Buyback คืออะไร
การซื้อหุ้นคืน (share buyback) คือการที่บริษัทใช้เงินของบริษัทซื้อหุ้นของตัวเองกลับมาจากผู้ถือหุ้น ทำให้จำนวนหุ้นที่อยู่ในมือนักลงทุนลดลง
ความหมายเชิงบัญชีที่ละเอียดขึ้นคือ หุ้นที่บริษัทซื้อคืนจะถูกบันทึกเป็น หุ้นทุนซื้อคืน (treasury stock) ซึ่งเป็นรายการหักออกจากส่วนของผู้ถือหุ้น หุ้นกลุ่มนี้ไม่มีสิทธิออกเสียงและไม่ได้รับเงินปันผล บริษัทอาจนำออกขายใหม่ภายหลังหรือลดทุนด้วยการตัดหุ้นนั้นทิ้ง ส่วนกรอบเวลาและเงื่อนไขของแต่ละตลาดให้ดูจากกฎของหน่วยงานกำกับและตลาดหลักทรัพย์นั้น
พร้อมลองกับบัญชีจริงหรือบัญชีทดลองแล้วหรือยัง?
ลิงก์พาร์ทเนอร์ · การเทรดมีความเสี่ยงสูงที่จะขาดทุน
บริษัทซื้อหุ้นคืนได้ด้วยวิธีใด
- ซื้อในตลาด (open market): บริษัททยอยซื้อผ่านตลาดหลักทรัพย์ภายในวงเงินและช่วงเวลาที่ประกาศไว้
- เสนอซื้อจากผู้ถือหุ้นโดยตรง (tender offer): บริษัทประกาศราคาและช่วงเวลารับซื้อ ผู้ถือหุ้นเลือกได้ว่าจะขายหรือไม่
ตัวอย่าง (สมมติ)
สมมติว่าบริษัท ก มีกำไรสุทธิทั้งปีเท่าเดิม แล้วซื้อหุ้นคืนส่วนหนึ่งจากตลาด
- กำไรต่อหุ้น (EPS) = กำไรสุทธิ ÷ จำนวนหุ้นที่อยู่ในมือผู้ถือหุ้น
- เมื่อตัวหาร (จำนวนหุ้น) ลดลงแต่ตัวตั้ง (กำไร) เท่าเดิม EPS จะสูงขึ้น
- ผู้ถือหุ้นที่ไม่ได้ขายจะมีสัดส่วนความเป็นเจ้าของบริษัทมากขึ้นโดยไม่ต้องซื้อหุ้นเพิ่ม
ข้อสังเกตคือ กำไรรวมของบริษัทไม่ได้เพิ่มขึ้นเลย EPS ที่ดีขึ้นมาจากจำนวนหุ้นที่ลดลงเท่านั้น และเงินสดของบริษัทก็ลดลงตามจำนวนที่ใช้ซื้อหุ้นคืน
พบคำนี้ได้ที่ไหน
- ข่าวและประกาศของบริษัท: เช่น "บริษัทประกาศโครงการซื้อหุ้นคืน" พร้อมวงเงินและช่วงเวลา
- งบกระแสเงินสด: อยู่ในส่วนกิจกรรมจัดหาเงิน
- งบแสดงฐานะการเงิน: เป็นรายการหุ้นทุนซื้อคืนในส่วนของผู้ถือหุ้น
- แพลตฟอร์มเทรด: ไม่มีคำสั่งหรือเมนูเฉพาะเรื่องนี้ แต่ข่าวซื้อหุ้นคืนอาจทำให้ราคาหุ้น CFD หุ้น หรือดัชนีหุ้นเคลื่อนไหว
กรณีพิเศษที่ผู้มีประสบการณ์ควรรู้
- ประกาศโครงการไม่ได้แปลว่าจะซื้อครบ: บริษัทอาจซื้อน้อยกว่าวงเงินหรือยุติโครงการก่อนกำหนด
- ซื้อคืนด้วยเงินกู้: EPS อาจดีขึ้น แต่หนี้และความเสี่ยงทางการเงินของบริษัทสูงขึ้น
- ชดเชยการเพิ่มหุ้น: บางบริษัทซื้อคืนเพื่อหักล้างหุ้นที่ออกให้พนักงาน จำนวนหุ้นสุทธิจึงอาจไม่ลดลง
- Free float ลดลง: หุ้นที่หมุนเวียนซื้อขายในตลาดน้อยลง สภาพคล่องอาจลดลงด้วย
- เทียบกับเงินปันผล: เป็นอีกวิธีคืนเงินให้ผู้ถือหุ้น แต่ผู้ที่ไม่ขายหุ้นไม่ได้รับเงินสดโดยตรง
ราคาหุ้นหลังประกาศซื้อคืนอาจขึ้นหรือลงก็ได้ ข่าวนี้ไม่ได้รับประกันทิศทางราคา และการเทรด CFD ที่ใช้เลเวอเรจกับหุ้นหรือดัชนีหุ้นทำให้ขาดทุนได้เร็ว ดูวิธีจำกัดความเสียหายได้ที่การบริหารความเสี่ยง
ศัพท์ที่เกี่ยวข้อง
- Free Float
- มูลค่าตามบัญชี
- มูลค่าที่ตราไว้
- วัน XD และ Record Date
- กำไรและขาดทุนจากทุน
- Delisting คืออะไร
- การวิเคราะห์ปัจจัยพื้นฐาน
- ศัพท์เทรดและการเงิน
คำถามที่พบบ่อย
ซื้อหุ้นคืนกับจ่ายเงินปันผลต่างกันอย่างไร
ทั้งสองแบบเป็นการคืนเงินให้ผู้ถือหุ้น เงินปันผลจ่ายเงินสดให้ผู้ถือหุ้นทุกคนตามสัดส่วน ส่วนการซื้อหุ้นคืนจ่ายเงินให้เฉพาะผู้ที่ขายหุ้น และเพิ่มสัดส่วนความเป็นเจ้าของของผู้ที่ถือต่อ
บริษัทซื้อหุ้นคืนแล้วราคาหุ้นต้องขึ้นไหม
ไม่จำเป็น ราคาขึ้นอยู่กับผลประกอบการ ภาวะตลาด และปัจจัยอื่นด้วย
หุ้นที่ซื้อคืนแล้วไปอยู่ที่ไหน
บันทึกเป็นหุ้นทุนซื้อคืน บริษัทอาจถือไว้แล้วขายออกภายหลัง หรือลดทุนด้วยการตัดหุ้นทิ้ง ตามกฎของตลาดที่บริษัทจดทะเบียนอยู่
การซื้อหุ้นคืนทำให้ EPS สูงขึ้นเสมอหรือไม่
ถ้ากำไรเท่าเดิมและจำนวนหุ้นลดลงจริง EPS จะสูงขึ้น แต่ถ้าบริษัทออกหุ้นใหม่ชดเชย หรือกำไรลดลงจากต้นทุนเงินกู้ที่ใช้ซื้อคืน ผลอาจออกมาแตกต่างไป
