Amortization คืออะไร
Amortization (การตัดจำหน่าย) คือการชำระหนี้คืนเป็นงวด โดยแต่ละงวดมีทั้งส่วนที่เป็นดอกเบี้ยและส่วนที่เป็นเงินต้น จนยอดหนี้เหลือศูนย์เมื่อครบกำหนดสัญญา
นิยามที่เป็นทางการกว่า: amortization คือการลดมูลค่าของหนี้หรือสินทรัพย์ลงอย่างเป็นระบบตลอดอายุที่กำหนดไว้ ในบริบทเงินกู้ หมายถึงการคืนเงินต้นทีละส่วน ส่วนในบัญชี หมายถึงการทยอยรับรู้ต้นทุนของสินทรัพย์ไม่มีตัวตนเป็นค่าใช้จ่าย
พร้อมลองกับบัญชีจริงหรือบัญชีทดลองแล้วหรือยัง?
ลิงก์พาร์ทเนอร์ · การเทรดมีความเสี่ยงสูงที่จะขาดทุน
ตัวอย่าง: ตารางผ่อนชำระเงินกู้ทำงานอย่างไร
สมมติว่ามีเงินกู้แบบผ่อนงวดเท่ากันทุกเดือน อัตราดอกเบี้ยคงที่ ระยะเวลาผ่อนกำหนดไว้แล้ว (เป็นกรณีสมมติเพื่ออธิบายเท่านั้น)
- ดอกเบี้ยของแต่ละงวดคิดจาก ยอดเงินต้นคงเหลือ ณ งวดนั้น
- ค่างวดเท่ากันทุกงวด ส่วนที่เหลือหลังหักดอกเบี้ยจึงไปลดเงินต้น
- เมื่อเงินต้นลดลง ดอกเบี้ยงวดถัดไปก็ลดลง ส่วนที่ไปลดเงินต้นจึงเพิ่มขึ้น
| ช่วงของสัญญา | สัดส่วนดอกเบี้ยในค่างวด | สัดส่วนเงินต้นในค่างวด | ยอดหนี้คงเหลือ |
|---|---|---|---|
| งวดต้น ๆ | สูง | ต่ำ | ลดลงช้า |
| งวดกลาง ๆ | ปานกลาง | ปานกลาง | ลดลงเร็วขึ้น |
| งวดท้าย ๆ | ต่ำ | สูง | ใกล้ศูนย์ |
ตารางที่แสดงตัวเลขแต่ละงวดเรียกว่า ตารางผ่อนชำระเงินกู้ (amortization schedule) หากต้องการเห็นตัวเลขจริง ให้ใส่ยอดกู้ อัตราดอกเบี้ย และจำนวนงวดในเครื่องมือคำนวณที่หน้า เครื่องคำนวณและจำลอง หรือขอตารางจากผู้ให้กู้โดยตรง
คำนี้ปรากฏที่ไหน
- เอกสารสินเชื่อ: สินเชื่อบ้าน รถยนต์ และสินเชื่อส่วนบุคคลมักแนบตารางผ่อนชำระที่แยกดอกเบี้ยกับเงินต้นของแต่ละงวด ดูเพิ่มที่ ออม ลงทุน สินเชื่อ
- งบการเงินบริษัท: คำว่า D&A (depreciation and amortization) คือค่าเสื่อมราคาและค่าตัดจำหน่าย ตัวชี้วัด EBITDA คือกำไรก่อนหักรายการเหล่านี้ คำนี้จึงพบบ่อยในรายงานผลประกอบการของบริษัทที่เป็นหลักทรัพย์อ้างอิงของ CFD หุ้นหรือดัชนี
- ตราสารหนี้: การตัดจำหน่ายส่วนเกินหรือส่วนลดมูลค่าพันธบัตร เมื่อซื้อในราคาที่ต่างจาก มูลค่าที่ตราไว้
- ข่าวเศรษฐกิจ: ข่าวเรื่องภาระหนี้ครัวเรือนหรือการปรับโครงสร้างหนี้ มักพูดถึงการยืดระยะผ่อนเงินต้น
กรณีพิเศษสำหรับผู้มีประสบการณ์
- Interest-only: ช่วงแรกจ่ายเฉพาะดอกเบี้ย เงินต้นไม่ลด ไม่มี amortization ในช่วงนั้น
- Balloon payment: ผ่อนเงินต้นเพียงบางส่วน แล้วชำระก้อนใหญ่ตอนท้าย
- Bullet: พันธบัตรทั่วไปจ่ายเฉพาะดอกเบี้ยคูปอง และคืนเงินต้นครั้งเดียวเมื่อครบกำหนด ต่างจาก amortizing bond ที่คืนเงินต้นทยอยเป็นงวด ซึ่งทำให้ Duration สั้นกว่า
- Negative amortization: ค่างวดต่ำกว่าดอกเบี้ยที่เกิดขึ้น ส่วนต่างถูกบวกเข้าเงินต้น ยอดหนี้จึงเพิ่มขึ้นแทนที่จะลดลง
- อัตราดอกเบี้ยลอยตัว: ค่างวดหรือระยะเวลาผ่อนอาจเปลี่ยนเมื่ออัตราอ้างอิงเปลี่ยน ตารางเดิมจึงใช้ได้เฉพาะสมมติฐานเดิม
- การชำระก่อนกำหนด: การโปะเงินต้นทำให้ดอกเบี้ยงวดถัดไปลดลง แต่บางสัญญามีค่าปรับ ต้องดูเงื่อนไขในสัญญา
ศัพท์ที่เกี่ยวข้อง
- ดอกเบี้ยค้างรับ
- FV และ PV พื้นฐานของสูตรคำนวณค่างวด
- การผิดนัดชำระหนี้
- มูลค่าตามบัญชี
- เบสิสพอยต์
- ศัพท์เทรดและการเงิน
คำถามที่พบบ่อย
Amortization กับ depreciation ต่างกันอย่างไร
ทั้งสองคำหมายถึงการทยอยรับรู้ต้นทุนเป็นค่าใช้จ่าย amortization ใช้กับสินทรัพย์ไม่มีตัวตน เช่น สิทธิบัตรหรือซอฟต์แวร์ ส่วน depreciation ใช้กับสินทรัพย์มีตัวตน เช่น อาคารหรือเครื่องจักร
ทำไมงวดแรก ๆ ถึงจ่ายดอกเบี้ยมาก
เพราะดอกเบี้ยคิดจากเงินต้นคงเหลือ ซึ่งสูงที่สุดในช่วงต้นสัญญา
ตารางผ่อนชำระเงินกู้ดูได้จากที่ไหน
ขอได้จากผู้ให้กู้ หรือคำนวณเองด้วยเครื่องมือในหน้า เครื่องคำนวณและจำลอง โดยใส่ยอดกู้ อัตราดอกเบี้ย และจำนวนงวดตามสัญญา
การตัดจำหน่ายในงบการเงินกระทบเงินสดหรือไม่
ไม่กระทบโดยตรง เป็นค่าใช้จ่ายทางบัญชีที่ไม่ใช่เงินสด กำไรสุทธิจึงลดลง แต่กระแสเงินสดจากการดำเนินงานไม่ลดลงตามรายการนี้
