กองทุนรวมคืออะไร
กองทุนรวม (mutual fund) คือการนำเงินจากผู้ลงทุนจำนวนมากมารวมกัน แล้วให้ผู้จัดการกองทุนมืออาชีพนำไปลงทุนตามนโยบายที่ประกาศไว้ เช่น ลงทุนในหุ้น พันธบัตร หรือเงินฝาก
ผู้ลงทุนไม่ได้ถือหุ้นหรือพันธบัตรโดยตรง แต่ถือ "หน่วยลงทุน" ของกองทุน มูลค่าของหน่วยลงทุนขึ้นลงตามมูลค่าของทรัพย์สินทั้งหมดที่กองทุนถืออยู่
ในไทย กองทุนรวมบริหารโดยบริษัทหลักทรัพย์จัดการกองทุน (บลจ.) ซึ่งอยู่ภายใต้การกำกับดูแลของสำนักงาน ก.ล.ต. ทรัพย์สินของกองทุนแยกจากทรัพย์สินของ บลจ. และมีผู้ดูแลผลประโยชน์ (trustee) เก็บรักษาทรัพย์สินแทนผู้ลงทุน
ข้อดีหลักคือ ผู้ลงทุนที่มีเงินไม่มากก็กระจายการลงทุนได้กว้าง (ดู การกระจายความเสี่ยง) และไม่ต้องเลือกหลักทรัพย์เองทีละตัว
พร้อมลองกับบัญชีจริงหรือบัญชีทดลองแล้วหรือยัง?
ลิงก์พาร์ทเนอร์ · การเทรดมีความเสี่ยงสูงที่จะขาดทุน
NAV: มูลค่าหน่วยลงทุน
NAV (Net Asset Value) คือมูลค่าทรัพย์สินสุทธิของกองทุน คำนวณจากมูลค่าทรัพย์สินทั้งหมด หักหนี้สินและค่าใช้จ่ายของกองทุน
NAV ต่อหน่วย = NAV ของกองทุน หารด้วยจำนวนหน่วยลงทุนทั้งหมด
ประเด็นที่ควรรู้:
- กองทุนรวมทั่วไปคำนวณ NAV ทุกวันทำการ หลังตลาดปิด ไม่ได้ซื้อขายระหว่างวันแบบหุ้น
- เมื่อส่งคำสั่งซื้อหรือขาย ผู้ลงทุนมักไม่รู้ราคาที่แน่นอนในขณะนั้น ราคาจะอิงกับ NAV ที่ประกาศหลังจากตัดรอบคำสั่ง
- NAV ต่อหน่วยสูงหรือต่ำไม่ได้บอกว่ากองทุน "แพง" หรือ "ถูก" สิ่งที่สำคัญคือการเปลี่ยนแปลงของ NAV และสิ่งที่กองทุนถือ
- ราคาขายและราคารับซื้อคืนอาจต่างจาก NAV ตามค่าธรรมเนียมขายและรับซื้อคืน
ต่างจาก ETF ที่ซื้อขายในตลาดหลักทรัพย์ระหว่างวันด้วยราคาตลาด
ค่าธรรมเนียมกองทุนรวม
ค่าธรรมเนียมมีผลกับผลตอบแทนสุทธิโดยตรง โดยเฉพาะเมื่อถือยาว เพราะผลของดอกเบี้ยทบต้นทำงานกับเงินที่เหลือหลังหักค่าใช้จ่าย
ค่าธรรมเนียมที่เรียกเก็บจากผู้ลงทุน
- ค่าธรรมเนียมการขาย (front-end fee) เก็บตอนซื้อหน่วยลงทุน
- ค่าธรรมเนียมการรับซื้อคืน (back-end fee) เก็บตอนขายคืน บางกองทุนเก็บเฉพาะเมื่อถือไม่ถึงระยะที่กำหนด
- ค่าธรรมเนียมการสับเปลี่ยน (switching fee) เมื่อย้ายเงินไปกองทุนอื่นใน บลจ. เดียวกัน
ค่าใช้จ่ายที่หักจากกองทุน
- ค่าธรรมเนียมการจัดการ (management fee) จ่ายให้ บลจ.
- ค่าธรรมเนียมผู้ดูแลผลประโยชน์ และค่านายทะเบียน
- ค่าใช้จ่ายรวม (Total Expense Ratio, TER) รวมค่าใช้จ่ายที่หักจากกองทุนต่อปี
ค่าใช้จ่ายส่วนนี้ไม่ได้หักจากบัญชีของผู้ลงทุนโดยตรง แต่หักจากทรัพย์สินกองทุนทุกวัน จึงสะท้อนอยู่ใน NAV แล้ว ตัวเลขจริงของแต่ละกองทุนอยู่ในหนังสือชี้ชวนและหนังสือชี้ชวนส่วนสรุป (fact sheet) หากต้องการเปรียบเทียบผลของค่าธรรมเนียมในระยะยาว ใช้เครื่องคำนวณและจำลอง
กองทุนเชิงรุกกับเชิงรับ
| เชิงรุก (active) | เชิงรับ (passive) | |
|---|---|---|
| เป้าหมาย | ชนะดัชนีอ้างอิง | ให้ผลตอบแทนใกล้เคียงดัชนี |
| วิธีการ | ผู้จัดการเลือกหลักทรัพย์และจังหวะเอง | ลงทุนตามองค์ประกอบดัชนี |
| ค่าใช้จ่าย | มักสูงกว่า | มักต่ำกว่า |
| ความเสี่ยงเพิ่มเติม | ผลงานขึ้นกับการตัดสินใจของผู้จัดการ | tracking error คือส่วนต่างจากดัชนี |
กองทุนเชิงรุกบางกองทำได้ดีกว่าดัชนีในบางช่วง แต่ไม่มีอะไรรับประกันว่าจะทำได้ต่อเนื่อง และค่าใช้จ่ายที่สูงกว่าทำให้ต้องทำผลงานได้ดีกว่าดัชนีมากพอจึงจะคุ้ม รายละเอียดของแนวทางเชิงรับอยู่ในหน้ากองทุนดัชนี
ประเภทกองทุนรวมหลัก
กองทุนรวมตลาดเงิน
ลงทุนในเงินฝาก ตั๋วเงินระยะสั้น และตราสารหนี้ที่ครบกำหนดเร็ว ราคาผันผวนต่ำ แต่ยังมีความเสี่ยง เช่น ผู้ออกตราสารผิดนัด และไม่ได้รับการคุ้มครองเงินฝากแบบเงินฝากธนาคาร นิยมใช้พักเงินระยะสั้น
กองทุนรวมตราสารหนี้
ลงทุนในพันธบัตรและหุ้นกู้ ราคาได้รับผลจากการเปลี่ยนแปลงของอัตราดอกเบี้ย เมื่อดอกเบี้ยในตลาดขึ้น ราคาตราสารหนี้ที่ถืออยู่มักลดลง (ดู ราคาพันธบัตรกับ Yield) กองทุนที่ถือตราสารอายุยาวหรือตราสารที่อันดับเครดิตต่ำจะผันผวนมากกว่า
กองทุนรวมหุ้น
ลงทุนในหุ้นเป็นหลัก มีโอกาสเติบโตสูงกว่าในระยะยาว แต่ NAV อาจลดลงมากในช่วงตลาดขาลง และอาจใช้เวลานานกว่าจะฟื้น
กองทุนรวมผสม
ลงทุนทั้งหุ้นและตราสารหนี้ บางกองกำหนดสัดส่วนคงที่ บางกองให้ผู้จัดการปรับสัดส่วนได้ ความเสี่ยงอยู่ระหว่างกองทุนตราสารหนี้กับกองทุนหุ้น ขึ้นกับสัดส่วนจริง
ประเภทอื่นที่ควรรู้จัก
- กองทุนต่างประเทศ (FIF) ลงทุนในสินทรัพย์ต่างประเทศ มีความเสี่ยงจากอัตราแลกเปลี่ยนเพิ่มเข้ามา ให้ดูว่ากองทุนป้องกันความเสี่ยงค่าเงินหรือไม่
- กองทุนอสังหาริมทรัพย์และ REIT ดูที่หน้าอสังหาฯ และ REIT
- กองทุนที่มีสิทธิประโยชน์ทางภาษี มีเงื่อนไขการถือครองเฉพาะ ควรตรวจเงื่อนไขปัจจุบันจากกรมสรรพากรและ บลจ.
ซื้อกองทุนรวมอย่างไร
ช่องทางทั่วไปคือ ซื้อผ่าน บลจ. โดยตรง ผ่านธนาคารที่เป็นตัวแทนขาย หรือผ่านบริษัทหลักทรัพย์และผู้ให้บริการที่ได้รับอนุญาต ขั้นตอนโดยทั่วไป:
- เปิดบัญชีกองทุนและยืนยันตัวตนกับผู้ขาย
- ทำแบบประเมินความเสี่ยงที่รับได้ (suitability test)
- อ่านหนังสือชี้ชวนส่วนสรุป: นโยบายการลงทุน ระดับความเสี่ยง ดัชนีอ้างอิง ค่าธรรมเนียม นโยบายจ่ายปันผล และเวลาตัดรอบคำสั่ง
- ส่งคำสั่งซื้อ แล้วรอรับหน่วยลงทุนตาม NAV ของรอบนั้น
ก่อนซื้อ ควรตรวจว่าผู้ขายอยู่ภายใต้การกำกับของ ก.ล.ต. ผ่านช่องทางทางการของ ก.ล.ต. และอย่าซื้อผ่านบุคคลที่ชักชวนให้โอนเงินเข้าบัญชีส่วนตัว
ข้อแนะนำเชิงกลไกสำหรับมือใหม่: กำหนดเป้าหมายและระยะเวลาลงทุนก่อน (ดู ความเสี่ยงและระยะเวลาลงทุน และ การจัดสรรสินทรัพย์) แยกเงินสำรองฉุกเฉินไว้ก่อน และอย่าเลือกกองทุนจากผลตอบแทนในอดีตอย่างเดียว เพราะผลตอบแทนในอดีตไม่ได้รับประกันผลในอนาคต
กองทุนรวมทุกประเภทมีโอกาสขาดทุน ถึงแม้จะไม่ใช้เลเวอเรจแบบการเทรด CFD ซึ่งขาดทุนได้เร็วกว่ามากก็ตาม ภาพรวมของทางเลือกในไทยอยู่ที่หน้ากองทุน เงินฝาก และพันธบัตร
คำถามที่พบบ่อย
กองทุนรวมสำหรับมือใหม่ควรเริ่มดูจากอะไร
เริ่มจากนโยบายการลงทุน ระดับความเสี่ยง และค่าใช้จ่ายรวมในหนังสือชี้ชวนส่วนสรุป แล้วเทียบกับเป้าหมายและระยะเวลาที่จะถือเงินลงทุน
กองทุนรวมรับประกันเงินต้นหรือไม่
กองทุนรวมทั่วไปไม่รับประกันเงินต้น NAV ลดลงได้ และกองทุนไม่ได้รับการคุ้มครองแบบเงินฝากธนาคาร
NAV ต่อหน่วยต่ำแปลว่าน่าซื้อกว่าหรือไม่
ไม่ใช่ NAV ต่อหน่วยขึ้นกับว่ากองทุนเริ่มที่ราคาเท่าไรและเติบโตมาอย่างไร สิ่งที่ควรดูคือสินทรัพย์ที่กองทุนถือและค่าใช้จ่าย
กองทุนจ่ายปันผลกับไม่จ่ายปันผลต่างกันอย่างไร
กองทุนจ่ายปันผลแบ่งกำไรออกมาเป็นเงินสด ส่วนกองทุนไม่จ่ายปันผลนำกำไรไปลงทุนต่อและสะท้อนใน NAV ผลทางภาษีอาจต่างกัน ดูเพิ่มที่เงินปันผล
ค่าธรรมเนียมการจัดการหักจากไหน
หักจากทรัพย์สินของกองทุนทุกวันและสะท้อนอยู่ใน NAV แล้ว ผู้ลงทุนไม่ต้องจ่ายแยก
หาความหมายของศัพท์กองทุนเพิ่มได้ที่ไหน
ดูที่หน้าศัพท์เทรดและการเงิน
