ลงทุนอสังหาริมทรัพย์ได้สองแบบหลัก
การลงทุนอสังหาริมทรัพย์แบ่งได้เป็นแบบที่คุณถือทรัพย์เอง เช่น คอนโดหรือบ้านให้เช่า กับแบบที่ถือผ่านหน่วยลงทุน เช่น REIT หรือกองทุนอสังหาฯ ทั้งสองแบบได้เงินจากแหล่งเดียวกัน คือค่าเช่าและราคาทรัพย์ที่เปลี่ยนไป แต่ต่างกันมากเรื่องต้นทุน การกู้เงิน และความเร็วในการขาย
หน้านี้อธิบายกลไกเท่านั้น ไม่ได้แนะนำทรัพย์หรือกองทุนใด
พร้อมลองกับบัญชีจริงหรือบัญชีทดลองแล้วหรือยัง?
ลิงก์พาร์ทเนอร์ · การเทรดมีความเสี่ยงสูงที่จะขาดทุน
REIT คืออะไร
REIT (Real Estate Investment Trust) หรือที่ไทยเรียกว่า ทรัสต์เพื่อการลงทุนในอสังหาริมทรัพย์ คือกองทรัสต์ที่ระดมเงินจากผู้ลงทุนไปซื้อหรือเช่าอสังหาฯ ที่สร้างรายได้ เช่น อาคารสำนักงาน ศูนย์การค้า คลังสินค้า หรือโรงแรม แล้วนำรายได้ค่าเช่าหลังหักค่าใช้จ่ายมาแบ่งจ่ายให้ผู้ถือหน่วย
ในไทยยังมี "กองทุนรวมอสังหาริมทรัพย์" (property fund) ซึ่งเป็นรูปแบบที่เกิดขึ้นก่อน กลไกคล้ายกัน คือถือทรัพย์และจ่ายรายได้ให้ผู้ถือหน่วย คนทั่วไปมักเรียกรวมกันว่ากองทุนอสังหาฯ หรือกองทุนรีท ความต่างอยู่ที่โครงสร้างทางกฎหมายและข้อกำหนดการลงทุน ซึ่งควรอ่านจากหนังสือชี้ชวนของแต่ละกอง
REIT ส่วนใหญ่ซื้อขายในตลาดหลักทรัพย์เหมือนหุ้น ดูพื้นฐานการซื้อขายได้ที่ พื้นฐานตลาดหุ้นไทย
ผลตอบแทน: Yield ไม่ได้เท่ากับกำไร
อสังหาฯ ที่ถือเอง
- Gross yield คือค่าเช่าทั้งปีหารด้วยราคาซื้อ เป็นตัวเลขที่มักใช้โฆษณา
- Net yield คือค่าเช่าหลังหักค่าใช้จ่ายจริง ได้แก่ ค่าส่วนกลาง ค่าซ่อมแซม ประกัน ภาษี ค่านายหน้า และช่วงที่ไม่มีผู้เช่า หารด้วยต้นทุนทั้งหมดรวมค่าธรรมเนียมตอนซื้อ
ตัวเลขที่ใช้ตัดสินใจควรเป็น net yield เพราะค่าใช้จ่ายและห้องว่างกินผลตอบแทนได้มาก
REIT
- Dividend yield คือเงินที่จ่ายต่อหน่วยในรอบปีหารด้วยราคาหน่วยในตลาด ราคาหน่วยลดลงจะทำให้ yield ดูสูงขึ้น ทั้งที่รายได้ไม่ได้เพิ่ม
- NAV (มูลค่าทรัพย์สินสุทธิต่อหน่วย) คือมูลค่าทรัพย์ตามการประเมินหักหนี้ ราคาตลาดอาจสูงหรือต่ำกว่า NAV ได้
- เงินที่จ่ายอาจมีทั้งส่วนที่มาจากกำไรและส่วนที่เป็นการคืนทุน ควรดูว่ามาจากส่วนไหน อ่านเพิ่มที่ เงินปันผล
ทั้งสองแบบมีผลตอบแทนรวมจากรายได้บวกหรือลบการเปลี่ยนแปลงของราคา หากต้องการคำนวณด้วยตัวเลขของคุณเอง ให้ใช้ เครื่องคำนวณและจำลอง ไม่ควรใช้ตัวเลขจากโฆษณา
Leverage: การกู้เงินขยายทั้งกำไรและขาดทุน
ผู้ซื้ออสังหาฯ เองมักกู้สินเชื่อบ้าน ส่วนนี้คือ leverage หรือการใช้เงินกู้เพิ่มขนาดการลงทุน หากราคาทรัพย์ขึ้น ผลตอบแทนต่อเงินดาวน์จะสูงขึ้น แต่หากราคาลง ค่าเช่าหาย หรือดอกเบี้ยขึ้น ภาระผ่อนยังอยู่ครบ และส่วนที่ขาดทุนจะถูกหักจากเงินของคุณก่อน การกู้จึงทำให้ขาดทุนได้เร็วกว่าที่คิด ดู พื้นฐานสินเชื่อบ้าน ดอกเบี้ยแท้จริงเงินกู้ และ สัดส่วนหนี้ต่อรายได้
REIT ก็กู้เงินได้ในระดับกองทรัสต์ ผู้ถือหน่วยไม่ต้องผ่อนเอง แต่ต้นทุนดอกเบี้ยของกองจะกระทบเงินที่จ่ายออกมา ควรดูสัดส่วนหนี้ต่อสินทรัพย์และกำหนดชำระหนี้ในรายงานของกอง
สภาพคล่อง: ขายได้เร็วแค่ไหน
| หัวข้อ | ถืออสังหาฯ เอง | REIT / กองทุนอสังหาฯ |
|---|---|---|
| เงินเริ่มต้น | สูง มักต้องใช้เงินดาวน์และสินเชื่อ | ต่ำกว่า ซื้อได้เป็นหน่วย |
| การขายออก | ใช้เวลา มีค่าธรรมเนียมโอนและนายหน้า | ขายในตลาดได้ในวันทำการ แต่ราคาอาจต่ำกว่าที่หวัง |
| การกระจายความเสี่ยง | ทรัพย์เดียว ทำเลเดียว | หลายทรัพย์ในกองเดียว |
| การควบคุม | ตัดสินใจเองทั้งผู้เช่าและการซ่อม | ผู้จัดการกองตัดสินใจ |
| ความผันผวนที่เห็น | ราคาประเมินไม่ค่อยเปลี่ยนให้เห็น | ราคาเปลี่ยนทุกวันตามตลาด |
ราคาอสังหาฯ ที่ถือเองดูนิ่งเพราะไม่มีการซื้อขายทุกวัน ไม่ได้แปลว่าเสี่ยงน้อยกว่า ส่วน REIT ขายง่ายกว่า แต่ในช่วงตลาดตกอาจต้องขายในราคาต่ำ
ดอกเบี้ยกับราคา REIT
REIT มักถูกเทียบกับพันธบัตร เพราะทั้งคู่จ่ายรายได้สม่ำเสมอ เมื่ออัตราดอกเบี้ยในตลาดสูงขึ้น ผู้ลงทุนจะต้องการ yield สูงขึ้น ราคาหน่วยจึงมีแนวโน้มลดลง และต้นทุนเงินกู้ของกองก็สูงขึ้นด้วย กลไกนี้คล้ายราคาพันธบัตรกับ yield ดูที่ ราคาพันธบัตรกับ Yield และ ดอกเบี้ยและเศรษฐกิจไทย
หากต้องอ้างอิงอัตราดอกเบี้ยนโยบายหรือตัวเลขเศรษฐกิจ ให้ใช้ข้อมูลจากแหล่งทางการที่ระบุวันที่เสมอ
ความเสี่ยงที่ควรตรวจสอบ
- ผู้เช่ารายใหญ่ หาก REIT พึ่งผู้เช่าไม่กี่ราย การย้ายออกจะกระทบรายได้มาก
- สิทธิการเช่า (leasehold) บางกองถือสิทธิการเช่า ไม่ใช่กรรมสิทธิ์ มูลค่าจะลดลงเมื่อใกล้หมดสัญญา
- ประเภททรัพย์ สำนักงาน ค้าปลีก และโรงแรม ได้รับผลจากเศรษฐกิจต่างกัน
- ค่าธรรมเนียมกอง ค่าบริหารและค่าผู้จัดการทรัพย์ลดเงินที่ถึงผู้ถือหน่วย
- เงินเฟ้อ ค่าเช่าอาจปรับขึ้นได้ แต่ค่าใช้จ่ายก็ขึ้นด้วย ดู เงินเฟ้อกับเงินออม
การวาง REIT ในพอร์ตควรดูร่วมกับสินทรัพย์อื่น อ่าน การกระจายความเสี่ยง และ กองทุนรวม
ภาษีเมื่อลงทุนในต่างประเทศ
หากถือ REIT ต่างประเทศ รายได้อาจเป็นเงินได้จากต่างประเทศ หลักทั่วไปตามข้อมูลกรมสรรพากรคือ หลักทั่วไป (ไม่เฉพาะ Forex): เงินได้พึงประเมินจากต่างประเทศที่เกิดขึ้นตั้งแต่ 1.1.2024 ต้องเสียภาษีเมื่อบุคคลอยู่ในประเทศไทยตั้งแต่ 180 วันขึ้นไปในปีภาษีนั้นและนำเงินได้เข้ามาในประเทศไทย สำหรับ REIT ในไทย การหักภาษีเงินปันผลขึ้นกับประเภทกองและสถานะผู้ลงทุน ดูเพิ่มที่ การเงินและภาษี และสอบถามผู้เชี่ยวชาญภาษีเมื่อไม่แน่ใจ
คำถามที่พบบ่อย
REIT กับกองทุนรวมอสังหาริมทรัพย์ต่างกันอย่างไร
ทั้งคู่ถืออสังหาฯ และจ่ายรายได้ให้ผู้ถือหน่วย ต่างกันที่โครงสร้างทางกฎหมายและข้อกำหนดการลงทุน ให้ดูรายละเอียดในหนังสือชี้ชวนของแต่ละกอง
Dividend yield สูงแปลว่า REIT ดีหรือไม่
ไม่เสมอไป yield อาจสูงเพราะราคาหน่วยลดลงจากปัญหาของกอง ควรดูที่มาของรายได้ ผู้เช่า หนี้ และอายุสิทธิการเช่าประกอบ
ซื้อคอนโดปล่อยเช่าเสี่ยงกว่า REIT ไหม
ความเสี่ยงต่างกัน คอนโดเป็นทรัพย์เดียว ขายยาก และมักใช้เงินกู้ ส่วน REIT กระจายหลายทรัพย์และขายง่ายกว่า แต่ราคาผันผวนตามตลาดทุกวัน
ดอกเบี้ยขึ้นส่งผลต่อ REIT อย่างไร
ผู้ลงทุนมักต้องการ yield สูงขึ้น ราคาหน่วยจึงมีแนวโน้มลดลง และต้นทุนเงินกู้ของกองเพิ่มขึ้น ซึ่งอาจลดเงินที่จ่ายออกมา
จะคำนวณผลตอบแทนค่าเช่าของตัวเองได้อย่างไร
ใช้ค่าเช่าสุทธิหลังหักค่าใช้จ่ายและช่วงว่าง หารด้วยต้นทุนทั้งหมด ใส่ตัวเลขของคุณใน เครื่องคำนวณและจำลอง
