Losing streak คืออะไร และทำไมจึงเกิดขึ้น
Losing streak คือช่วงที่ไม้เทรดปิดขาดทุนติดต่อกันหลายไม้ ผู้เทรดมักตีความว่าระบบพังหรือตัวเองตัดสินใจผิด แต่ในทางสถิติ การขาดทุนติดต่อกันเป็นเรื่องปกติของทุกวิธีเทรดที่ไม่ได้ชนะทุกไม้
ถ้าผลของแต่ละไม้ไม่ขึ้นกับไม้ก่อนหน้า ไม้แพ้จะไม่กระจายตัวสม่ำเสมอ แต่จะเกาะกลุ่มกันเป็นช่วง ๆ ตามความบังเอิญ ยิ่งเทรดจำนวนไม้มากขึ้น โอกาสเจอช่วงแพ้ยาวกว่าที่คิดก็ยิ่งสูงขึ้น ระบบที่มีอัตราชนะดีก็ยังเจอช่วงแบบนี้ได้
ต้องระวังด้วยว่า CFD และฟอเร็กซ์ที่ใช้เลเวอเรจ (การใช้เงินประกันจำนวนน้อยเปิดสถานะขนาดใหญ่) ทำให้ขาดทุนได้เร็ว ช่วงแพ้ติดต่อกันที่มาพร้อมขนาดสถานะใหญ่เกินไปอาจทำให้เงินในบัญชีลดลงมากจนกลับมาได้ยาก
พร้อมลองกับบัญชีจริงหรือบัญชีทดลองแล้วหรือยัง?
ลิงก์พาร์ทเนอร์ · การเทรดมีความเสี่ยงสูงที่จะขาดทุน
ความยาวของช่วงแพ้ที่ควรคาดไว้: ลองดูจากตัวจำลอง
สุ่มจำลอง 500 รอบด้วยกฎเดียวกัน นี่เป็นแบบจำลองทางคณิตศาสตร์ ไม่ใช่การคาดการณ์: ตลาดจริงมีต้นทุน slippage และช่วงแพ้หรือชนะติดกันที่แบบจำลองนี้ไม่ได้นำมาคิด
ตัวจำลองนี้ใช้วิธี Monte Carlo คือสุ่มลำดับผลแพ้ชนะซ้ำจำนวนมาก โดยกำหนดความเสี่ยงต่อไม้คงที่ แล้วแสดงการกระจายของผลลัพธ์และ drawdown (ระยะที่เงินในบัญชีลดลงจากจุดสูงสุดก่อนหน้า) ผลที่ได้เป็นแบบจำลองทางสถิติ ไม่ใช่การพยากรณ์ผลเทรดจริง
วิธีใช้ให้ได้ประโยชน์:
- ใส่อัตราชนะและอัตราส่วนกำไรต่อขาดทุนจากบันทึกเทรดของคุณเอง ไม่ใช่ตัวเลขที่อยากให้เป็น
- ดูช่วงแพ้ติดต่อกันที่ยาวที่สุดในหลาย ๆ รอบการจำลอง ไม่ใช่แค่ค่าเฉลี่ย
- สังเกตว่าเมื่อเพิ่มความเสี่ยงต่อไม้ drawdown ลึกขึ้นเร็วแค่ไหน
- จดความยาวช่วงแพ้ที่ตัวจำลองแสดงไว้ล่วงหน้า เมื่อเจอในบัญชีจริงจะได้รู้ว่าอยู่ในกรอบที่คาดไว้หรือเกินกรอบ
ถ้าช่วงแพ้จริงยาวกว่าที่ตัวจำลองแสดงอย่างชัดเจน อาจเป็นสัญญาณว่าเงื่อนไขตลาดเปลี่ยน หรือข้อมูลที่ใส่ไว้มองโลกในแง่ดีเกินไป ดูเครื่องมืออื่นได้ที่ เครื่องคำนวณและจำลอง
งานวิจัยด้านการเงินเชิงพฤติกรรมบอกอะไร
การเงินเชิงพฤติกรรม (behavioural finance) ศึกษาว่าคนตัดสินใจเรื่องเงินต่างจากแบบจำลองที่สมเหตุสมผลอย่างไร มีแนวคิดหลายข้อที่เกี่ยวกับช่วงขาดทุนโดยตรง:
- Loss aversion จาก Prospect Theory ของ Kahneman และ Tversky: คนรู้สึกเจ็บจากการขาดทุนแรงกว่าความพอใจจากกำไรขนาดเท่ากัน ช่วงแพ้จึงกดดันมากกว่าที่ตัวเลขบอก อ่านต่อที่ Loss Aversion
- Gambler's fallacy: ความเชื่อว่าแพ้มาหลายไม้แล้ว ไม้ต่อไปต้องชนะ ทั้งที่ผลแต่ละไม้ไม่ได้ผูกกัน ดู Gambler's Fallacy
- Recency bias: ให้น้ำหนักผลล่าสุดมากเกินไป จนทิ้งระบบที่ทดสอบมาแล้วเพียงเพราะแพ้ช่วงสั้น ดู Recency Bias
- Disposition effect: แนวโน้มถือไม้ขาดทุนนานเกินไปและปิดไม้กำไรเร็วเกินไป ซึ่งมักหนักขึ้นเมื่ออารมณ์ตึง
ปฏิกิริยาที่พบบ่อยหลังแพ้ติดต่อกันคือเพิ่มขนาดสถานะเพื่อเอาคืน (Revenge Trading) หรือเปิดไม้ถี่ขึ้น (Overtrading) ทั้งสองแบบเพิ่มความเสี่ยงในช่วงที่การตัดสินใจแย่ที่สุด
กฎการหยุดพักที่ตั้งไว้ล่วงหน้า
กฎหยุดพักทำงานได้ดีที่สุดเมื่อเขียนไว้ก่อนเริ่มเทรด ไม่ใช่คิดขึ้นตอนกำลังขาดทุน ตัวอย่างกฎที่ผู้เทรดใช้:
- หยุดตามจำนวนไม้แพ้ติดกัน: กำหนดจำนวนไม้แพ้ต่อวันที่ถึงแล้วปิดแพลตฟอร์มทันที
- หยุดตามขาดทุนสะสม: กำหนดเพดานขาดทุนต่อวันและต่อสัปดาห์เป็นสัดส่วนของบัญชี ถึงแล้วหยุดจนจบช่วงนั้น
- ลดขนาดเมื่อ drawdown ลึกขึ้น: ลดความเสี่ยงต่อไม้ลงเป็นขั้น แทนการเพิ่มเพื่อเอาคืน
- กลับมาแบบมีเงื่อนไข: ก่อนเทรดเงินจริงอีกครั้ง ทบทวนบันทึกให้เสร็จ หรือทดสอบในบัญชีทดลองก่อน
เลือกตัวเลขในกฎของคุณเองจากผลของตัวจำลองด้านบนและจากแนวทางใน การบริหารความเสี่ยง จุดสำคัญคือกฎต้องชัดพอจนไม่ต้องตัดสินใจใหม่ตอนอารมณ์ขึ้น
ทบทวนผลงานโดยไม่โทษตัวเอง
เป้าหมายของการทบทวนคือแยกให้ออกว่าไม้แพ้แต่ละไม้เกิดจากอะไร ไม่ใช่หาคนผิด ไม้ที่ทำตามแผนทุกข้อแล้วแพ้เป็นต้นทุนปกติของระบบ ไม้ที่ผิดแผนคือสิ่งที่ควรแก้
แบ่งไม้แพ้ออกเป็นกลุ่ม:
| กลุ่ม | ลักษณะ | สิ่งที่ทำต่อ |
|---|---|---|
| แพ้ตามแผน | เข้า ออก และขนาดสถานะตรงตามกฎ | ไม่ต้องแก้ ถือเป็นส่วนหนึ่งของความแปรปรวน |
| ผิดกฎการทำงาน | ขยับ stop loss ข้ามเงื่อนไขเข้า เพิ่มขนาด | จดสาเหตุ หาตัวกระตุ้น ตั้งกฎกันซ้ำ |
| เงื่อนไขตลาดเปลี่ยน | ระบบทำงานได้แย่ในสภาพตลาดแบบนี้ | เก็บข้อมูลเพิ่มก่อนสรุป ไม่รีบเปลี่ยนระบบ |
แนวคิดนี้ตรงกับ กระบวนการ vs ผลลัพธ์: ตัดสินคุณภาพการตัดสินใจจากการทำตามแผน ไม่ใช่จากผลของไม้เดียว
แบบฝึกหัดที่ทำได้จริง
- จดบันทึกอารมณ์คู่กับไม้เทรด: เขียนสั้น ๆ ก่อนเข้าไม้ว่ารู้สึกอย่างไร ทบทวนภายหลังว่าอารมณ์แบบไหนมากับการผิดกฎ
- ซ้อมในตัวจำลอง: ดูลำดับผลที่มีช่วงแพ้ยาว แล้วถามตัวเองว่าถ้าเจอจริงจะยังทำตามแผนได้หรือไม่
- เขียนแผนรับมือล่วงหน้า: เขียนว่าเมื่อถึงกฎหยุดพักจะทำอะไรแทนการเทรด เช่น ออกไปเดิน หรือทบทวนบันทึก
- ทบทวนเป็นรอบ: ดูผลเป็นกลุ่มของหลายไม้ ไม่ประเมินตัวเองจากไม้ล่าสุด
- ดูแลร่างกาย: การนอนน้อยและความเครียดสะสมทำให้การตัดสินใจแย่ลง ดู ความเครียดและการนอน
งานด้านจิตวิทยาช่วยให้ทำตามแผนได้สม่ำเสมอขึ้น แต่ไม่ได้รับประกันว่าจะมีกำไร ระบบที่ไม่มีข้อได้เปรียบทางสถิติจะยังขาดทุนต่อไปแม้ผู้เทรดมีวินัยดี
ถ้าพบว่าหยุดเทรดไม่ได้แม้ถึงกฎที่ตั้งไว้ หรือการเทรดกระทบเงินที่จำเป็นต่อการใช้ชีวิต ลองอ่าน สัญญาณติดการเทรด และพิจารณาหยุดพักนานขึ้น
คำถามที่พบบ่อย
ขาดทุนติดต่อกันหลายไม้แปลว่าระบบใช้ไม่ได้หรือไม่
ไม่จำเป็น ช่วงแพ้ติดต่อกันเกิดได้กับทุกระบบที่ไม่ได้ชนะทุกไม้ ให้เทียบกับกรอบที่ตัวจำลองแสดงและดูว่าไม้แพ้เป็นแบบตามแผนหรือผิดกฎ
แพ้มาหลายไม้แล้ว ไม้ต่อไปมีโอกาสชนะมากขึ้นไหม
ไม่ ถ้าผลแต่ละไม้ไม่ขึ้นต่อกัน ความเชื่อนี้คือ Gambler's fallacy และมักนำไปสู่การเพิ่มขนาดสถานะในเวลาที่ไม่ควร
ควรเพิ่มขนาดสถานะเพื่อเอาคืนเร็วขึ้นไหม
การเพิ่มขนาดหลังขาดทุนทำให้ drawdown ลึกขึ้นเร็ว โดยเฉพาะเมื่อใช้เลเวอเรจ ผู้เทรดจำนวนมากเลือกลดขนาดในช่วงนี้แทน
ตัวจำลองบอกได้ไหมว่าจะแพ้กี่ไม้
ไม่ได้ ตัวจำลองแสดงช่วงของผลที่เป็นไปได้ภายใต้สมมติฐานที่ใส่ไว้ ไม่ใช่การพยากรณ์ตลาดจริง
หยุดพักนานแค่ไหนจึงพอ
ขึ้นกับกฎที่คุณตั้งไว้ล่วงหน้า หลักคือกลับมาเมื่อทบทวนบันทึกเสร็จและตัดสินใจได้โดยไม่ต้องการเอาคืน อ่านเพิ่มที่ วินัยการเทรด
