คำนิยาม
เงินเฟียต (fiat money) คือเงินที่ไม่มีสินค้าโภคภัณฑ์อย่างทองคำหนุนหลัง มีมูลค่าเพราะรัฐประกาศให้เป็นเงินที่ชำระหนี้ได้ตามกฎหมาย และเพราะผู้คนยอมรับใช้
คนไทยมักเรียกว่า "เงินกระดาษ" แต่เงินเฟียตไม่ได้มีแค่ธนบัตร เหรียญ เงินฝากธนาคาร และยอดเงินในแอปก็เป็นเงินเฟียตเช่นกัน บาท ดอลลาร์สหรัฐ ยูโร และเยน ล้วนเป็น สกุลเงินเฟียต
พร้อมลองกับบัญชีจริงหรือบัญชีทดลองแล้วหรือยัง?
ลิงก์พาร์ทเนอร์ · การเทรดมีความเสี่ยงสูงที่จะขาดทุน
นิยามแบบทางการ
ในทางเศรษฐศาสตร์ เงินเฟียตมีลักษณะดังนี้
- ไม่แลกคืนเป็นสินค้าได้: ผู้ถือนำธนบัตรไปแลกทองคำในอัตราคงที่ที่ธนาคารกลางไม่ได้
- มีสถานะเงินชำระหนี้ตามกฎหมาย (legal tender): รัฐกำหนดให้ใช้ชำระหนี้และภาษีได้
- ปริมาณเงินขึ้นกับนโยบาย: ธนาคารกลางและระบบธนาคารเป็นผู้กำหนดปริมาณเงิน ไม่ได้ถูกจำกัดด้วยปริมาณทองคำในคลัง
ระบบเงินโลกปัจจุบันเป็นระบบเฟียตเต็มรูปแบบตั้งแต่ ระบบเบรตตันวูดส์ สิ้นสุดลง ซึ่งเป็นช่วงที่ดอลลาร์สหรัฐเลิกผูกกับทองคำ
ตัวอย่างสมมติ
ตัวอย่างนี้เป็นกรณีสมมติ ไม่ใช่ข้อมูลจริง
- สมมติว่าธนาคารกลางเพิ่มปริมาณเงินเร็วกว่าการเพิ่มขึ้นของสินค้าและบริการในประเทศ
- ราคาสินค้าโดยเฉลี่ยจึงสูงขึ้นจากระดับ P เป็นระดับที่สูงกว่า P
- ธนบัตรใบเดิมที่มีมูลค่าหน้าบัตรเท่าเดิมจะซื้อของได้น้อยลง
ภาวะนี้เรียกว่าเงินเฟ้อ ในระบบเงินที่ผูกกับทองคำ การเพิ่มปริมาณเงินทำได้ยากกว่า เพราะต้องมีทองคำหนุน ในระบบเฟียต การรักษามูลค่าเงินจึงขึ้นอยู่กับความน่าเชื่อถือของนโยบายการเงินเป็นหลัก
กรณีพิเศษที่ควรรู้
- ค่าเงินผูกกับสกุลอื่น: Currency Board และ Crawling Peg ผูกค่าเงินไว้กับสกุลเงินเฟียตอื่น ไม่ได้ผูกกับสินค้าโภคภัณฑ์ จึงยังนับเป็นระบบเฟียต
- Dollarization: ประเทศที่ใช้สกุลเงินเฟียตของประเทศอื่นแทนสกุลของตนเอง
- CBDC: เงินเฟียตในรูปดิจิทัลที่ธนาคารกลางออกเอง
- Stablecoin และคริปโต: ไม่ใช่เงินเฟียต stablecoin บางตัวอ้างว่ามีเงินเฟียตหนุนหลัง แต่ผู้ออกเป็นเอกชน ไม่ใช่รัฐ
- เงินฝากธนาคาร: เงินส่วนใหญ่ในระบบเกิดจากการปล่อยสินเชื่อของธนาคาร ดูเพิ่มที่ Fractional Reserve Banking
คำนี้ปรากฏที่ไหน
- แพลตฟอร์มเทรด: คู่สกุลเงิน เช่น EUR/USD คือการเทียบสกุลเงินเฟียตคู่หนึ่ง ส่วน XAUUSD คือราคาทองคำที่วัดเป็นดอลลาร์ สกุลเงินของบัญชีเทรดก็เป็นสกุลเงินเฟียตเช่นกัน
- ข่าวคริปโต: คำว่า "fiat on-ramp" หมายถึงช่องทางแลกเงินเฟียตเป็นคริปโต
- ข่าวเศรษฐกิจ: บทวิเคราะห์เรื่องเงินเฟ้อ ค่าเงินอ่อนค่า ค่าเงินแข็งค่า และการลดค่าเงิน
การเทรดฟอเร็กซ์หรือ CFD ที่ใช้เลเวอเรจทำให้ขาดทุนได้เร็ว ความรู้เรื่องเงินเฟียตช่วยให้อ่านข่าวได้เข้าใจขึ้น แต่ไม่ได้ช่วยลดความเสี่ยงนี้
ศัพท์ที่เกี่ยวข้อง
- เงินฝืด และ Disinflation
- ความเสี่ยงอัตราแลกเปลี่ยน
- การวิเคราะห์ปัจจัยพื้นฐาน
- ศัพท์เทรดและการเงินทั้งหมด
คำถามที่พบบ่อย
Fiat money คืออะไรแบบสั้นที่สุด
คือเงินที่ไม่มีสินค้าโภคภัณฑ์หนุนหลัง และมีมูลค่าเพราะกฎหมายรับรองและผู้คนยอมรับใช้
เงินบาทเป็นเงินเฟียตไหม
เป็น บาทแลกเป็นทองคำในอัตราคงที่ไม่ได้ และมีสถานะเป็นเงินชำระหนี้ตามกฎหมาย
เงินกระดาษกับเงินเฟียตเหมือนกันไหม
ไม่เหมือนกันทั้งหมด "เงินกระดาษ" พูดถึงรูปแบบของเงิน ส่วน "เฟียต" พูดถึงที่มาของมูลค่า ในอดีตเคยมีธนบัตรที่แลกเป็นทองคำได้ ซึ่งไม่นับเป็นเงินเฟียต
บิตคอยน์เป็นสกุลเงินเฟียตไหม
ไม่เป็น เพราะไม่ได้ออกโดยรัฐและไม่มีสถานะเงินชำระหนี้ตามกฎหมายในประเทศส่วนใหญ่
