Zero-sum game คืออะไร
Zero-sum game (เกมผลรวมเป็นศูนย์) คือสถานการณ์ที่เงินที่ฝ่ายหนึ่งได้มา คือเงินที่อีกฝ่ายเสียไปพอดี เมื่อรวมผลของทุกฝ่ายเข้าด้วยกันจึงไม่มีมูลค่าเพิ่มขึ้นหรือหายไป
นิยามตามทฤษฎีเกม: เกมที่ผลตอบแทนของผู้เล่นทุกคนรวมกันเท่ากับศูนย์ในทุกผลลัพธ์ที่เป็นไปได้ เกมแบบ constant-sum (ผลรวมเป็นค่าคงที่) ให้ผลทางกลยุทธ์แบบเดียวกัน ถ้าผลรวมติดลบเรียกว่า negative-sum ถ้าเป็นบวกเรียกว่า positive-sum
พร้อมลองกับบัญชีจริงหรือบัญชีทดลองแล้วหรือยัง?
ลิงก์พาร์ทเนอร์ · การเทรดมีความเสี่ยงสูงที่จะขาดทุน
ตัวอย่าง: สัญญาฟิวเจอร์สระหว่างสองฝ่าย
ตัวอย่างนี้เป็นกรณีสมมติ
- เทรดเดอร์ ก เปิดสถานะซื้อ (long) สัญญา Futures โดยมีเทรดเดอร์ ข เป็นฝ่ายขาย (short) ในสัญญาเดียวกันที่ราคาเดียวกัน
- ต่อมาราคาขึ้น กำไรของ ก คำนวณจาก ขนาดสัญญา คูณด้วยส่วนต่างราคา ส่วน ข ขาดทุนเป็นจำนวนเดียวกันพอดี
- ถ้าไม่มีต้นทุน ผลรวมของทั้งคู่คือศูนย์ ซึ่งตรงกับนิยาม zero-sum
- ถ้าทั้งคู่จ่ายสเปรดหรือค่าคอมมิชชัน ผลรวมจะติดลบเท่ากับต้นทุนที่จ่ายออกไป ผลรวมของผู้เทรดจึงกลายเป็น negative-sum
ถ้าต้องการใส่ตัวเลขจริง เช่น ขนาดล็อต ราคา และสเปรด ใช้เครื่องคำนวณและจำลอง
การเทรดเป็น zero sum หรือไม่
คำตอบขึ้นอยู่กับประเภทสินทรัพย์และสิ่งที่นำมานับ
| ตลาด | ก่อนหักต้นทุน | หลังหักต้นทุน |
|---|---|---|
| ฟิวเจอร์ส ออปชัน CFD | zero-sum ทุกสถานะ long มีสถานะ short ที่ตรงกัน | negative-sum สำหรับผู้เทรดโดยรวม |
| Forex (forex zero sum) | ใกล้เคียง zero-sum ระหว่างคู่สัญญา | negative-sum เพราะสเปรด คอมมิชชัน และสวอป |
| หุ้นถือระยะยาว | ไม่ใช่ zero-sum เพราะบริษัทสร้างกำไรและจ่ายเงินปันผลได้ | ขึ้นกับผลประกอบการของบริษัท |
กรณีที่ควรรู้สำหรับผู้มีประสบการณ์:
- ผู้ป้องกันความเสี่ยง (hedger): ผู้ส่งออกที่ขาดทุนจากสัญญา Forward อาจได้กำไรชดเชยจากธุรกิจจริง ในแง่ตัวเงินของสัญญายังเป็น zero-sum แต่ในแง่ประโยชน์ที่แต่ละฝ่ายได้รับไม่ใช่
- ผู้เล่นที่ไม่ได้มุ่งกำไร: ธนาคารกลางและผู้นำเข้าซื้อขายเงินตราด้วยเหตุผลอื่นที่ไม่ใช่การทำกำไร ผลรวมในแง่ตัวเงินยังเป็นศูนย์ได้ แต่ไม่ได้แปลว่าผู้เล่นทุกรายแข่งกันอย่างเดียว
- ผลต่างดอกเบี้ย: ค่าสวอปที่ฝ่ายหนึ่งได้รับมาจากอีกฝ่ายหรือจากต้นทุนการถือสถานะ จึงไม่ได้สร้างมูลค่าใหม่
- คู่สัญญาคือโบรกเกอร์: ในโมเดล A-book และ B-book โบรกเกอร์อาจเป็นฝ่ายตรงข้ามของลูกค้าเอง การเทรด CFD กับโบรกเกอร์ใดก็ตามจึงควรรู้ว่าใครเป็นคู่สัญญา
การเทรดที่ใช้เลเวอเรจเป็นเกมผลรวมติดลบหลังหักต้นทุน และทำให้ขาดทุนได้เร็ว อ่านเพิ่มเติมที่การบริหารความเสี่ยง
พบคำนี้ที่ไหน
- ข่าวและบทวิเคราะห์: ใช้คำนี้เมื่อพูดถึงตลาดอนุพันธ์ การเก็งกำไรระยะสั้น หรือสงครามการค้า
- รายงานบัญชี: แพลตฟอร์มไม่ได้แสดงคำนี้โดยตรง แต่ในรายการเดินบัญชีของ MetaTrader จะเห็นบรรทัดคอมมิชชันและสวอปแยกจากกำไรขาดทุนของราคา ตัวเลขเหล่านี้คือส่วนที่ทำให้ผลรวมติดลบ
- ตำราทฤษฎีเกมและการเงิน: ใช้คู่กับคำว่า negative-sum และ positive-sum
ศัพท์ที่เกี่ยวข้อง
คำถามที่พบบ่อย
zero-sum game คืออะไรแบบสั้นที่สุด
คือสถานการณ์ที่กำไรของฝ่ายหนึ่งเท่ากับขาดทุนของอีกฝ่ายพอดี ผลรวมของทุกฝ่ายจึงเป็นศูนย์
forex เป็น zero sum หรือไม่
ถ้าไม่นับต้นทุน ระหว่างคู่สัญญาถือว่าใกล้เคียง zero-sum แต่เมื่อหักสเปรด คอมมิชชัน และสวอปแล้ว ผลรวมของผู้เทรดจะติดลบ
ตลาดหุ้นเป็นเกมผลรวมเป็นศูนย์หรือไม่
ในระยะยาวไม่ใช่ เพราะบริษัทสร้างกำไรและจ่ายเงินปันผลได้ แต่การเก็งกำไรระยะสั้นเมื่อเทียบกับผลตอบแทนของตลาดจะมีลักษณะใกล้เคียง zero-sum
negative-sum ต่างจาก zero-sum อย่างไร
negative-sum คือกรณีที่ผลรวมของทุกฝ่ายติดลบ ส่วนใหญ่เกิดจากต้นทุนที่จ่ายให้ตัวกลาง เช่น โบรกเกอร์หรือตลาด
