับผู้นำเข้า/ส่งออก) ซึ่งสัญญาเหล่านี้มีเดือนหมดอายุและต้องโรลหากต้องการถือต่อ
สำหรับ CFD ที่อ้างอิงฟิวเจอร์สกับโบรกเกอร์ใดก็ตาม เงื่อนไขการปรับราคาเมื่อเปลี่ยนสัญญาต่างกันไป ควรตรวจในพื้นที่ส่วนตัวหรือเว็บไซต์ทางการของผู้ให้บริการ
กรณีเฉพาะที่ควรรู้
- สัญญาส่งมอบจริง: ต้องโรลก่อนวันแจ้งส่งมอบ (first notice day) ไม่ใช่แค่ก่อนวันหมดอายุ ดูชำระเงินสด vs ส่งมอบจริง
- สัญญาชำระเงินสด: ถ้าไม่โรล สัญญาจะถูกชำระราคาตามราคาอ้างอิง ณ วันหมดอายุ
- สภาพคล่อง: ใกล้วันหมดอายุ สภาพคล่องเดือนใกล้ลดลง สเปรดราคาอาจกว้างขึ้น
- ขนาดสัญญาเปลี่ยน: ถ้าตลาดปรับสเปกสัญญา จำนวนสัญญาเท่าเดิมอาจไม่ได้ให้ Exposure เท่าเดิม
- หลักประกัน: สัญญาใหม่อาจใช้มาร์จินต่างจากเดิม
ฟิวเจอร์สและ CFD ที่ใช้เลเวอเรจทำให้ขาดทุนได้เร็ว รวมถึงในช่วงโรลที่ราคาเปลี่ยนแรง อ่านเพิ่มที่การบริหารความเสี่ยง
คำที่เกี่ยวข้อง
- อนุพันธ์ Derivative
- สัญญา Forward
- Forward Points
- การชำระราคาและส่งมอบ
- สินค้าโภคภัณฑ์
- ศัพท์เทรดและการเงิน
คำถามที่พบบ่อย
Futures roll กับ rollover ของ forex ต่างกันอย่างไร
Futures roll คือการย้ายไปสัญญาเดือนถัดไป ส่วน rollover ใน forex คือการเลื่อนสถานะข้ามวันซึ่งเกี่ยวกับค่าสวอป เป็นคนละกลไก
ต้องโรลทุกครั้งไหม
ไม่ต้อง หากไม่ต้องการถือสถานะต่อ สามารถปิดสถานะหรือปล่อยให้สัญญาหมดอายุตามเงื่อนไขของตลาด
roll spread คืออะไร
คือผลต่างราคาระหว่างสัญญาเดือนถัดไปกับเดือนใกล้ ณ เวลาที่โรล
ทำไมกราฟต่อเนื่องจึงมีช่องว่างราคา
เพราะราคาของแต่ละเดือนสัญญาไม่เท่ากัน เมื่อกราฟสลับสัญญาจึงเกิดช่องว่าง เว้นแต่ผู้ให้ข้อมูลปรับราคาย้อนหลัง
