Quant คืออะไร
การวิเคราะห์เชิงปริมาณ (quantitative analysis หรือ quant) คือการใช้สถิติ คณิตศาสตร์ และโปรแกรมคอมพิวเตอร์ศึกษาข้อมูลราคาและข้อมูลตลาด เพื่อตรวจว่าสมมติฐานการเทรดมีหลักฐานรองรับหรือไม่
คำว่า "quant" ยังใช้เรียกคนที่ทำงานด้านนี้ด้วย ส่วน quant trading หมายถึงการเทรดตามกฎที่ได้จากการวิเคราะห์เชิงปริมาณ ซึ่งมักให้โปรแกรมส่งคำสั่งเองผ่าน API หรือ EA
นิยามแบบทางการคือ การสร้างแบบจำลองทางสถิติของการกระจายตัวของผลตอบแทน (return distribution) จากข้อมูลอนุกรมเวลา แล้วทดสอบว่าค่าที่คาดหวังของกฎการเทรดต่างจากศูนย์อย่างมีนัยสำคัญหรือไม่ หลังหักต้นทุนจริงแล้ว
พร้อมลองกับบัญชีจริงหรือบัญชีทดลองแล้วหรือยัง?
ลิงก์พาร์ทเนอร์ · การเทรดมีความเสี่ยงสูงที่จะขาดทุน
ตัวอย่าง: ทดสอบสมมติฐานหนึ่งข้อ (กรณีสมมติ)
สมมติฐาน: "หลังวันที่ราคาปิดลดลงแรงกว่าความผันผวนปกติ วันถัดไปราคามักดีดกลับ"
ขั้นตอนเชิงปริมาณ:
- เก็บข้อมูลราคาปิดรายวันย้อนหลังของคู่สกุลเงินที่สนใจ
- นิยามคำว่า "ลดลงแรง" ให้วัดได้ เช่น ผลตอบแทนรายวันต่ำกว่าค่าเฉลี่ยมากกว่าส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานจำนวนหนึ่งที่กำหนดไว้ก่อนทดสอบ
- แบ่งข้อมูลเป็นชุดสร้างแบบจำลอง (in-sample) และชุดตรวจสอบ (out-of-sample)
- คำนวณผลตอบแทนเฉลี่ยของวันถัดไป หัก สเปรด และค่าสวอป
- เปรียบเทียบผลระหว่างข้อมูลทั้งสองชุด
ผลสมมติ: ในชุด in-sample ผลเฉลี่ยเป็นบวก แต่เมื่อหักต้นทุนแล้วเหลือน้อยมาก และในชุด out-of-sample ผลหายไป ข้อสรุปเชิงปริมาณคือสมมติฐานนี้ไม่มีหลักฐานพอ ผลในชุดแรกน่าจะมาจากความบังเอิญหรือการปรับพารามิเตอร์มากเกินไป
ใช้เครื่องคำนวณและจำลองเพื่อดูว่าสเปรดและขนาดสัญญากระทบผลแต่ละครั้งอย่างไร
พบคำนี้ที่ไหน
- แพลตฟอร์ม: Strategy Tester ใน MetaTrader 5 และ MetaTrader 4 แสดงรายงานผล backtest เช่น drawdown, profit factor และ equity curve
- รายงานกองทุน: ใช้ค่า อัลฟ่า เบต้า Sharpe ratio และความผันผวนต่อปี
- ข่าว: คำว่า "กองทุน quant" หรือ "systematic fund" หมายถึงกองทุนที่ตัดสินใจตามแบบจำลอง ไม่ใช่ดุลยพินิจของผู้จัดการ
- แหล่งข้อมูล: ข้อมูลอัตราแลกเปลี่ยนและอัตราดอกเบี้ยของไทยดึงได้ผ่าน BOT API (ระบบใหม่ตั้งแต่ 17.09.2025): มี Developer Portal และ Gateway ต้องมีบัญชีและส่งโทเคนใน Authorization Header ครอบคลุมอัตราแลกเปลี่ยน อัตราดอกเบี้ย และสถิติ ภายใต้ ข้อกำหนด BOT API: ไม่รับประกันความถูกต้องหรือความล่าช้าของข้อมูล ผู้ใช้ต้องเก็บข้อมูลยืนยันตัวตนเป็นความลับ ธปท. จำกัดหรือยกเลิกได้ทุกเมื่อ ไม่ระบุค่าธรรมเนียมและไม่ระบุข้อกำหนดเรื่องการอ้างอิงแหล่งที่มา
ข้อจำกัดที่ผู้มีประสบการณ์ควรรู้
- Overfitting: ปรับพารามิเตอร์จนเข้ากับข้อมูลอดีตพอดี แต่ใช้กับข้อมูลใหม่ไม่ได้
- Look-ahead bias: ใช้ข้อมูลที่ ณ เวลานั้นยังไม่มีจริง
- Survivorship bias: ทดสอบเฉพาะสินทรัพย์ที่ยังอยู่ ตัดตัวที่ถูกถอดออกไป
- Non-stationarity: คุณสมบัติทางสถิติของตลาดเปลี่ยนไปตามช่วงเวลา
- Fat tails: เหตุการณ์สุดขั้วเกิดบ่อยกว่าที่การแจกแจงปกติคาดไว้
- ต้นทุนจริง: slippage และ partial fill มักไม่อยู่ใน backtest
ผล backtest ไม่ได้รับประกันผลในอนาคต การเทรด CFD และฟอเร็กซ์ที่ใช้เลเวอเรจอาจขาดทุนได้เร็ว แบบจำลองที่ดูดีในอดีตก็ขาดทุนได้เช่นกัน
คำที่เกี่ยวข้อง
- ค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์
- อาร์บิทราจ
- การวิเคราะห์ทางเทคนิค
- การวิเคราะห์ปัจจัยพื้นฐาน
- การบริหารความเสี่ยง
- ศัพท์เทรดและการเงิน
คำถามที่พบบ่อย
Quant ต่างจากการวิเคราะห์ทางเทคนิคอย่างไร
การวิเคราะห์ทางเทคนิคอ่านรูปแบบจากกราฟ ส่วน quant นิยามกฎให้วัดได้ แล้วทดสอบทางสถิติกับข้อมูลจำนวนมาก ทั้งสองแบบใช้ร่วมกันได้
ต้องเขียนโปรแกรมเป็นไหม
งานพื้นฐานทำในสเปรดชีตได้ แต่การทดสอบที่ซับซ้อนมักต้องใช้ภาษาเขียนโปรแกรม เช่น Python หรือ MQL
Backtest ผลดีแปลว่ากลยุทธ์ใช้ได้หรือไม่
ไม่ใช่ ต้องตรวจกับข้อมูล out-of-sample หักต้นทุนจริง และระวัง overfitting ถึงผ่านทุกข้อแล้วก็ยังขาดทุนได้
Quant trading คือการเทรดอัตโนมัติใช่ไหม
ไม่เสมอไป quant คือวิธีวิจัย ส่วนการส่งคำสั่งจะทำด้วยมือหรือให้โปรแกรมทำก็ได้
