นิยามสั้น
PPP (purchasing power parity) หรือความเสมอภาคด้านอำนาจซื้อ คือแนวคิดว่าอัตราแลกเปลี่ยนควรปรับจนเงินจำนวนเท่ากันซื้อสินค้าชุดเดียวกันได้ในทุกประเทศ
อธิบายง่ายๆ คือ ถ้าแลกเงินบาทเป็นดอลลาร์สหรัฐแล้วนำไปซื้อสินค้าชุดเดียวกันในสหรัฐฯ ควรได้ของเท่ากับที่ซื้อได้ในไทย
พร้อมลองกับบัญชีจริงหรือบัญชีทดลองแล้วหรือยัง?
ลิงก์พาร์ทเนอร์ · การเทรดมีความเสี่ยงสูงที่จะขาดทุน
นิยามแบบทางการ
PPP มีอยู่สองรูปแบบหลัก
- Absolute PPP: อัตราแลกเปลี่ยนเท่ากับอัตราส่วนระดับราคาของสองประเทศ เขียนเป็นสูตรได้ว่า S = P / P* โดย S คือจำนวนเงินบาทต่อดอลลาร์ P คือราคาตะกร้าสินค้าในไทยเป็นบาท และ P* คือราคาตะกร้าเดียวกันในสหรัฐฯ เป็นดอลลาร์
- Relative PPP: อัตราการเปลี่ยนแปลงของอัตราแลกเปลี่ยนในช่วงหนึ่ง ประมาณเท่ากับส่วนต่างอัตราเงินเฟ้อของสองประเทศ ประเทศที่เงินเฟ้อสูงกว่าจึงมีแนวโน้มให้ค่าเงินอ่อนลงเมื่อเทียบกับอีกประเทศ (ดู ค่าเงินอ่อนค่า และ ค่าเงินแข็งค่า)
แนวคิดนี้มีพื้นฐานจาก "กฎราคาเดียว" (law of one price) ซึ่งบอกว่าสินค้าที่เหมือนกันควรมีราคาเท่ากันเมื่อคิดเป็นสกุลเงินเดียวกัน
ตัวอย่าง (กรณีสมมติ)
สมมติว่าตะกร้าสินค้าชุดหนึ่งมีราคา X บาท ในไทย และ Y ดอลลาร์ ในสหรัฐฯ
- อัตรา PPP คือ X หาร Y บาทต่อดอลลาร์
- ถ้าอัตราตลาดจริงให้จำนวนบาทต่อดอลลาร์ มากกว่า ค่านี้ ตามแนวคิด PPP เงินบาทถือว่า "ต่ำกว่ามูลค่า" (undervalued)
- ถ้าอัตราตลาดให้จำนวนบาทต่อดอลลาร์ น้อยกว่า ค่านี้ เงินบาทถือว่า "สูงกว่ามูลค่า" (overvalued)
หากต้องการลองใส่ตัวเลขจริง ใช้หน้า เครื่องคำนวณและจำลอง ได้
พบคำนี้ที่ไหน
- รายงานเศรษฐกิจ: GDP ที่ปรับด้วย PPP (GDP PPP) ใช้เปรียบเทียบขนาดเศรษฐกิจและรายได้ต่อหัวระหว่างประเทศ โดยตัดผลของอัตราแลกเปลี่ยนตลาดออก
- ข่าวการเงิน: ดัชนีที่เทียบราคาสินค้าชิ้นเดียวกันในหลายประเทศ เช่น ดัชนีบิ๊กแม็ก เป็น PPP แบบย่อที่ใช้ชี้ว่าค่าเงินใดแพงหรือถูก
- บทวิเคราะห์ค่าเงิน: นักวิเคราะห์ใช้ PPP เป็นจุดอ้างอิง "มูลค่ายุติธรรม" ระยะยาวของคู่สกุลเงิน (ดู การวิเคราะห์ปัจจัยพื้นฐาน)
แพลตฟอร์มเทรดอย่าง MetaTrader 5 ไม่แสดงค่า PPP โดยตรง ข้อมูลนี้มาจากรายงานขององค์กรเศรษฐกิจและสถิติของแต่ละประเทศ
ข้อจำกัดและกรณีพิเศษ
- ใช้ได้ในระยะยาว ไม่ใช่ระยะสั้น: อัตราแลกเปลี่ยนอาจห่างจาก PPP ได้นานหลายปี จึงไม่เหมาะใช้จับจังหวะเทรด
- สินค้าที่ซื้อขายข้ามประเทศไม่ได้: ค่าเช่า บริการ และค่าแรง ไม่สามารถ arbitrage ข้ามพรมแดนได้ ราคาจึงไม่เท่ากัน
- ผลของ Balassa–Samuelson: ประเทศที่มีผลิตภาพสูงมักมีระดับราคาสูงกว่า ทำให้ค่าเงินของ ตลาดเกิดใหม่ ดู "ถูก" ตาม PPP อยู่เสมอ
- ภาษี ภาษีนำเข้า และค่าขนส่ง ทำให้กฎราคาเดียวไม่ถือตามจริง
- ตะกร้าสินค้าต่างกัน: แต่ละประเทศบริโภคไม่เหมือนกัน ผลจึงขึ้นกับวิธีเลือกตะกร้า
- ระบบอัตราแลกเปลี่ยนที่ถูกกำกับ เช่น Currency Board หรือ Crawling Peg อาจทำให้ค่าเงินห่างจาก PPP นานกว่าปกติ
การเทรดฟอเร็กซ์และ CFD ที่ใช้เลเวอเรจอาจขาดทุนได้รวดเร็ว การที่ค่าเงินดู "ผิดมูลค่า" ตาม PPP ไม่ได้หมายความว่าราคาจะกลับมาในเวลาที่คาดไว้
คำที่เกี่ยวข้อง
- Covered Interest Parity: ความเสมอภาคด้านอัตราดอกเบี้ย อีกทฤษฎีที่เชื่อมอัตราแลกเปลี่ยนกับเศรษฐกิจ
- Devaluation และ Revaluation
- เงินฝืด และ Disinflation
- ระบบเบรตตันวูดส์
- ความเสี่ยงอัตราแลกเปลี่ยน
- คู่สกุลเงิน
- ศัพท์เทรดและการเงิน
คำถามที่พบบ่อย
PPP คืออะไรในประโยคเดียว
คือแนวคิดว่าอัตราแลกเปลี่ยนควรทำให้เงินซื้อสินค้าชุดเดียวกันได้เท่ากันในทุกประเทศ
PPP ใช้ทำนายค่าเงินได้หรือไม่
ใช้เป็นจุดอ้างอิงระยะยาวได้ แต่ไม่แม่นในระยะสั้น ค่าเงินอาจห่างจาก PPP ได้นาน
Absolute PPP กับ Relative PPP ต่างกันอย่างไร
Absolute PPP เทียบระดับราคาโดยตรง ส่วน Relative PPP เทียบการเปลี่ยนแปลงของอัตราแลกเปลี่ยนกับส่วนต่างเงินเฟ้อ
GDP PPP ต่างจาก GDP ปกติอย่างไร
GDP PPP แปลงมูลค่าด้วยอัตรา PPP แทนอัตราตลาด จึงสะท้อนกำลังซื้อจริงภายในประเทศได้ดีกว่าเมื่อเปรียบเทียบระหว่างประเทศ
