ตลาดแรกและตลาดรองคืออะไร
ตลาดแรก (primary market) คือตลาดที่ผู้ออกหลักทรัพย์ขายหลักทรัพย์ใหม่ให้ผู้ลงทุนเป็นครั้งแรก เงินที่ได้จึงเข้าผู้ออกโดยตรง ตลาดรอง (secondary market) คือตลาดที่ผู้ลงทุนซื้อขายหลักทรัพย์ที่ออกมาแล้วระหว่างกันเอง เงินจึงเปลี่ยนมือระหว่างผู้ซื้อกับผู้ขาย ผู้ออกไม่ได้รับเงินจากรายการนั้น
นิยามที่ละเอียดขึ้นคือ ตัวแบ่งไม่ใช่สถานที่ซื้อขาย แต่เป็น ว่าธุรกรรมนั้นสร้างหลักทรัพย์ใหม่และระดมทุนให้ผู้ออกหรือไม่ ถ้าใช่ เป็นตลาดแรก ถ้าเป็นการโอนกรรมสิทธิ์ของหลักทรัพย์ที่มีอยู่แล้ว เป็นตลาดรอง
- บริษัทขายหุ้นใหม่ให้นักลงทุนผ่าน IPO และเงินที่ได้เข้าสู่บริษัท
- หุ้นถูกนำเข้าจดทะเบียนซื้อขายในตลาดหลักทรัพย์
- จากนั้นนักลงทุนซื้อขายหุ้นกันเอง (ตลาดรอง) บริษัทไม่ได้รับเงินจากการซื้อขายเหล่านี้
- ราคาเคลื่อนไหวตามอุปสงค์และอุปทาน ผู้ถือหุ้นอาจได้รับเงินปันผล
พร้อมลองกับบัญชีจริงหรือบัญชีทดลองแล้วหรือยัง?
ลิงก์พาร์ทเนอร์ · การเทรดมีความเสี่ยงสูงที่จะขาดทุน
ตัวอย่างสมมุติ
บริษัท ก ต้องการเงินสร้างโรงงาน จึงเสนอขายหุ้นต่อประชาชนเป็นครั้งแรก (IPO) ผ่านหนังสือชี้ชวน ผู้ลงทุนจองซื้อในราคาเสนอขาย เงินค่าหุ้นเข้าบริษัท ก นี่คือ ตลาดแรก
หลังหุ้นเข้าจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์ นาย ข ซึ่งได้หุ้นจาก IPO ขายหุ้นให้นางสาว ค ผ่านระบบซื้อขายของตลาด ราคาเป็นไปตามคำสั่งซื้อขายในขณะนั้น ไม่ใช่ราคาเสนอขายเดิม เงินไปที่นาย ข ส่วนบริษัท ก ไม่ได้เงินเพิ่ม นี่คือ ตลาดรอง
ถ้าต้องการคำนวณกำไรหรือขาดทุนจากส่วนต่างราคาซื้อขาย ใช้ เครื่องคำนวณและจำลอง แทนการคิดเอง
พบคำนี้ได้ที่ไหน
- ข่าวตลาดทุน: "ภาวะตลาดแรก" หมายถึง IPO และการเพิ่มทุน ส่วน "ภาวะตลาดรอง" หมายถึงการซื้อขายประจำวัน
- ตลาดพันธบัตร: การประมูลพันธบัตร ของรัฐบาลเป็นตลาดแรก ผลการประมูลรายงานอัตราผลตอบแทนและยอดเสนอซื้อ ส่วนอัตราผลตอบแทนที่ข่าวรายงานรายวันมักมาจากการซื้อขายในตลาดรอง
- หนังสือชี้ชวนและรายงานบริษัท: ระบุว่าเงินที่ระดมได้จากตลาดแรกจะใช้ทำอะไร
- แพลตฟอร์มเทรด: ราคาบนแพลตฟอร์มซื้อขายทั่วไป รวมถึง MetaTrader เป็นราคาตลาดรองหรือราคาที่อ้างอิงจากตลาดรอง ไม่ใช่ช่องทางจองซื้อในตลาดแรก
กรณีพิเศษสำหรับผู้มีประสบการณ์
- Follow-on offering: บริษัทที่จดทะเบียนแล้วออกหุ้นใหม่เพิ่ม ถือเป็นตลาดแรก แม้หุ้นเดิมจะซื้อขายในตลาดรองอยู่แล้ว
- Secondary offering: ผู้ถือหุ้นเดิมขายหุ้นที่มีอยู่ก้อนใหญ่ เงินไปที่ผู้ขาย ไม่ใช่บริษัท แม้จะมีกระบวนการเสนอขายคล้าย IPO
- ETF: การสร้างและไถ่ถอนหน่วยโดยผู้ร่วมค้าที่ได้รับอนุญาตเป็นกลไกแบบตลาดแรก ส่วนผู้ลงทุนทั่วไปซื้อขายหน่วยบนกระดานในตลาดรอง ดู Exchange-traded product
- ตลาดรองนอกตลาดหลักทรัพย์ (OTC): พันธบัตรจำนวนมากซื้อขายในตลาดรองผ่าน ดีลเลอร์ ไม่ใช่บนกระดาน
- CFD: การเทรด CFD บนหุ้นหรือดัชนีไม่ใช่การซื้อหลักทรัพย์ในตลาดใดตลาดหนึ่ง เป็นสัญญากับผู้ให้บริการที่อ้างอิงราคาตลาดรอง และการเทรดแบบใช้เลเวอเรจอาจขาดทุนได้เร็ว ดู อนุพันธ์
คำที่เกี่ยวข้อง
- มูลค่าที่ตราไว้ และ ดอกเบี้ยพันธบัตร (คูปอง)
- Free Float และ Delisting คืออะไร
- การชำระราคาและส่งมอบ และ ผู้รับฝากทรัพย์สิน
- ADR และ GDR, Eurobond, กองทุนเปิดและกองทุนปิด
- รวมคำศัพท์ทั้งหมดที่ ศัพท์เทรดและการเงิน
คำถามที่พบบ่อย
ตลาดแรกคืออะไรแบบสั้นที่สุด
ตลาดที่ผู้ออกขายหลักทรัพย์ใหม่และได้รับเงินโดยตรง เช่น IPO หรือการประมูลพันธบัตรรัฐบาล
secondary market ต่างจาก primary market อย่างไร
ตลาดรองคือการซื้อขายหลักทรัพย์ที่มีอยู่แล้วระหว่างผู้ลงทุน เงินไม่เข้าผู้ออก ส่วนตลาดแรกสร้างหลักทรัพย์ใหม่และระดมทุนให้ผู้ออก
ราคาในตลาดรองส่งผลต่อผู้ออกหรือไม่
ไม่ได้ให้เงินผู้ออกโดยตรง แต่มีผลต่อต้นทุนการระดมทุนครั้งต่อไป เพราะผู้ลงทุนใช้ราคาและอัตราผลตอบแทนในตลาดรองเป็นเกณฑ์
สภาพคล่องในตลาดรองสำคัญอย่างไร
ตลาดรองที่มีสภาพคล่องทำให้ผู้ลงทุนขายออกได้ง่ายขึ้น ซึ่งทำให้ผู้ลงทุนยอมซื้อในตลาดแรกมากขึ้น
