นิยามแบบสั้น
Sterilized intervention คือการที่ธนาคารกลางซื้อหรือขายเงินตราต่างประเทศเพื่อพยุงหรือชะลอค่าเงิน แล้วทำธุรกรรมอีกด้านหนึ่งเพื่อหักล้างผลต่อปริมาณเงินในประเทศ ปริมาณเงินในระบบจึงแทบไม่เปลี่ยน
การแทรกแซงค่าเงิน (FX intervention) คือการที่ธนาคารกลางเข้าซื้อหรือขายเงินตราต่างประเทศในตลาด ส่วน sterilization คือขั้นตอนหักล้างผลต่อสภาพคล่องที่ตามมา
พร้อมลองกับบัญชีจริงหรือบัญชีทดลองแล้วหรือยัง?
ลิงก์พาร์ทเนอร์ · การเทรดมีความเสี่ยงสูงที่จะขาดทุน
นิยามแบบเป็นทางการ
การแทรกแซงค่าเงินทำให้สินทรัพย์ต่างประเทศสุทธิ (net foreign assets) ในงบดุลของธนาคารกลางเปลี่ยนไป เมื่อทำ sterilization ธนาคารกลางจะปรับสินทรัพย์ในประเทศสุทธิ (net domestic assets) ไปในทิศตรงข้ามด้วยมูลค่าใกล้เคียงกัน ฐานเงิน (monetary base) จึงคงเดิม เครื่องมือที่ใช้กันทั่วไปมีดังนี้
- การออกพันธบัตรธนาคารกลางหรือขายพันธบัตรรัฐบาล (ดู การประมูลพันธบัตร)
- การทำธุรกรรมซื้อคืนพันธบัตร (repo) เพื่อดูดสภาพคล่อง
- การรับฝากเงินจากธนาคารพาณิชย์ หรือการปรับอัตราเงินสำรอง (ดู Fractional Reserve Banking)
- FX swap ซึ่งดูดหรือปล่อยสภาพคล่องเป็นการชั่วคราว (ดู Forward Points)
ตัวอย่างสมมติ
สมมติว่าเงินทุนไหลเข้าจำนวนมากและค่าเงินบาทแข็งค่าเร็ว
- ธนาคารกลางซื้อดอลลาร์มูลค่า X และจ่ายเงินบาทมูลค่า X เข้าสู่ระบบธนาคาร ทุนสำรองเพิ่มขึ้น ส่วนสภาพคล่องเงินบาทเพิ่มขึ้นเท่ากับ X
- หากหยุดแค่นี้ จะเป็นการแทรกแซงแบบไม่หักล้าง (unsterilized) สภาพคล่องที่มากขึ้นจะกดดันดอกเบี้ยระยะสั้นให้ต่ำลง
- ธนาคารกลางจึงออกพันธบัตรมูลค่า X ขายให้ธนาคารพาณิชย์ เงินบาทจำนวน X ถูกดูดกลับออกจากระบบ
- ผลสุทธิคือ ทุนสำรองเพิ่มขึ้น ฐานเงินใกล้เคียงเดิม และดอกเบี้ยระยะสั้นยังอยู่ใกล้อัตราดอกเบี้ยนโยบาย
ในกรณีกลับด้าน ธนาคารกลางขายดอลลาร์เพื่อพยุงค่าเงินที่ อ่อนค่า ซึ่งดูดเงินบาทออกจากระบบ จากนั้นจึงปล่อยสภาพคล่องกลับเข้าไปทดแทน
พบคำนี้ได้ที่ไหน
- ข่าวเศรษฐกิจในหัวข้อ "ธปท. แทรกแซงค่าเงินบาท" หรือข่าวการแทรกแซงของธนาคารกลางในตลาดเกิดใหม่ (ดู ตลาดเกิดใหม่)
- รายงานงบดุลธนาคารกลาง ตัวเลขทุนสำรองระหว่างประเทศ และสถานะ forward/swap ที่ธนาคารกลางเผยแพร่ ควรตรวจข้อมูลล่าสุดจากเว็บไซต์ทางการของธนาคารกลางโดยตรง
- บทวิเคราะห์ปัจจัยพื้นฐานที่อธิบายการเคลื่อนไหวของคู่สกุลเงิน (ดู การวิเคราะห์ปัจจัยพื้นฐาน)
แพลตฟอร์มเทรดอย่าง MetaTrader ไม่มีตัวชี้วัดชื่อนี้ ผู้เทรดจะเห็นผลทางอ้อมผ่านความผันผวนของราคาในช่วงที่มีข่าวการแทรกแซง การเทรด CFD และฟอเร็กซ์ที่ใช้เลเวอเรจในช่วงเช่นนี้อาจทำให้ขาดทุนได้เร็ว (ดู การบริหารความเสี่ยง)
ข้อจำกัดและกรณีพิเศษ
- Impossible trinity หมายถึงประเทศหนึ่งไม่สามารถตรึงค่าเงิน เปิดเสรีเงินทุน และมีนโยบายการเงินอิสระได้พร้อมกันทั้งสามอย่าง หากเงินทุนเคลื่อนย้ายได้เสรีมาก ผลของ sterilization จะอ่อนลง เพราะส่วนต่างดอกเบี้ยดึงเงินทุนเข้ามาซ้ำ (ดู Covered Interest Parity)
- ต้นทุน (quasi-fiscal cost) เกิดเมื่อดอกเบี้ยที่ธนาคารกลางจ่ายให้ผู้ถือพันธบัตรสูงกว่าผลตอบแทนที่ได้จากทุนสำรองต่างประเทศ ธนาคารกลางจะขาดทุนสะสม
- การหักล้างไม่เต็มจำนวน (partial sterilization) เกิดได้บ่อย ฐานเงินจึงเปลี่ยนไปบางส่วน
- ประสิทธิผลยังเป็นที่ถกเถียง การแทรกแซงแบบหักล้างอาจได้ผลผ่านสองช่องทาง คือการส่งสัญญาณนโยบาย (signaling) และการเปลี่ยนสัดส่วนสินทรัพย์ที่นักลงทุนถือ (portfolio balance) ไม่ใช่ผ่านปริมาณเงิน
- ระบบ Currency Board โดยหลักการไม่หักล้าง ฐานเงินจึงเปลี่ยนตามทุนสำรอง
คำที่เกี่ยวข้อง
- ค่าเงินแข็งค่า และ ค่าเงินอ่อนค่า
- Devaluation และ Revaluation
- ระบบ Crawling Peg
- บัญชีทุนและการเงิน
- สัญญา Forward
- เบสิสพอยต์
- ศัพท์เทรดและการเงิน
คำถามที่พบบ่อย
sterilization คืออะไร
คือการที่ธนาคารกลางหักล้างผลต่อปริมาณเงินที่เกิดจากการซื้อหรือขายเงินตราต่างประเทศ โดยใช้พันธบัตร repo หรือ swap
ต่างจากการแทรกแซงแบบไม่หักล้างอย่างไร
แบบไม่หักล้างปล่อยให้ฐานเงินเปลี่ยนตามการแทรกแซง ส่วนแบบหักล้างพยายามรักษาฐานเงินและดอกเบี้ยระยะสั้นให้คงเดิม
ข่าวการแทรกแซงบอกทิศทางค่าเงินได้หรือไม่
ไม่ได้บอกโดยตรง ผลขึ้นอยู่กับขนาดของการแทรกแซง กระแสเงินทุน และปัจจัยอื่นอีกหลายอย่าง หน้านี้อธิบายเฉพาะแนวคิด และไม่ใช่คำแนะนำการลงทุน
